پاورپوینت کامل مؤلفه قلوبهم (فقه سیاسی)


در حال بارگذاری
25 نوامبر 2025
فایل پاورپوینت
20870
18 بازدید
۱۹۹,۰۰۰ تومان
خرید

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مؤلفه قلوبهم (فقه سیاسی) دارای ۸۵ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مؤلفه قلوبهم (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن پاورپوینت کامل مؤلفه قلوبهم (فقه سیاسی) :

منبع: پاورپوینت کامل مؤلفه قلوبهم (فقه سیاسی)

مقالات مرتبط: مولفه القلوب (مقالات مرتبط).

مُؤَلَّفَهُ قُلُوبُهُم عنوانی فقهی– سیاسی در قرآن است که به یکی از مصارف هشت‌گانه زکات اشاره دارد.
هدف آن جلب حمایت، کاهش تهدید و تقویت هم‌پیمانی‌های سودمند برای جامعه اسلامی است.
این عنوان در سنت نبوی منحصر به زکات نبود و در مواردی از غنایم و سایر منابع بیت‌المال نیز برای تأمین مصالح سیاسی، امنیتی و اجتماعی به کار می‌رفت.
مفسران و فقیهان درباره شمول آن بر کافران، مسلمانان ضعیف‌الایمان یا هر دو گروه دیدگاه‌های متفاوتی ارائه کرده‌اند.
برخی استمرار حکم آن را به شرایط سیاسی و نیازهای امت منوط دانسته‌اند.
کارکرد اصلی مؤلفه قلوبهم ایجاد همگرایی، کاهش خصومت، تقویت نظام دفاعی و فراهم‌سازی ثبات اجتماعی از طریق ابزارهای مالی مشروع در نظام سیاسی اسلام است.

فهرست مندرجات

۱ – مفهوم واژه مؤلفه قلوبهم
۲ – جایگاه زکات در بودجه دولت اسلامی
۳ – مؤلفه قلوبهم در زکات
۴ – سهم مؤلفه القلوب در بودجه اسلامی
۵ – تحلیل لغوی واژه مؤلفه
۵.۱ – ریشه‌ و معناشناسی واژه مولفه
۵.۲ – ارتباط «الف» با نظم و عدد
۵.۳ – نتیجه لغوی
۵.۴ – شواهد لغوی دیگر
۶ – بُعد جهانی و سیاسی تألیف قلوب
۷ – تألیف قلوب فراتر از زکات
۸ – تعریف عام مؤلفه قلوبهم
۹ – تقسیم‌بندی گروه‌های مؤلفه قلوبهم
۹.۱ – گروه اول
۹.۲ – گروه دوم
۹.۳ – گروه سوم
۹.۴ – گروه چهارم
۹.۵ – گروه پنجم
۹.۶ – گروه ششم
۱۰ – دیدگاه مذاهب فقهی درباره مؤلفه قلوبهم
۱۰.۱ – دیدگاه شیعه
۱۰.۲ – دیدگاه مالکیه
۱۰.۳ – دیدگاه حنبلیه
۱۰.۴ – دیدگاه شافعیه
۱۰.۵ – دیدگاه حنفیه
۱۱ – مؤلفه القلوب در عصر خلیفه اول
۱۲ – مؤلفه قلوبهم در زمان پیامبر
۱۳ – دیدگاه شیعه در مورد عنوان مؤلفه قلوبهم
۱۳.۱ – دیدگاه مشهور فقهای شیعه
۱۳.۲ – دیدگاه دوم: مسلمانان ضعیف‌الایمان
۱۳.۳ – دیدگاه سوم: شمول مؤلفه قلوبهم
۱۳.۴ – دیدگاه صاحب حدائق
۱۳.۵ – تأیید نظریه سوم لغوی
۱۳.۶ – دیدگاه فقیه همدانی
۱۳.۷ – آراء فقهی درباره مؤلفه قلوبهم
۱۴ – روایات و تفاسیر مؤلفه قلوبهم
۱۴.۱ – روایت اول
۱۴.۲ – روایت دوم
۱۴.۳ – روایت سوم
۱۴.۴ – روایت چهارم
۱۵ – دیدگاه طبرسی در مجمع‌البیان
۱۶ – اختلاف در بقای حکم مؤلفه قلوبهم
۱۷ – پانویس
۱۸ – منبع

۱ – مفهوم واژه مؤلفه قلوبهم

واژه سیاسى – فقهى «مؤلفه قلوبهم» که در آیه مربوط به مصارف زکات در قرآن آمده است.
داراى مفهوم سیاسى، نظامى و حاوى نوعى پشتیبانى امنیتى و نظامى دولت اسلامی است.

۲ – جایگاه زکات در بودجه دولت اسلامی

زکات که یکى از منابع مالى تأمین کننده بودجه دولت اسلامى است.
به شیوه خاص و طبق مقررات معین از دارایى‌هاى مشخص شده‌اى توسط دولت اسلامى گرفته مى‌شود.
بر اساس مقررات و مصارف تعیین شده، توزیع و مصرف مى‌شود.

۳ – مؤلفه قلوبهم در زکات

قرآن براى زکات، هشت مصرف کلى مشخص کرده که یکى از این موارد، مؤلفه قلوبهم است.

[۱] توبه/سوره۹، آیه۶۰.

بر این اساس، مؤلفه قلوبهم عنوان خاص در مصارف بودجه دولت اسلامى داشته است.
در واقع ردیف مخصوص، ثابت در برنامه و بودجه و اقتصاد سیاسى اسلام دارد.

۴ – سهم مؤلفه القلوب در بودجه اسلامی

گرچه دولت اسلامى موظف نیست که درآمدهاى حاصل از زکات را در همه موارد هشت‌گانه و به‌ طور مساوى توزیع کند، اما مصرف «مؤلفه قلوبهم» به عنوان یک ردیف ثابت در بودجه دولت اسلامى براى همیشه منظور شده است.

۵ – تحلیل لغوی واژه مؤلفه

در این جا به توضیح واژه مولفه پرداخته می‌شود که عبارتند از:

۵.۱ – ریشه‌ و معناشناسی واژه مولفه

کلمه مؤلفه از ماده الف گرفته‌ شده که در لغت به معناى ترکیب منظم آمده است.
راغب اصفهانی در مفردات مى‌گوید:
ماده الف به حالت اجتماع و ترکیبى گویند که توأم با التیام و جوشش باشد و در مورد انسان‌ها نیز به معناى ایجاد الفت و جوشش به‌ کار مى‌رود و از همین ریشه است کلمه الفت.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۸۱.

در مورد کلمه مؤلف که از مشتقات ماده الف است مى‌نویسد:
مؤلف مجموعه‌ای است از اجزا مختلف که با ترتیب خاصى انتظام یافته و در آن، آن‌چه که باید پیش گیرد، مقدم شده و از آن‌چه که سزاوار است در آخر آید مؤخر آمده است.

[۳] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۸۱.

۵.۲ – ارتباط «الف» با نظم و عدد

راغب اصفهانى به همین منوال کلمه الف را تفسیر مى‌کند: الف عدد مخصوصى را گویند و به آن سبب به این نام تفسیر مى‌شود که اعداد در آن عدد مؤلف و گرد هم پیوسته‌اند.
زیرا اصول اعداد، عبارتند از:
آحاد، عشرات، مئون و الوف هنگامى که عدد به مرحله الف (هزار) مى‌رسد، گویى همه یک‌جا گرد هم مى‌آیند و پس از آن اعداد مکرراید، بعضى از دانشمندان گفته‌اند از همین ریشه است الف؛ زیرا که اساس و سرچشمه نظام مى‌باشد.

[۴] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۸۲.

۵.۳ – نتیجه لغوی

از این گفتار به خوبى واضح مى‌شود که کلمه الف و الفت با کلمه ترکیب و اجتماع مترادف نبوده است.
به جز مفهوم آن دو خصوصیت دیگرى در معنى الف و تألیف مأخوذ مى‌باشد.
به همین دلیل در موارد استعمال واژه مزبور باید معنى نظم و ترتیب و جوشش و ارتباط اجزاء منظور گردد.
این مطلب را مى‌توان با مراجعه به گفتار دیگر کتب لغت نیز به دستاورد.

۵.۴ – شواهد لغوی دیگر

در قاموس، ذیل تفسیر مشتقات ماده مزبور چنین آمده است:
تألیف فلانا یعنى با وى مدارا نمود و به او نزدیک شد و با وى ارتباط پیدا کرد تا وى را به خود جلب نماید.

[۵] فیروزآبادی، مجدالدین، القاموس المحیط، ص۷۹۳.

فرید وجدى، در دائره المعارف الاسلامیه، کلمه الفت را به معنى انس و الف الشى را به معنى ارتباط دادن اجزا چیزى به یکدیگر تفسیر مى‌کند.

[۶] شنتناوی، احمد، دائره المعارف الاسلامیه، ج۱ ص۴۶۲.

۶ – بُعد جهانی و سیاسی تألیف قلوب

اگر مفهوم الفت را در یک مقیاس جهانى و به معنى سازش سیاسى در روابط بین‌المللی مورد مطالعه قرار دهیم و آن را در رابطه با مسائل بین‌المللى تطبیق دهیم، خواه‌ ناخواه با مفاهیمى چون همزیستى ملت‌ها، صلح و امنیت دسته جمعى، بشر دوستى و سازش سیاسى دولت‌ها، ارتباط منظم پیدا خواهد کرد.
که خود بخشى از مهم‌ترین مسائل و مباحث حقوق بین‌الملل به شمار مى‌رود.
اسلام در روابط بین‌المللى، صلح را به عنوان اصل اولى و زیربناى زندگى جمعى در سطح جهانى پذیرفته و ملل جهان را به اصل همزیستى مسالمت‌آمیز و صلح جهانى دعوت کرده است؛ آیات متعددى در قرآن دورنمایى از چگونگى این همزیستى و انسان‌دوستى را براى ما ترسیم کرده است.

[۷] انفال/سوره۸، آیه۶۱.

[۸] بقره/سوره۲، آیه۲۰۸.

[۹] نساء/سوره۴، آیه۹۰.

در این رهگذر از وسایل معنوى و عوامل مادى در جهت تحکیم پیوندهاى انسانى سود برده است، تا آن‌جا که از انگیزه‌هایى چون احسان و نیکى براى جلب عواطف دوستان بالقوه و دشمنان بالقوه استفاده کرده است و عنوان «مؤلفه قلوبهم» در قرآن حاکى از این واقعیت است.

۷ – تألیف قلوب فراتر از زکات

اصل تألیف القلوب در اسلام یک قاعده عمومى است و محل پرداخت هزینه ان اختصاص به زکات ندارد.
جریان تقسیم غنایم جنگی غزوه حنین که مورد اتفاق عموم فقها و مورخان شیعه و سنی است و روایات عامه و هم احادیث شیعه آن را تأیید مى‌کند.
بنابراین اگر مشاهده مى‌شود که عنوان مؤلفه قلوبهم تنها در آیه زکات مورد اشاره قرار گرفته، نمی‌توان به استناد آن، اصل مزبور را تنها به مورد مصارف زکات اختصاص داد.
زیرا غنایمى که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) براى تألیف قلوب افراد نامبرده مصرف کرد، از زکات نبود، بلکه از اموال خمس و مربوط به غنایم جنگ حنین بود و این نکته به وضوح در نقل طبقات ابن سعد، به چشم مى‌خورد.
بنابراین، پیشواى اسلام (امام المسلمین) مى‌تواند از مالیات‌هاى دیگرى که از درآمدهاى مسلمانان گرفته مى‌شود و یا سایر اموال بیت‌المال و حقوق عمومى مسلمانان سهمى را براى تألیف و تحبیب قلوب افراد و یا گروه‌ها به منظور تقویت اسلام، بنیه دفاعى و امنیتى جامعه اسلامی اختصاص دهد.

۸ – تعریف عام مؤلفه قلوبهم

اصولا مؤلفه قلوبهم

[۱۰] طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۹، ص۳۲۵.

گروهى هستند که جلب تمایل و یا حمایت آن‌ها به نحوى در جهت مصالح اسلام، امت و نظام اسلامى سودمند باشد و به همین دلیل اختصاص به باب جهاد ندارد.

[۱۱] رضا، محمد رشید، تفسیر المنار، ج۱۰، ص۴۲۶.

۹ – تقسیم‌بندی گروه‌های مؤلفه قلوبهم

بر این اساس مى‌توان مؤلفه قلوبهم را به چند گروه تقسیم کرد:

۹.۱ – گروه اول

گروه اول: قومى از بزرگان مسلمین هستند که آنان دوستان، همدستان و یارانى از کفار دارند که هرگاه به آن‌ها سهمى از زکات داده شود، امید مى‌رود که دوستان کفار آن‌ها هم به اسلام بگروند و از آن حمایت کنند.
مانند: عدی بن حاتم و زبرقان بن بدر که هر دو مسلمان بودند، ولى این دو در میان قبیله و خویشان خود که هنوز به اسلام نگرویده بودند، داراى منزلت بودند.

[۱۲] رضا، محمد رشید، تفسیر المنار، ج۱۰، ص۴۲۷.

۹.۲ – گروه دوم

گروه دوم: رؤسا، بزرگان و سرکردگان با نفوذ مسلمان که ضعیف الایمان هستند، ولى در میان مردم خود داراى نفوذند.
امید مى‌رود که با دادن سهم مؤلفه قلوبهم به آنان، ایمانشان قوى‌تر و علاقه‌شان بیشتر شود و در صحنه‌هاى جهاد و نظایر آن قوم خود را به حمایت از اسلام وادارند.
مانند کسانى که پیغمبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) از غنایم هوازن، عطایاى بسیار به آنان داد و آنان عده‌اى از طلقاء اهل مکه بودند که اسلام آورده بودند، اما بعضى منافق و عده‌اى ضعیف الایمان بودند.

۹.۳ – گروه سوم

گروه سوم: مرزنشینان مسلمان هستند که با دریافت سهمى از مؤلفه قلوبهم از مرزهاى سرزمین‌هاى اسلامى دفاع و محافظت مى‌کنند.
این گروه مى‌تواند همان مرابطین (مرزداران) باشند که فقها در زمره مصارف فى سبیل اللّه از آن‌ها یاد کرده‌اند.
اکنون نیز مى‌توان این گروه را شامل آن عده از مسلمانانى دانست که در معرض تهاجم فرهنگى و تبلیغاتى دشمنان قرار گرفته و کفار با جلب دوستى آن‌ها، مى‌خواهند آنان را از دینشان گمراه و فرهنگشان را تباه کنند.

۹.۴ – گروه چهارم

گروه چهارم: طایفه‌اى از مسلمانان‌اند که براى جمع‌آورى زکات، مورد نیازند.
زیرا که جز با نفوذ و قدرت آنان، دریافت زکات امکان‌پذیر نیست و بى‌شک این مصلحت بر اقدام به جنگ در صورت عدم پرداخت زکات رجحان دارد.

۹.۵ – گروه پنجم

گروه پنجم: قومى از کفارند که امید مى‌رود با به دست آوردن دل‌هاى آنان، ایمان بیاورند.
مانند صفوان بن امیه که پیغمبر در روز فتح مکه به او امان داد و مدت چهار ماه به او مهلت داد که در اختیار دین نظر کند و در این مدت غایب بود و در غزوه حنین حاضر شد و به سود مسلمانان جنگ کرد.

[۱۳] علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب، ج۱، ص۵۱۹.

[۱۴] مراغی، احمد مصطفی، تفسیر المراغی، ج۱۰، ص۱۴۳.

پیش از آن‌که اسلام بیاورد و چون به جنگ حنین رفت، پیغمبر اسلحه او را عاریه گرفت و او در آن روز گفت «لان یرثمى رجل من قریش احب الى منان یرثنى رجل من هوازن»
پیغمبر اسلام به او در وادى شتر فراوانى با بار عنایت کرد و او گفت: «هذا عطاء من لا یخشى الفقر و مسلم»

[۱۵] علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب، ج۱، ص۵۱۹.

[۱۶] مراغی، احمد مصطفی، تفسیر المراغی، ج۱۰، ص۱۴۳.

و ترمذى از طریق سعید بن مسیب از او روایت کرده‌اند که گفت: «و الله لقد اعطائى النبى (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) و انه لأبغض الناس الى فما زال یعطینى حتى انه لأحب الناس الى»

[۱۷] ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، تفسیر ابن کثیر، ج۴، ص۱۴۶.

[۱۸] جصاص، احمد بن علی، احکام القران للجصاص، ج۳، ص۱۶۰.

[۱۹] ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ دمشق، ج۲۴، ص۱۱۶.

[۲۰] اصبهانی، ابونعیم، معرفه الصحابه لابی نعیم، ج۳، ص۱۴۹۸.

ابن سعد گفته: «کان صفوان احد المطعمین فى الجاهلیه و الفصحاء و قد حسن اسلامیه»

[۲۱] خضری، محمد، نور الیقین فی سیره سید المرسلین، ص۱۱۰.

[۲۲] رشید رضا، محمد، تفسیر المنار، ج۱۰، ص۴۲۸.

[۲۳] ابن اثیر، عزالدین، اسد الغابه، ج۳، ص۲۴.

(صفوان از مهمانداران معروف و از اطعام کنندگان دوران جاهلیت و نیز از جمله فصیحان و سخنوران نامى بود و اسلام وى نیکو گردید.)

۹.۶ – گروه ششم

گروه ششم: آن دسته از کفارند که از شر آنان باید هراسید و با پرداخت سهمى از زکات، انتظار مى‌رود شرّ آنان دفع شود.

[۲۴] رضا، محمد رشید، تفسیر المنار، ج۱۰، ص۴۲۸.

ابن عباس مى‌گوید گروهى بودند که پیش پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) مى‌آمدند، هرگاه چیزى به آن‌ها داده مى‌شد، اسلام را مدح مى‌کردند و مى‌گفتند این دین و آیین خوبی است.
هرگاه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) چیزى به آن‌ها نمی‌داد، نکوهش مى‌کردند و به اسلام خرده مى‌گرفتند.
از جمله آنان ابوسفیان فرزند حرب و عینیه فرزند حصین و اقرع فرزند حابس بودند که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) در تقسیم غنایم هوازن به هر کدام صد شتر بخشید.

[۲۵] رضا، محمد رشید، تفسیر المنار، ج۱۰، ص۴۲۸.

۱۰ – دیدگاه مذاهب فقهی درباره مؤلفه قلوبهم

در مورد مؤلفه قلوبهم

  راهنمای خرید:
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.