پاورپوینت کامل دستورالملوک میرزا رفیعا


در حال بارگذاری
13 نوامبر 2025
فایل پاورپوینت
20870
5 بازدید
۱۹۹,۰۰۰ تومان
خرید

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل دستورالملوک میرزا رفیعا دارای ۵۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل دستورالملوک میرزا رفیعا،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن پاورپوینت کامل دستورالملوک میرزا رفیعا :

۱
اهمیت و ویژگی‌های کتاب۲
ساختار۳
گزارش محتوا۴
پانویس۵
منابع مقاله۶
وابسته‌ها

دستورالملوک میرزا رفیعا، نوشته میرزا رفیع‌الدین محمد انصاری اصفهانی (زیسته در قرن ۱۲)، ملقّب به «مستوفی‌الممالک» است. این کتاب، یکی از مهم‌ترین و معتبرترین آثار دوره صفویه است که به شرح ساختار اداری، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایران در آن دوره می‌پردازد و اطلاعات ارزشمندی را درباره دیوان‌سالاری و مناصب دولتی ارائه می‌دهد. محمداسماعیل مارچینکوفسکی (۱۹۶۴م)، پژوهش و تصحیح کتاب را انجام داده است و علی کردآبادی، این اثر را ترجمه نموده و منصور صفت‌گل (متولد ۱۳۴۰ش) نیز بر آن مقدمه نوشته است.

اهمیت و ویژگی‌های کتاب

دستورالملوک به‌مثابه نموداری از مبانی تمدنی جامعه ایرانی در روزگار صفویان است؛ ازاین‌رو، متن آن گزارشی بی‌روح از تشکیلات اداری عهد صفوی نیست. جزئیات و تفصیل‌هایی که حاکی از تاریخ اجتماعی، اقتصادی و تمدنی ایران است، گواهی بر گران‌سنگی این اثر است؛ دستورالملوک گزارشی کلان از ساختار اداری ایران عصر صفوی است و به نحوه اداره جامعه از چندین حیث می‌پردازد که عبارت است از: حفظ امنیت؛ سروسامان‌دادن به امور اقتصادی و کشاورزی؛ اداره امور روزمره و گردش کار ادارات صفویه؛ عرضه ساختار نظامی و چگونگی ترتیبات آن؛ ترسیم جغرافیای نظام سیاسی صفویان؛ عرضه جزئیات دقیق مربوط به مشاغل و مناصب به‌همراه وضع مالی و درآمدها و توضیحات مفید و با ذکر جزئیات مربوط به مشاغل و مناصب[۱]‏.

«دستورالملوک»، که به‌اختصار «دسمل» خوانده می‌شود، پس از اثر مشابه خود «تذکرهالملوک»، که به‌اختصار «تذمل» نامیده می‌شود و به دست ولادیمیر فیودورویچ مینورسکی (۱۹۶۶-۱۸۷۷م)، ترجمه و تحقیق شده است، منتشر شد. دسمل در بسیاری از مباحث مفصل‌تر و دقیق‌تر از تذمل است[۲]‏.

دستورالملوک پیش‌تر به دست محمدتقی دانش‌پژوه (۱۲۹۰-۱۳۷۵ش) پژوهش و عرضه شده بود و بار دیگر به دست ایرج افشار (۱۳۰۴-۱۳۸۹ش) به‌همراه اوراق نویافته‌ای از متن که در سال‌های اخیر در یزد پیدا شده‌اند، چاپ شد. متن این نسخه کامل‌تر از نسخه‌ای است که مارچینکوفسکی تصحیح نموده است. دستورالملوک متنی دشوار دارد و سرشار از اصطلاح‌های اداری عهد صفویان است که مانند دیگر متون دیوانی عهد صفویه، پرداختن به آن نیازمند دانشی وسیع و ژرف درباره ابعاد گوناگون تاریخ سیاسی، نظامی، فرهنگی و اقتصادی ایران به‌طور عام و ایران عهد صفوی به‌طور خاص است. مارچینکوفسکی گویا بر آن بوده است تا از مینورسکی الگو گرفته، متن دستورالملوک را به همان شیوه‌ای که او تذکرهالملوک را چاپ کرد، ترجمه و منتشر کند[۳]‏.

میرزا رفیع‌الدین، «دستورالملوک» را به نام شاه سلطان‌حسین صفوی (۱۱۱۵-۱۱۳۵ق) نوشته است[۴]‏.

ساختار

این کتاب از دو مقدمه، دو بخش اصلی، ملاحظات پایانی، واژه‌نامه، دو پیوست و یک نمایه سامان یافته است. بخش اول، ویژه متن اصلی است و بخش دوم منصب‌ها و مشاغل کتاب را توضیح می‌دهد.

گزارش محتوا

دیباچه کتاب به اهمیت دوران صفوی در تاریخ ایران و جایگاه “دستورالملوک” و “تذکرهالملوک” به‌عنوان منابع مهم تاریخ‌نگاری آن دوره اشاره می‌کند[۵]‏.
در مقدمه اول، به دیدگاه‌های مختلف درباره تاریخ سیاسی، نظامی، فرهنگی و اقتصادی دوران صفویه ‌پرداخته شده و به فعالیت‌های پژوهشی مارچینکوفسکی اشاره گردیده و مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته است؛ مارچینکوفسکی با بهره‌گیری از منابع اصیل ایرانی و اروپایی، به بررسی جامع مسائل مربوط به ایران صفوی پرداخته است. ارزیابی انتقادی ترجمه‌ها و تعلیقات مینورسکی و توجه به اشتباهات موجود در آن‌ها شایان توجه است؛ برای همین، نگاهی به مقدمه او و زیرنویس‌های متن ترجمه‌شده انگلیسی «دستورالملوک» به‌همراه بررسی تحقیقات پایانی کتاب و بررسی‌های مارچینکوفسکی به روند دیوانی صفوی و اهمیت آن، ضروری است تا از هرگونه افزودن اطلاعات غیر مرتبط به متن اصلی، اجتناب شود‏. در این میان، به دیدگاه‌های مختلف درباره سیاست صفوی و نقش دیوان‌سالاری و تحولات دیوانی عهد صفوی و اهمیت آن نیز اشاره شده است. همچنین، بر ضرورت تحول نهادهای قضایی و دینی در ساختار حکومتی صفوی تأکید گردیده است که از این‌گونه مباحث می‌توان به نقش «ملاباشی» و «صدر» در حکومت صفوی، انتخاب قضات و وظایف آن‌ها اشاره کرد[۶]‏.

همچنین بخشی از مقدمه مزبور، به مقایسه متن تصحیح‌شده ایرج افشار از دستورالملوک با متن پژوهشی مارچینکوفسکی ویژه نموده است و تفاوت‌ها را افزون بر برخی توضیحات در جدول‌هایی ارائه نموده است[۷]‏.

در مقدمه دوم، به اهمیت مطالعات تاریخ صفویه در بستر تاریخ تمدن اسلامی ‌پرداخته شده است. سپس، مقایسه‌ای میان «دستورالملوک» و «تذکره‌الملوک»، که هر دو کتاب به جزئیات ساختار اداری، اقتصادی و فرهنگی ایران صفوی می‌پردازند، اما رویکردهای متفاوتی دارند، انجام گرفته است. همچنین از اهمیت و اهداف نگارش کتاب سخن رفته است[۸]‏ و در پایان، یادداشت‌هایی به مقدمه‌ افزوده شده است[۹]‏‏.
«ارجاعات سریع»: محقق پیش از بخش اول، بندی را با عنوان «ارجاعات سریع» ‌آورده است و به‌صورت طبقه‌بندی‌شده، برای بخش‌های مختلف “دستورالملوک” فهرست‌سازی نموده است. این فهرست، شامل عناوین بخش‌ها، ابواب، فصول و زیرمجموعه‌های آن‌هاست؛ برای مثال، به مناصب و مشاغل، دیباچه، ملاباشی، صدر، والیان، بیگلربیگیان، قاضی‌ عسکر اصفهان و دیگر عناوین اصلی کتاب ارجاع داده شده است[۱۰]‏.
بخش اول: در این بخش، متن دستورالملوک ذکر شده است.

«دستورالملوک» به گواهی نامش به‌سان «بخش‌نامه‌ای» برای زیردستان در انجام حکمرانی پادشاهان صفوی است. ازآنجاکه بیان جزءبه‌جزء آن، سخن را به درازا می‌کشاند، فقط نمونه‌ای از منصب‌ها و وظایف کارگزاران در باب نخست از بخش اول بیان می‌شود و از بقیه به‌اشاره‌ای اجمالی و برای درک خواننده از فضای حکمرانی صفویان بسنده می‌گردد. دستورالملوک با ستایش پروردگار و درود بر پیامبر(ص) و خاندان او آغاز شده، تا به مدح پادشاهان صفوی و نقش آنان در حفظ قوانین و تنظیم امور کشور می‌رسد. سپس مناصب و وظایف گوناگون حکومتی در پانزده باب ارائه می‌شود.

باب اول: این باب، به شرح شغل ملاباشی، متولیان آستان‌ها، علما و اهالی دارالسلطنه اصفهان می‌پردازد که در ده فصل تنظیم شده است[۱۱]:

‏فصل اول، به مقام «مُلاباشی» می‌پردازد و به ارتباط او با پادشاه و وظایف او در امور دینی و شرعی اشاره می‌کند. ملاباشی منصوب شاه سلطان‌حسین بوده و مسئولیت‌های گسترده‌ای را دارا بوده است. او وظیفه تدریس، قضاوت و ارشاد مردم را برعهده گرفته و از حمایت اربابان برخوردار بوده است؛ فصل دوم، وظایف و اختیارات «صدر خاصه و عامه» را، که مسئول نظارت بر اوقاف، موقوفات و امور شرعی بوده است، توضیح می‌دهد. صدر همچنین وظیفه رسیدگی به دعاوی، حفظ نظم و تربیت جامعه و نظارت بر علما و متشرعان را برعهده داشته است.

فصل سوم، چهارم، پنجم، ششم و هفتم، وظایف متولیان مشهد مقدس و تولیت آستان قدس رضوی، آستانه حضرت معصومه(س) در قم و آستانه حضرت عبدالعظیم(ع) در شهر ری (تهران) و نیز متولی مزارات سلاطین صفویه واقع در قم و آستان‌های اردبیل را برمی‌شمرد. مقام متولی مسئول تنظیم امور مربوط به موقوفات، حفظ و نگهداری املاک و اراضی مربوط به آستان و جمع‌آوری عواید آن بوده است[۱۲]‏.

فصل هشتم، نهم و دهم، به‌ترتیب از شغل شیخ‌الاسلام دارالسلطنه اصفهان، که مسئول رسیدگی به دعاوی شرعی، امر به معروف و نهی از منکر و نظارت بر امور دینی جامعه بوده است، شغل قاضی دارالسلطنه اصفهان، که مسئول اجرای احکام شرعی، رسیدگی به اختلافات و داوری بین مردم بوده است و شغل قاضی ‌عسکر، که مسئول رسیدگی به امور نظامی و قضایی سربازان بوده است، سخن می‌گوید[۱۳]‏.

باب دوم: در بیان منصب هریک از امرای عظام است که لقب «عالی‌جاه» مخصوص ایشان است و آن بر یک مقدمه و پانزده فصل است. مقدمه، درباره امرای سرحد (والیان و بیگلربیگیان) و امرای درگاه است. فصل‌ها نیز عبارت است: وزیر دیوان اعلی یا وزیر اعظم؛ قورچی‌باشی؛ سپهسالار؛ قوللرآقاسی؛ ایشیک آقاسی‌باشی؛ تفنگ‌چی‌آقاسی؛ ناظر بیوتات؛ دیوان‌بیگی؛ امیرشکارباشی؛ انیس‌الدوله توپچی‌باشی؛ امیرآخورباشی جلو؛ مجلس‌نویس محفل بهشت‌آیین؛ مستوفی‌الممالک؛ حکیم‌باشی و امیرآخورباشی صحرا[۱۴]‏.

باب سوم: در بیان شغل هریک از مقربان بساط است که لفظ «مقرب‌‌الخاقان» و «عالی‌جاه» مختص ایشان است و آن بر سه مقاله مشتمل اس

  راهنمای خرید:
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.