پاورپوینت کامل مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران (تهران)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران (تهران) دارای ۱۰۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران (تهران)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران (تهران) :

منبع: پاورپوینت کامل مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران (تهران)

مقالات مرتبط: نیاوران (مقالات مرتبط).

پاورپوینت کامل مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران (تهران)

معرفی مکان

نام

مجموعه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران

نام‌های دیگر

نیاوران

نام لاتین

majme-ye farhang-trx-ye niyvarn

نوع مجموعه

فرهنگی و تاریخی

مشخصات بنا

موقعیت

محله نیاوران، شمال تهران

سال تأسیس

دوره قاجار (فتحعلی‌شاه) – توسعه در دوران پهلوی

ثبت ملی

۶ / ۳ / ۱۳۷۷ هـ.ش، شماره ۰۲۵‘۲

مالک فعلی

سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران

کاربری فعلی

موزه، نمایش آثار تاریخی و هنری

پیشینه باغ

مساحت

بیش از ۲ هکتار

مؤسس اولیه

فتحعلی‌شاه قاجار

توسعه در دوره ناصرالدین‌شاه

اضافه شدن اراضی حصاربوعلی، باغ عزیزخان، روستای نیاوران و چاله‌باغ

نام تاریخی

صاحبقرانیه

سبک باغ

باغ ایرانی با تغییرات پهلوی دوم

منابع آب

چند رشته قنات

تنوع گیاهی

چنار، کاج و غیره

پرندگان

قمری، شاه‌طوطی، طوطی طوق‌صورتی و غیره

آسیب‌ها و مشکلات اخیر

خشک شدن درختان، گلخانه‌های متروک و غیره

محورهای گردشگری و موزه‌ای

نمایشگاه‌ها

اشیاء و آثار هنری ایرانی و خارجی، خودروهای قدیمی خاندان پهلوی

بازدید عمومی

باغ، کاخ نیاوران، کوشک احمدشاهی، کتابخانه، موزه جهان‌نما

کاربری آموزشی

کلاس‌ها و فعالیت‌های مرتبط با میراث فرهنگی

وضعیت فعلی

مرمت‌ها

۱۳۸۲ هـ.ش و سال‌های بعد، شامل نقاشی، ترمیم کاشی‌ها و غیره

وضعیت باغ

نیازمند احیا و رسیدگی به پوشش گیاهی و کتیبه‌ها

مدیریت

سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران

نیاوران، مجموعه فرهنگی ـ تاریخی majme-ye farhang-trx-ye niyvarn، در شمال تهران، شامل کاخ‌ها و باغی از دوره‌های قاجار و پهلوی است.
کاخ نیاوران، کاخ صاحبقرانیه و کوشک احمدشاهی از بناهای اصلی این مجموعه‌اند.
باغ نیاوران با پوشش گیاهی متنوع و طراحی ایرانی‌ ـ‌ اروپایی، فضای اصلی مجموعه را تشکیل می‌دهد.
پس از انقلاب سال (۱۳۵۷ هـ.ش)، این مجموعه به موزه‌ای عمومی برای نمایش آثار تاریخی و هنری تبدیل شد.
در سال (۱۳۷۷ هـ.ش)، نیاوران در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

فهرست مندرجات

۱ – معرفی مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران
۲ – موقعیت و مساحت
۳ – تاریخچه و شکل‌گیری
۳.۱ – دوران ناصرالدین‌شاه قاجار
۴ – نام‌گذاری و اهمیت تاریخی
۵ – الگوی اولیه و تغییرات بعدی
۶ – منابع آب باغ
۷ – ویژگی‌های طبیعی
۸ – پوشش گیاهی و جانوری
۸.۱ – گونه‌های وارداتی و باغ ژاپنی
۸.۲ – زیستگاه پرندگان و تنوع زیستی
۸.۳ – گلخانه‌ها و نگهداری گیاهان
۹ – آسیب‌ها و تغییرات در سال‌های اخیر
۱۰ – ساختمان‌ها در عرصه باغ
۱۰.۱ – بناهای قاجاری
۱۰.۲ – دوره پهلوی اول
۱۰.۳ – دوره پهلوی دوم
۱۱ – تقسیم بندی ساختمان‌ها در وضعیت فعلی
۱۲ – کاخ نیاوران
۱۳ – کاربری اولیه و تغییرات
۱۴ – معماری و ساخت بنا
۱۴.۱ – طراح و مهندس ناظر
۱۴.۲ – سبک معماری و الهام‌ها
۱۴.۳ – شرکت سازنده و فناوری
۱۴.۴ – مشخصات فنی و مصالح
۱۴.۵ – طراحی و دسترسی
۱۴.۶ – فضاهای داخلی
۱۵ – ویژگی‌های معماری
۱۵.۱ – تالارها و سالن‌ها
۱۵.۲ – نمای خارجی
۱۵.۳ – نورگیرها و درها
۱۵.۴ – ایوان شمالی و ستون‌ها
۱۵.۵ – استخر و مجسمه
۱۵.۶ – نمای دیگر بنا
۱۶ – تزیینات داخلی و خارجی
۱۷ – اموال موزه‌ای کاخ
۱۸ – مرمت و بهسازی پس از انقلاب
۱۹ – کتابخانه اختصاصی کاخ نیاوران
۱۹.۱ – ساختمان کتابخانه کاخ نیاوران
۱۹.۲ – ویژگی‌های طراحی
۱۹.۳ – مشخصات سازه‌ای
۱۹.۴ – ساختار داخلی
۱۹.۵ – شومینه دیواری
۱۹.۶ – پلکان
۱۹.۷ – طبقه فوقانی
۱۹.۸ – نمای ساختمان کتابخانه
۱۹.۹ – ویژگی‌های داخلی و آثار هنری
۱۹.۱۰ – مجموعه فرهنگی ـ هنری کتابخانه
۱۹.۱۱ – نمای خارجی
۱۹.۱۲ – مجموعه کتاب‌ها و آثار
۱۹.۱۲.۱ – کتاب‌های اهدایی
۱۹.۱۲.۲ – نسخ خطی
۱۹.۱۳ – تابلوهای نقاشی
۱۹.۱۴ – سامان‌دهی و فهرست‌نویسی
۲۰ – پانویس
۲۱ – منبع

۱ – معرفی مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران

مجموعه فرهنگی — تاریخی نیاوران مجموعه‌ای شامل باغی وسیع و بناهای سلطنتی متعلق به دوره قاجار و پهلوی دوم که هم‌اکنون به عنوان موزه، محل نمایش اشیاء و آثار تاریخی و هنری است.
این مجموعه بناهایی چون کاخ صاحبقرانیه، کوشک احمدشاهی، کاخ نیاوران، کتابخانه اختصاصی و موزه جهان‌نما را در خود جای داده است.
مجموعه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران در تاریخ (۶/ ۳/ ۱۳۷۷ هـ.ش) با شماره ۰۲۵‘۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

۲ – موقعیت و مساحت

باغ نیاوران با مساحتی بالغ بر دو هکتار در جنوب شرقی محله نیاوران (در گذشته، روستای نیاوران) قرار دارد.

[۱] مختاری، اسکندر، «کاخ صاحبقرانیه»، مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۲۹.

این باغ؛

• از شمال به خیابان پورابتهاج (جاده دارآباد)؛
• از جنوب به پارک نیاوران؛
• از شرق به کوچه حیدری؛
• از غرب به خیابان پاسداران و میدان باهنر (نیاوران) محدود شده است.

۳ – تاریخچه و شکل‌گیری

از تاریخ دقیق شکل‌گیری باغ شاهی نیاوران اطلاعی در دست نیست، اما بر اساس گزارش‌های تاریخی، نخستین‌بار، فتحعلی‌شاه قاجار در این مکان عمارت کوچکی به عنوان اقامتگاه ییلاقی خود ساخت.

[۲] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، مرآه البلدان، به‌کوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۸ ش، ج۴، ص۲۳۰۷.

از این‌رو، تاریخ شکل‌گیری هسته اولیه این باغ به دوران فتحعلی شاه قاجار (سل‌ ۱۲۱۲-۱۲۵۰ هـ.ق) بازمی‌گردد. در این زمان، نخست قسمت غربی باغ احداث شد.

۳.۱ – دوران ناصرالدین‌شاه قاجار

در دوره ناصرالدین شاه، اراضی باغ گسترش یافت؛ به طوری که مقداری از اراضی حصاربوعلی از طرف غرب، باغ عزیزخان خواجه از جنوب غربی، زمین‌های روستای نیاوران از طرف شمال و زمین‌های چاله‌باغ (آجودانیه) از طرف شرق به این باغ افزوده شد.

[۳] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۸۰۱-۸۰۲.

بنابراین، باغی که هم اکنون در عرصه آن، بناهای سلطنتی وجود دارد، باقی‌مانده باغ وسیع‌تری در دوره ناصری است.

۴ – نام‌گذاری و اهمیت تاریخی

این باغ به سبب ساخت کاخ ییلاقی ناصرالدین شاه موسوم به صاحبقرانیه، گاهی نیز به این نام خوانده شده است.
باغ و عمارت سلطنتی صاحبقرانیه، در دوره ناصری نسبت به دوره‌های پس از آن در سلسله قاجاریه بیشتر مورد توجه و استفاده بود؛ چنان‌که برخی حوادث مهم این دوره از جمله ترور نافرجام ناصرالدین شاه به دست بابی‌ها نیز در همین باغ به وقوع پیوست.

[۴] ویلز، چارلز جیمز، تاریخ اجتماعی ایران در عهد قاجاریه، ترجمه سید عبدالله، به‌ کوشش جمشید دودانگه و مهرداد نیکنام، تهران، ۱۳۶۳ ش، ص۳۷-۳۸.

۵ – الگوی اولیه و تغییرات بعدی

ظاهراً در آغاز، باغ نیاوران طرحی مطابق الگوی باغ ایرانی داشته است؛ اما در حال حاضر، با توجه به تغییراتی که به‌ ویژه در دوره پهلوی در این باغ اعمال شده، این الگو بر هم خورده است و جز شماری جوی آب ــ که عمدتاً مقابل کوشک احمدشاهی و کاخ صاحبقرانیه وجود دارند ــ اثر دیگری از سیستم خطی آبیاری باغ به چشم نمی‌خورد.

۶ – منابع آب باغ

آب مورد نیاز این باغ درگذشته از طریق چند رشته‌قنات به نام‌های انیس‌الدوله، اندرون، دیوان‌خانه و محمدرضا تأمین می‌شده است.
ظاهراً قنات محمدرضا از قنات‌های قدیمی روستای نیاوران بوده که داخل باغ نیاوران افتاده است.

[۵] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۷۹۰.

در حال حاضر، تنها دو رشته از این قنات‌ها، جریان دارند و مسئولیت نظارت و نگهداری از آن‌ها بر عهده شهرداری تهران است.

[۶] تحقیقات میدانی مؤلف.

۷ – ویژگی‌های طبیعی

زمین باغ نیاوران شیبی در جهت شمال به جنوب دارد.
دیوارهای محیطی باغ که در دوره پهلوی کشیده شده‌اند، یکسره آجری‌اند و در نمای بیرونی، به شیوه خفته و راسته و پیلی‌گردون آجرچینی شده‌اند.
نمای داخلی این دیوارها با کتیبه‌های کاشی‌کاری که بر سینه آن‌ها نقش بسته، تزیین شده است.
کاشی‌ها از نوع خشتی هفت‌رنگ با زمینه لاجوردی یا سفیدند و طرح‌هایی از گل‌وبوته و گل‌ومرغ دارند.

۸ – پوشش گیاهی و جانوری

در عرصه باغ، درختان مثمر و غیرمثمر عموماً از نوع چنار و کاج وجود دارد.

۸.۱ – گونه‌های وارداتی و باغ ژاپنی

در دوره پهلوی برخی درختان و گیاهانی که بومی ایران نیستند، از مناطق مختلف جهان گردآوری و در این باغ کاشته شد؛ برای نمونه، در قسمتی از باغ، درختان و گیاهان بومی ژاپن کاشته شد؛ از این‌رو، این بخش از باغ، باغ ژاپنی خوانده می‌شود.
تراکم درختان و تنوع گیاهی موجود در باغ این مکان را به زیستگاهی مناسب برای انواع پرندگان بدل کرده است.

۸.۲ – زیستگاه پرندگان و تنوع زیستی

در این باغ، پرندگانی از جمله قمری، شاه‌طوطی، طوطی طوق‌ صورتی، مینا، سار، دلیجه، چرخ‌ریسک نیزار، دارکوب خالدار بزرگ و بلبل خرما زندگی می‌کنند.
همچنین در نقاط مختلف باغ، انواع گیاهان، بوته‌ها و گل‌هایی مانند شیپوری، لاله، رز و جز آن‌ها وجود دارد که در فصل بهار و هنگام شکوفایی گیاهان، زیبایی خاصی به محوطه می‌بخشند.

۸.۳ – گلخانه‌ها و نگهداری گیاهان

در بخش شرقی باغ نیز، چند گلخانه برای پرورش گل‌ها و گیاهان تزیینی و نگهداری از آن‌ها در فصل سرما قرار دارد.

۹ – آسیب‌ها و تغییرات در سال‌های اخیر

متأسفانه در سال‌های اخیر، عرصه باغ دچار آسیب‌های جدی شده است.
رشد علف‌های هرز و گیاهان خودرو یک‌دستی زمین‌های چمن‌پوش باغ را از بین برده، رویش لاله‌ها و شیپوری‌ها متوقف شده است، گلخانه‌ها به طور کلی متروک مانده و شماری از درختان باغ از جمله درختان گردو خشکیده، و بریده شده‌اند.
این تغییرات افزون بر از بین بردن هویت تاریخی باغ، چشم‌انداز عرصه آن را نیز از نظر دیداری، دگرگون کرده است و همچنین تنوع زیستی پرندگان ساکن در باغ را ــ که غالباً بومی منطقه‌اند ــ و نیز تنوع پوشش گیاهی آن را که مجرای تنفسی منطقه به شمار می‌آید، تهدید می‌کند.
بنابر نظر مسئولان مجموعه، باغ قدیمی صاحبقرانیه نیاز به احیا و رسیدگی جدی دارد.

۱۰ – ساختمان‌ها در عرصه باغ

ساختمان‌های موجود در عرصه شامل دو بنای قاجاری متعلق به دوره ناصرالدین شاه و احمد شاه و بناهایی مربوط به دوره محمدرضا شاه پهلوی است.

۱۰.۱ – بناهای قاجاری

در دوره ناصری، تقریباً در وسط باغ، عمارتی ییلاقی موسوم به «صاحبقرانیه» و در جبهه شرقی نیز ساختمان‌هایی برای اسکان زنان شاه ساخته شد.

[۷] برای آگاهی بیشتر درباره عمارت و بخش اندرونی، نک‌ : ه‌ د، صاحبقرانیه، کاخ

در همین جبهه، سرای امینه‌ اقدس به طور مجزا قرار داشت و در ضلع غربی باغ، سرای انیس‌الدوله و در قسمت شمالی آن نیز، بناهایی به عنوان خواجه‌سرا واقع شده بود.
در زمان مظفرالدین شاه، در جبهه شمالی این باغ و در جهت شرق به غرب دیواری کشیده شد و بدین ترتیب، حرم‌سرا از خواجه‌سرایان جدا گردید.
در زمان احمد شاه نیز، برای جداسازی کاخ و دیوان‌خانه از حرم‌سرا و خواجه‌سرایان، دیوار دیگری در جبهه شمالی کاخ صاحبقرانیه (که امروزه در جبهه جنوبی باغ قرار دارد) ساخته شد.

۱۰.۲ – دوره پهلوی اول

بخشی از این دیوار در زمان رضا شاه، برای برپایی جشن ازدواج محمدرضا شاه و فوزیه، همسر نخست وی، تخریب شد تا کاخ با بخش اندرون و دیگر ساختمان‌ها ارتباط یابد.

[۸] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۷۹۴-۸۰۲.

۱۰.۳ – دوره پهلوی دوم

در دوره پهلوی دوم، پس از استقرار خانواده سلطنتی در باغ و ایجاد دفتر کار محمدرضا شاه در کاخ صاحبقرانیه، چند ساختمان اداری و یک مدرسه نیز با مساحت ۰۰۰‘ ۳ مـ۲ بـرای تحصیل فـرزندان شـاه در محوطه ساخته شد.

[۹] گـزارش ثبتـی: مجموعـه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران، سازمان میراث فرهنگی، تهران، شم‌ ۰۲۵‘۲، ص۱۶.

۱۱ – تقسیم بندی ساختمان‌ها در وضعیت فعلی

هم اکنون در جبهه شرقی باغ، کاخ نیاوران و کتابخانه اختصاصی، مدرسه ولیعهد، گل‌خانه‌ها، زمین تنیس و باغ کتیبه‌ها؛ در جبهه جنوبی، ساختمان نگارخانه و موزه جهان‌نما؛ در میانه عرصه، کوشک احمدشاهی و کافی ـ شاپ و در جبهه غربی، ورودی‌های محوطه و بخش‌های عمومی‌تر (شامل نمازخانه، سرویس‌ها، کلاس‌های آموزش هنر) و بخش‌های اداری (شامل روابط‌ عمومی مجموعه، دفتر مدیریت و حراست) قرار دارد.
در سال‌های اخیر در ضلع غربی باغ، بخشی نیز برای نگهداری و نمایش خودروهای قدیمی خاندان سلطنتی اختصاص داده شده است؛ همچنین پس از انقلاب اسلامی، ساختمان مدرسه به‌ عنوان دانشکده میراث فرهنگی مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

[۱۰] تحقیقات میدانی مؤلف.

۱۲ – کاخ نیاوران

ساختمان کاخ نیـاوران بـا زیربنای ۰۰۰‘۹ مـ۲ در دو طبقه و نیم ساخته شده است.

[۱۱] گـزارش ثبتـی: مجموعـه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران، سازمان میراث فرهنگی، تهران، شم‌ ۰۲۵‘۲، ص۱۶.

ساخت این بنا در سال (۱۳۳۷ هـ.ش) با طرحی ایرانی (تهرنگ مربع) آغاز شد و پس از وقفه‌ای طولانی، سرانجام در سال (۱۳۴۶ هـ.ش) به پایان رسید و در سال (۱۳۴۷ هـ.ش) مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

۱۳ – کاربری اولیه و تغییرات

کاخ نیاوران در آغاز، به عنوان محلی برای پذیرایی‌های سلطنتی و اقامت مهمانان عالی‌رتبه در نظر گرفته شده بود، اما در حین عملیات اجرایی، تصمیم گرفته شد تا این بنا با تغییر کاربری به محل سکونت محمدرضا پهلوی و خانواده‌اش تبدیل شود.

[۱۲] مجموعه بروشورهای منتشرشده از سوی مجموعه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران.

۱۴ – معماری و ساخت بنا

در این قسمت لازم است به چند مطلب پرداخته شود که از جمله آن مباحث:

۱۴.۱ – طراح و مهندس ناظر

طراح ساختمانْ فرح دیبا و مهندس ناظر آن محسن فروغی بود،

[۱۳] گـزارش ثبتـی: مجموعـه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران، سازمان میراث فرهنگی، تهران، شم‌ ۰۲۵‘۲، ص۴۵.

اما در روایتی دیگر، طراح کاخ مهندس فروغی معرفی شده است.

[۱۴] مجموعه بروشورهای منتشرشده از سوی مجموعه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران.

۱۴.۲ – سبک معماری و الهام‌ها

این طرح ملهم از معماری ایران پیش از اسلام و پس از اسلام است، که به‌ویژه در سقف بلند و ایوان‌های رفیع کاخ و نیز بخش‌هایی چون نمای جنوبی بنا محسوس است.

۱۴.۳ – شرکت سازنده و فناوری

ساخت بنا نیز توسط شرکت مهندسی «مَپ» متعلق به عبدالعزیز فرمانفرماییان و با بهره‌گیری از فناوری مدرن انجام گرفته است.

[۱۵] مجموعه بروشورهای منتشرشده از سوی مجموعه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران.

۱۴.۴ – مشخصات فنی و مصالح

ساختمان کاخ بر صفه‌ای سنگی استقرار یافته است و مصالح به‌کاررفته در آن عمدتاً از سنگ، تیرآهن و سیمان تشکیل شده و اندود دیوارهای داخلی از جنس گچ است.
نمای خارجی این بنا از نوعی سنگ تراورتن متخلخل به رنگ کرم روشن و یا به رنگ زرد و بژ تیره است.
تزیینات خارجی بنا تنها شامل کاشی‌کاری و تمام بازشوها از جنس آلومینیوم است.
پوشش ساختمان در فضاهای داخلی و در قسمت بام به صورت تخت اجرا شده است؛ همچنین ساختمان کاخ مجهز به سیستم اطفای حریق هوشمند و دزدگیر است.

۱۴.۵ – طراحی و دسترسی

بنا با زمینه مستطیل‌ شکل روی محور شمالی ـ جنوبی استقرار یافته است.
دسترسی به طبقه همکف از طریق ایوان شمالی، جنوبی و غربی امکان‌پذیر است. ورودی اصلی در جبهه غربی قرار دارد.

۱۴.۶ – فضاهای داخلی

فضاهای طبقه همکف شامل:

• یک سرسرای مرکزی، دو سالن پذیرایی و اتاق