پاورپوینت کامل مصلحت از دیدگاه قرآن (فقه سیاسی)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مصلحت از دیدگاه قرآن (فقه سیاسی) دارای ۷۲ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مصلحت از دیدگاه قرآن (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مصلحت از دیدگاه قرآن (فقه سیاسی) :

منبع: پاورپوینت کامل مصلحت از دیدگاه قرآن (فقه سیاسی)

مقالات مرتبط: مصلحت (فقه سیاسی).

مصلحت از دیدگاه قرآن، قرآن مصلحت را از اصول حاکم بر تشریع احکام دانسته و در موارد متعدد به بیان فلسفه و آثار احکام پرداخته است.
مصلحت در قرآن هرچند با واژه «مصلحت» نیامده، اما با تعابیری چون «خیر»، «طهارت»، «تقوا» و «عدم حرج» تبیین شده است.
آیات متعددی مصالح منصوص احکام را مانند طهارت، هوشیاری در عبادت، دوری از فحشا، رشد معنوی، عدالت اقتصادی و مصالح اجتماعی بیان می‌کنند.
قرآن علاوه بر بیان فلسفه برخی احکام، قواعد کلی مصالح مانند نفی حرج و مقابله‌ به‌ مثل را نیز عرضه کرده و در مواردی مصلحت‌های پنهان یا ناشناخته را اجمالاً یادآور شده است.
بر این اساس، قرآن نظامی از احکام را ارائه می‌کند که بر پایه خیر، منفعت عمومی، سلامت جامعه و رشد معنوی انسان سامان یافته است.

فهرست مندرجات

۱ – مفهوم‌شناسی مصلحت در قرآن
۲ – مصلحت در اختیارات پیامبر
۳ – موارد تبیین‌شده مصلحت در آیات الاحکام
۳.۱ – نظافت و طهارت
۳.۲ – هشیاری در نماز
۳.۳ – توحید به‌ عنوان فلسفه عبادت
۳.۴ – تحریم شراب و قمار و مصالح آن
۳.۵ – برترى مفسده بر مصلحت
۳.۶ – خشوع و رستگاری
۳.۷ – عبادت شبانه و مقام محمود
۳.۸ – مصالح منصوص نماز
۳.۹ – روزه و رسیدن به تقوا
۳.۱۰ – مصالح اجتماعی نماز جمعه
۳.۱۱ – استماع قرآن و بهره‌مندی از رحمت
۳.۱۲ – دعا و رشد معنوی
۳.۱۳ – مصلحت زکات
۳.۱۴ – انفاق و آثار فردی و اجتماعی آن
۳.۱۵ – رشد و بازپرورى عمل
۳.۱۶ – مرکزیت کعبه و مصالح وحدت‌بخش آن
۳.۱۷ – مصلحت‌های ناگفته و دشوار فهم
۳.۱۸ – قواعد کلی بیانگر مصلحت
۳.۱۹ – مسئولیت‌پذیری و امانتداری
۳.۲۰ – مفاسد رباخوارى
۳.۲۱ – قبض و بسط اقتصادی و قرض‌الحسنه
۳.۲۲ – اختلاط مال پاک با ناپاک و نهی از آن
۳.۲۳ – مکافات عمل و رعایت حقوق ضعفا
۳.۲۴ – قوام جامعه و مدیریت اموال سفیهان
۳.۲۵ – مسئولیت و برتری قانونی
۳.۲۶ – پوشش و عفت
۳.۲۷ – رعایت مصلحت در طلاق
۳.۲۸ – آشوب یا قصاص
۳.۲۹ – اجتناب از فاجعه
۴ – پانویس
۵ – منبع

۱ – مفهوم‌شناسی مصلحت در قرآن

مصلحت از دیدگاه قرآن، بعضى از آیات شریفه قرآن، دلالت مى‌کند که خداوند متعال در جعل حکم، مصلحت واقعى بندگان را توأم با ضعف آن‌ها که مصلحت تخفیف را لازم دارد، لحاظ کرده است.
بنابراین خود شارع مقدس اسلام در جعل احکام مصلحت‌اندیشى کرده است.
قرآن در بسیارى از واجبات کفایى و مسئولیت‌هاى عمومى و اجتماعى از ذکر جزیات خوددارى نموده و تصمیم‌گیرى را بر عهده خود مکلفان سپرده است.

۲ – مصلحت در اختیارات پیامبر

از جمله آیاتى که به‌ وضوح رعایت مصلحت امت را در مدیریت جامعه توسط پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) بیان مى‌کند:
آیه

(فَإِذَا اسْتَأْذَنُوکَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَن لِّمَن شِئْتَ مِنْهُمْ …)

[۱] نور/سوره۲۴، آیه۶۴.

است که به روشنى مصلحت افراد اختیار زمامدار را با هم در نظر مى‌گیرد.
برخى در مورد ریشه قرآنى مصلحت تردید به خود راه مى‌دهند، در حالى که کلمه مصلحت در قرآن نیامده اما با تعبیرات دیگر از آن یاد شده است.
شاید در این مورد کلمه «خیر» واضح‌ترین وازه قرآنى باشد که بر عنصر مصلحت دلالت واضح دارد.

(وَ لْتَکُن مِّنکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ.)

[۲] آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۰۴.

از میان شما مردم باید گروهى، دعوت به خیر را شغل خویش کنند و این عمل خیرخواهانه را به‌ طور گسترده در جامعه پیاده کنند.
دعوت به خیر به عنوان یک وظیفه عمومى قدر متیقن در خیر و مصلحت عمومى صادق است.
اگر در مورد خیر و مصلحت‌هاى خصوصى و فردى قابل تردید باشد هرگز در مورد امور عمومى و خیر و مصلحت همگانى قابل کوچک‌ترین تردید نیست.
در آیاتى چون:

(وَ یَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَهِ السَّیِّئَهَ)

[۳] رعد/سوره۱۳، آیه۲۲.

(وَ لَا تَسْتَوِی الْحَسَنَهُ وَ لَا السَّیِّئَهُ.)

[۴] فصلت/سوره۴۱، آیه۳۴.

این آیه اشاراتى به مصلحت و لزوم رعایت آن به عنوان معیار تشخیص وظیفه دیده مى‌شود.

[۵] عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسى، ج۹، ص۵۳-۵۴و ۵۷.

۳ – موارد تبیین‌شده مصلحت در آیات الاحکام

براى بررسى شیوه قرآن در تبیین مصالح احکام به مواردى از آیات الاحکام اشاره مى‌کنیم:

۳.۱ – نظافت و طهارت

نظافت و طهارت: قرآن پس از بیان احکام مربوط به وضو و تیمم براى اقامه نماز در تبیین فلسفه آن دو چنین متذکر مى‌شود:

(مَا یُرِیدُ اللّهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ وَ لَکِن یُرِیدُ لِیُطَهَّرَکُمْ وَلِیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ.)

[۶] مائده/سوره۵، آیه۶.

خداوند از الزام شما به انجام وضو و تیمم قصد آن را ندارد که براى شما مشقت و دشوارى به وجود آورد.
خداوند مى‌خواهد به این وسیله شما را پاک و آماده بهره‌بردارى از نعمت‌هایش قرار دهد.
به این ترتیب نظافت و پاکى به عنوان مصلحت در وضو و تیمم مورد تصریح قرار گرفته است.

۳.۲ – هشیاری در نماز

هشیارى در نماز: قرآن، نماز در حال مستى را تحریم کرده و مصلحت آن را لزوم هشیارى در نماز دانسته است:

(یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَهَ وَ أَنتُمْ سُکَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ.)

[۷] نساء/سوره۴، آیه۴۳.

انسانى مى‌تواند از برکات و آثار نماز بهره‌مند باشد که نسبت به اعمال آن هشیار و عملش هوشمندانه باشد.

۳.۳ – توحید به‌ عنوان فلسفه عبادت

توحید خالص فلسفه عبادت است:

(وَ مَا أُمِرُوا إِلَّا لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ حُنَفَاء.)

[۸] بینه/سوره۹۸، آیه۵.

مأمور به عبادت خدا نشوند مگر آن‌که به دین توحید ناب برسند.

۳.۴ – تحریم شراب و قمار و مصالح آن

پلیدى شراب و قمار: تحریم شراب و قمار در شریعت اسلام به دلیل عواقب پلیدى است که از این دو عمل شیطانى بوجود مى‌آیند:

(یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ الأَنصَابُ وَ الأَزْلاَمُ رِجْسٌ.)

[۹] مائده/سوره۵، آیه۹۰.

۳.۵ – برترى مفسده بر مصلحت

برترى مفسده بر مصلحت: معمولا کسانى که به شراب و قمار آلوده مى‌شوند، بر این گمانند که از آن دو، سودى عاید آن‌ها مى‌شود.
قرآن در یک مقایسه تحلیلى از چنین کسانى مى‌خواهد که بازنگرى در این پندار غلط به این نکته توجه کنند که اگر آن دو مصلحتى نیز داشته باشند.
اما در برابر مفاسد بسیار ناشى از آلودگى به آن دو، ناچیز است:

(وَ إِثْمُهُمَآ أَکْبَرُ مِن نَّفْعِهِمَا.)

[۱۰] بقره/سوره۲، آیه۲۱۹.

۳.۶ – خشوع و رستگاری

رستگارى نتیجه خشوع: در میان عبادت‌ها، نماز بهترین قالب و شرایط مناسب براى تجلى خشوع و احساس کوچکى در برابر عظمت الهى است.
قرآن ضمن اشاره به این نکته فائده و مصلحت آن را رستگارى معرفى مى‌کند:

(قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ • الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ.)

[۱۱] مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱و ۲.

رابطه پیچیده رستگارى و خشوع در آیات متعدد دیگر قرآن به صورت‌هاى مختلف تبیین شده است.

۳.۷ – عبادت شبانه و مقام محمود

ارتقا به مقام محمود: عبادت در نیمه دوم شب براى پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) واجب و بر امت، مستحب موکد است.
مصلحت نهفته در این عبادت ویژه، ارتقاى به مقام محمود نزد خدا است:

(عَسَى أَن یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقَامًا مَّحْمُودًا.)

[۱۲] اسراء/سوره۱۷، آیه۷۹.

۳.۸ – مصالح منصوص نماز

مصالح منصوص نماز: قرآن نماز را عامل پاکى معنوى و آسیب‌ناپذیرى در برابر عوامل پلیدى‌ها و در یک کلام موجب دور ماندن از فحشاء و منکرات مى‌شمارد.
این خود مبین مصلحت و فلسفه این عبادت بزرگ است:

(الصَّلَاهَ إِنَّ الصَّلَاهَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَ الْمُنکَرِ.)

[۱۳] عنکبوت/سوره۲۹، آیه۴۵.

۳.۹ – روزه و رسیدن به تقوا

احراز مرحله تقوى: یکى از حکمت‌ها و مصلحت‌هاى عبادت به‌ طور عام و روزه به‌ طور خاص رسیدن به تقوا است:

(یَا أَیُّهَا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ وَ الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ.)

[۱۴] بقره/سوره۲، آیه۲۱.

ذیل آیه

(لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ)

[۱۵] بقره/سوره۲، آیه۲۱.

در موارد دیگر مانند: قصاص،

[۱۶] بقره/سوره۲، آیه۱۷۹.

روزه،

[۱۷] بقره/سوره۲، آیه۱۸۳.

توصیه‌هاى الهى،

[۱۸] انفال/سوره۸، آیه۵۳.

توحید در عبادت

[۱۹] اعراف/سوره۷، آیه۶۵.

و عمل به کتاب اللّه

[۲۰] مؤمنون/سوره۲۳، آیه۳۲.

نیز آمده است.
مفهوم تقوى با توجه به موارد مختلفى که در قرآن آمده، معناى جامع سلامتى جامعه و آسیب‌ناپذیرى افراد و جامعه در برابر خطرات سهمگین تهدیدکننده است.

۳.۱۰ – مصالح اجتماعی نماز جمعه

مصالح کلى در اقامه نماز جمعه: روز جمعه، تعطیل مشاغل و داد و ستد به منظور حضور در نماز جمعه مورد تأکید قرآن است.
مصلحت کلى آن با کلمه «خیر» بیان شده است که شامل ابعاد مختلف سیاسى و اجتماعى و اقامه نماز جمعه باشد:

(ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ.)

[۲۱] جمعه/سوره۶۲، آیه۹.

۳.۱۱ – استماع قرآن و بهره‌مندی از رحمت

برخوردارى از رحمت الهى: به هنگام قرائت قرآن، کسانى که صداى آن را مى‌شنوند با سکوت، گوش به آن مى‌سپارند.
مصلحت و سودمندى آن برخوردارى از رحمت بى‌کران الهى است:

(وَ إِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَ أَنصِتُواْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ.)

[۲۲] اعراف/سوره۷، آیه۲۰۴.

۳.۱۲ – دعا و رشد معنوی

دعا و رشد: یکى از حکمت‌هاى دعا، زمینه‌سازى براى رشد و شکوفایى استعدادهاى ذاتى انسان است.
دعاى توأم با ایمان هر قدر عمیق و پرمعنى باشد تأثیر آن در رشد معنوى و عقلانى انسان بیشتر است.

(وَ إِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَهَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْیَسْتَجِیبُواْ لِی وَ لْیُؤْمِنُواْ بِی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ.)

[۲۳] بقره/سوره۲، آیه۱۸۶.

۳.۱۳ – مصلحت زکات

زکات و آرامش مالیات‌دهندگان: قرآن حکمت پرداخت زکات را تحت دو عنوان تطهیر و تزکیه مالیات‌دهندگان ذکر مى‌کند:

(خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَهً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِم بِهَا.)

[۲۴] توبه/سوره۹، آیه۱۰۳.

مفاد آن تأثیر مستقیم پرداخت زکات در تطهیر معنوى، تزکیه مادى و اقتصادى اموال آنان است.
زکات خود به معناى آماده کردن چیزى براى بهره‌بردارى بهتر است و مفهوم آن در مورد مالیات‌هاى مالى عبارت از رشد اقتصادى در دارایى‌هاى فرد و تولید اجتماعى است.
افزون بر این، قرآن توصیه مى‌کند که به هنگام گرفتن زکات، مالیات‌دهنده را تشویق و او را دعا کنید.
این خود نمودى از کاربرد مصلحت در احکام الهى است و به این ترتیب سنگینى پرداخت مالیات با یک عمل معنوى (دعا) تلطیف، خنثى و سهل مى‌شود.

۳.۱۴ – انفاق و آثار فردی و اجتماعی آن

نهان‌کارى در کمک‌رسانى به مستمندان: قرآن، اصل کمک به مستمندان را کارى پسندیده و داراى مصلحت مى‌شمارد.
هرچند که به طور علنى و به شیوه‌اى آشکار انجام شود، اما مصلحت و خیر بیشتر را در آن مى‌بیند.
نوعى نهان‌کارى در انجام این عمل انسانى رعایت شود، تا شخصیت انسان مستمند آسیب نبیند و نیکوکار از گزند آثار شوم ریا و تظاهر در امان بماند.
جامعه