پاورپوینت کامل محمد بن حسن حاتمی (مقاله‌دوم)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل محمد بن حسن حاتمی (مقاله‌دوم) دارای ۴۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل محمد بن حسن حاتمی (مقاله‌دوم)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل محمد بن حسن حاتمی (مقاله‌دوم) :

مقالات مرتبط: محمد بن حسن حاتمی.

محمد بن حسن حاتمی، کنیه اش ابوعلی، شاعر، کاتب، نقاد و لغوی بغدادی قرن چهارم می‌باشد.

فهرست مندرجات

۱ – نام و نسب
۲ – اساتید و شاگردان
۳ – اخلاق تند حاتمی
۴ – اشعار
۵ – آثار
۶ – فهرست‌منابع
۷ – پانویس
۸ – منبع

۱ – نام و نسب

وی به یکی از اجدادش ، حاتم، منسوب بود.

[۱] ابن خلّکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۳۶۷.

ثعالبی (متوفی ۴۲۹)،

[۲] عبدالملک بن محمد ثعالبی، یتیمهالدهر، ج۳، ص۱۲۰، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

به اشتباه، نام پدر او را ابوعلی ذکر کرده است و یاقوت حموی (متوفی ۶۲۶)

[۳] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۱۸، ص۱۵۴، بیروت ۱۴۰۰/۱۹۸۰.

و سیوطی (متوفی ۹۱۱)،

[۴] عبدالرحمان بن ابی بکر سیوطی، بغیهالوعاه فی طبقات اللغویین و النحاه، ج۱، ص۸۷، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۴.

بدون اشاره به این اشتباه، مطالبی را از ثعالبی نقل کرده اند. بروکلمان (متوفی ۱۹۵۶)

[۵] کارل بروکلمان، تاریخ ادبیات عربی، ج۱، ص۱۹۳، ذیل حاتمی، لیدن ۱۹۴۳-۱۹۴۹، دوره تکمیلی، ۱۹۳۷-۱۹۴۲.

حاتمی را با نام محمد بن حسین معرفی کرده و دهخدا

[۶] دهخدا، لغت نامه دهخدا، ذیل «حاتمی».

شرح حال محمد بن حسن و محمد بن حسین را ذیل دو مدخل جداگانه آورده است.

۲ – اساتید و شاگردان

غلام ثَعلب و ابن دُرَید از استادان حاتمی بودند که وی اخبار آنان را در مجالس ادبی نقل می‌کرد.

[۷] خطیب بغدادی، تاریخ بغدادی، ج۲، ص۶۲۰.

[۸] سمعانی، الانساب، ج۲، ص۱۴۸.

[۹] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۱۸، ص۱۵۴، بیروت ۱۴۰۰/۱۹۸۰.

قاضی ابوالقاسم علی بن مُحَسِّن تَنوخی شاگرد حاتمی بود و از وی روایت می‌کرد.

[۱۰] خطیب بغدادی، تاریخ بغدادی، ج۲، ص۶۲۰.

[۱۱] سمعانی، الانساب، ج۲، ص۱۴۸.

۳ – اخلاق تند حاتمی

حاتمی متکبر بود و بی پرده سخن می‌گفت،

[۱۲] ابوحیان توحیدی، کتاب الامتاع و المؤانسه، ج۱، ص۱۳۵، چاپ احمد امین و احمد زین، بیروت.

شاید به همین دلیل در مراکز ادبی معاصر خود کمتر مطرح شد

[۱۳] محمد زکی مبارک، النثر الفنی فی القرن الرابع، ج۲، ص۱۳۷ـ ۱۳۸، بیروت ۱۳۵۲/ ۱۹۳۴.

و مورد خشم و هجو اهل علم، از جمله ابن حَجّاج قرار گرفت.

[۱۴] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۱۸، ص۱۵۴، بیروت ۱۴۰۰/۱۹۸۰.

او در بغداد ، تحت تأثیر مُهَلَّبی، در مناظره ای از متنبّی انتقاد کرد.

[۱۵] علی بن یوسف قفطی، انباه الرواه علی انباه النحاه، ج۳، ص۱۰۳، چاپ محمدابوالفضل ابراهیم، ج ۳، قاهره ۱۳۷۴/۱۹۵۵.

[۱۶] کارل بروکلمان، تاریخ ادبیات عربی، ج۱، ص۱۹۳، ذیل حاتمی، لیدن ۱۹۴۳-۱۹۴۹، دوره تکمیلی، ۱۹۳۷-۱۹۴۲.

انتقادهای او شایان توجه است، چنان که زکی مبارک،

[۱۷] محمد زکی مبارک، النثر الفنی فی القرن الرابع، ج۲، ص۱۳۷، بیروت ۱۳۵۲/ ۱۹۳۴.

با نقل نمونه ای از آن، وی را هم سطح ناقدان دقیق عصر جدید دانسته است.

۴ – اشعار

او محفوظات زیادی داشت.

[۱۸] ابوحیان توحیدی، کتاب الامتاع و المؤانسه، ج۱، ص۱۳۵، چاپ احمد امین و احمد زین، بیروت.

در شعر و نثر ماهر بود

[۱۹] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۱۸، ص۱۵۴، بیروت ۱۴۰۰/۱۹۸۰.

[۲۰] علی بن یوسف قفطی، المحمدون من الشعراء، ج۱، ص۲۸۸، چاپ محمد عبدالستارخان، حیدرآباد، دکن ۱۳۸۵/۱۹۶۶.

و برای بزرگان و امرای بغداد می‌نوشت.

[۲۱] علی بن یوسف قفطی، انباه الرواه علی انباه النحاه، ج۳، ص۱۰۳، چاپ محمدابوالفضل ابراهیم، ج ۳، قاهره ۱۳۷۴/۱۹۵۵.

ابیاتی در مدح القادر باللّه عباسی از او روایت شده است.

[۲۲] عبدالملک بن محمد ثعالبی، یتیمهالدهر، ج۳، ص۱۲۰ـ۱۲۱، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

او مانند بدویان از الفاظ سنگین و پیچیده استفاده می‌کرد.

[۲۳] ابوحیان توحیدی، کتاب الامتاع و المؤانسه، ج۱، ص۱۳۵، چاپ احمد امین و احمد زین، بیروت.

با وجود حجم اندک اشعار حاتمی،

[۲۴] علی بن یوسف قفطی، المحمدون من الشعراء، ج۱، ص۲۸۸، چاپ محمد عبدالستارخان، حیدرآباد، دکن ۱۳۸۵/۱۹۶۶.

ثعالبی

[۲۵] عبدالملک بن محمد ثعالبی، یتیمهالدهر، ج۳، ص۱۲۰، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

وی را سرآمد شاعران معاصرش دانسته است. نمونه ای از اشعار حاتمی در برخی کتاب‌ها نقل شده است.

[۲۶] عبدالملک بن محمد ثعالبی، یتیمهالدهر، ج۳، ص۱۲۰ـ۱۲۴، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

[۲۷] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۱۸، ص۱۵۵ـ۱۵۶، بیروت ۱۴۰۰/۱۹۸۰.

[۲۸] عبدالرحمان بن ابی بکر سیوطی، بغیهالوعاه فی طبقات اللغویین و النحاه، ج۱، ص۸۸ـ۸۹، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۴.

۵ – آثار

او تألیفات بسیاری در زبان و ادبیات و نقد ادبی داشته، اما فقط اندکی از آن‌ها باقی‌مانده است.

[۲۹] محمد زکی مبارک، النثر الفنی فی القرن الرابع، ج۲، ص۱۳۵ـ۱۳۶، بیروت ۱۳۵۲/ ۱۹۳۴.

الرساله الحاتمیه فیما وافق المتنبی فی شعره کلامَ ارسطو فی الحکمه (نام دیگر آن: المقابله بین المتنبی و الحکیم ارسطو)، بزرگ ‌ترین اثر در دسترس از اوست.

[۳۰] فؤاد سزگین، تاریخچه نگارش عرب، ج۲، ص۴۸۸، لیدن ۱۹۶۷.

وی در این رساله، ماهرانه و به ظاهر بدون غرض ورزی، حکمتهای اشعار متنبی را با حکمتهای ارسطو مطابقت داده است.

[۳۱] محمد زکی مبارک، النثر الفنی فی القرن الرابع، ج۲، ص۱۴۱، بیروت ۱۳۵۲/ ۱۹۳۴.

در این رساله از ۱۲۰ بیت از اشعار متنبی انتقاد شده است.

[۳۲] صفدی، الوافی، ج۲، ص۳۴۳.

[۳۳] محمد زکی مبارک، النثر الفنی فی القرن الرابع، ج۲، ص۱۴۱ـ۱۴۵، بیروت ۱۳۵۲/ ۱۹۳۴.

حاتمی در الرساله الحاتمیه المُوضِحَه فی ذکر سرقات ابی الطیب المتنبی و ساقط شعره، که شرح مختصر اولین ملاقات او با متنبّی است، سرقتهای شعری متنبی، را گردآورده است.

[۳۴] محمد زکی مبارک، النثر الفنی فی القرن الرابع، ج۲، ص۱۳۹ـ۱۴۱، بیروت ۱۳۵۲/ ۱۹۳۴.

[۳۵] کارل بروکلمان، تاریخ ادبیات عربی، ج۱، ص۱۴۱، ذیل حاتمی، لیدن ۱۹۴۳-۱۹۴۹، دوره تکمیلی، ۱۹۳۷-۱۹۴۲.

محمدیوسف این رساله را در ۱۳۴۵ش/ ۱۹۶۵ در بیروت به چاپ رساند.

[۳۶] کارل بروکلمان، تاریخ ادبیات عربی، ج۱، ص۱۴۱ برای چاپهای دیگر، ذیل حاتمی، لیدن ۱۹۴۳-۱۹۴۹، دوره تکمیلی، ۱۹۳۷-۱۹۴۲.

[۳۷] فؤاد سزگین، تاریخچه نگارش عرب، ج۲، ص۴۸۸ برای چاپهای دیگر، لیدن ۱۹۶۷.

قفطی (متوفی ۶۴۶)

[۳۸] علی بن یوسف قفطی، انباه الرواه علی انباه النحاه، ج۳، ص۱۰۳ پانویس ۲، چاپ محمدابوالفضل ابراهیم، ج ۳، قاهره ۱۳۷۴/۱۹۵۵.

از رساله ای از حاتمی با نام جبههالادب فی امر المتنبی و ماجری له معه نام برده که احتمالا همین رساله است.
اثر دیگر او حِلْیهالمُحاضره فی صناعه الشعر است که در ۱۳۳۱ در دو مجلد در فاس به چاپ رسیده

[۳۹] ابن خلّکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۳۶۷.

[۴۰] کارل بروکلمان، تاریخ ادبیات عربی، ج۱، ص۱۹۳، ذیل حاتمی، لیدن ۱۹۴۳-۱۹۴۹، دوره تکمیلی، ۱۹۳۷-۱۹۴۲.

[۴۱] فؤاد سزگین، تاریخچه نگارش عرب، ج۲، ص۱۰۶، لیدن ۱۹۶۷.

و از منابع