پاورپوینت کامل مَثَل‌ (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مَثَل‌ (مفردات‌قرآن) دارای ۶۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مَثَل‌ (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مَثَل‌ (مفردات‌قرآن) :

منبع: مَثَل‌ (قاموس قرآن (جلد ۶))

مقالات مرتبط: مَثَل (لغات‌قرآن)، ضرب المثل.

مَثَل‌ (به فتح میم و ثاء) از واژگان قرآن کریم به معنای مانند، دلیل، صفت، عبرت، علامت و حدیث آمده است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای مَثَل‌
۲ – کاربردها
۲.۱ – کَمَثَلِ‌ (آیه ۱۷ سوره بقره)
۲.۲ – مَثَلًا (آیه ۲۴ سوره ابراهیم)
۲.۳ – کَمَثَلِ‌ (آیه ۵۹ سوره آل عمران)
۲.۴ – مَثَلُ‌ (آیه ۳۵ سوره رعد)
۲.۵ – مَثَلُ‌ (آیه ۱۵ سوره محمد)
۲.۶ – بِمَثَلٍ‌ (آیه ۳۳ سوره فرقان)
۲.۷ – الْمُثْلى‌ (آیه ۶۳ سوره طه)
۲.۸ – الْمَثُلاتُ‌ (آیه ۶ سوره رعد)
۲.۹ – الْمَثَلُ‌ (آیه ۲۷ سوره روم)
۲.۱۰ – مَثَلًا (آیه ۱۷۷ سوره اعراف)
۲.۱۱ – مَثَلًا (آیه ۵۶ سوره زخرف)
۲.۱۲ – مَثَلًا (آیه ۵۷ سوره زخرف)
۲.۱۳ – التَّماثِیلُ‌ (آیه ۵۲ سوره انبیاء)
۲.۱۴ – تَماثِیلَ‌ (آیه ۱۳ سوره سبأ)
۲.۱۵ – فَتَمَثَّلَ‌ (آیه ۱۷ سوره مریم)
۳ – پانویس
۴ – منبع

۱ – معنای مَثَل‌

مَثَل‌

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۶، ص۲۳۳.

[۲] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت حسینی، ج۵، ص۴۶۹.

[۳] شرتونی، سعید، اقرب الموارد، ج۵، ص۱۵۹.

به معنای مانند، دلیل، صفت، عبرت، علامت، حدیث و مثل دائر آمده است.
قاموس از جمله صفت، حجّت و حدیث را ذکر کرده است

[۴] فیروز آبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۴، ص۴۹.

و آن به معنى شبیه و مانند نیز آمده است.

۲ – کاربردها

به مواردی از مَثَل که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – کَمَثَلِ‌ (آیه ۱۷ سوره بقره)

(مَثَلُهُمْ‌ کَمَثَلِ‌ الَّذِی اسْتَوْقَدَ ناراً)

[۵] بقره/سوره۲، آیه۱۷.

(آنان (منافقان‌) همانند کسانى هستند که آتشى افروخته‌اند. (تا از تاریکى وحشتناک رهایى یابند.))

[۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۴.

[۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱، ص۸۸.

[۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۵۵.

[۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱، ص۸۱.

[۱۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۱۱۲.

چنان که گفته شد طبرسی ذیل این آیه‌ تصریح کرده است. در کشاف و جوامع الجامع، «حال» را نیز از معانى آن شمرده اند.

[۱۱] زمخشری، جارالله، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج۱، ص۷۲.

[۱۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، ج۱، ص۷۷.

راغب می‌گوید: مثل قولى است درباره چیزى که شبیه است به قولى درباره چیزى دیگر تا یکى آن دیگرى را بیان و مجسّم کند.

[۱۳] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۷۵۹.

۲.۲ – مَثَلًا (آیه ۲۴ سوره ابراهیم)

(أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللَّهُ‌ مَثَلًا کَلِمَهً طَیِّبَهً کَشَجَرَهٍ طَیِّبَهٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِی السَّماءِ •ذتُؤْتِی أُکُلَها کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّها)

[۱۴] ابراهیم/سوره۱۴، آیه۲۴-۲۵.

(آیا ندیدى چگونه خداوند «کلمه طیّبه» و گفتار پاکیزه را به درخت پاکیزه‌اى تشبیه کرده که ریشه آن در زمین ثابت و شاخه آن در آسمان است؟! هر زمان میوه خود را به اذن پروردگارش مى‌دهد.)

[۱۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۵۸-۲۵۹.

[۱۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۲، ص۷۰.

[۱۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۵۰.

[۱۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۳، ص۱۲۶.

[۱۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۷۳-۷۴.

نگارنده گوید: بیش‌تر موارد استعمال آن در قرآن همان قول راغب است گرچه در معانى دیگر نیز چنان‌که خواهیم گفت آمده است و خداوند جریانى، حکایتى و قولى می‌آورد، سپس مطلب مورد نظر را با آن تطبیق می‌کند. در واقع مثل براى تفهیم مطلب و اشباع ذهن شنونده آورده می‌شود.
اکنون به بعضى از آیات اشاره می‌کنیم.

۲.۳ – کَمَثَلِ‌ (آیه ۵۹ سوره آل عمران)

(إِنَ‌ مَثَلَ‌ عِیسى‌ عِنْدَ اللَّهِ‌ کَمَثَلِ‌ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ‌)

[۲۰] آل عمران/سوره۳، آیه۵۹.

(مَثَل خلقت عیسی در نزد خدا، هم‌چون آدم است؛ که او را از خاک آفرید و سپس به او فرمود: «موجود باش!» و بى درنگ موجود شد.)

[۲۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۵۷.

[۲۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۳، ص۳۳۲.

[۲۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۳، ص۲۱۲.

[۲۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۴، ص۱۰۰-۱۰۱.

[۲۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۳۱۰.

مثل در این آیه به معنى صفت و حال است؛ یعنى حال و جریان عیسى در پدر نداشتن مانند جریان آدم است که خدا از خاکش آفرید.

۲.۴ – مَثَلُ‌ (آیه ۳۵ سوره رعد)

(مَثَلُ‌ الْجَنَّهِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ أُکُلُها دائِمٌ)

[۲۶] رعد/سوره۱۳، آیه۳۵.

(وصف بهشتى که به پرهیزگاران وعده داده شده، این است که نهرها از پاى درختانش جارى است، میوه‌هاى آن همیشگى است.)

[۲۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۵۴.

[۲۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۵۰۰.

[۲۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۳۶۶.

[۳۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۳، ص۷۸.

[۳۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۴۵.

مراد از مثل در آیه چنان‌که گفته‌اند صفت است که موصوف را مجسّم می‌کند. درباره ترکیب آن گفته‌اند مَثَلُ مبتداء و خبر آن محذوف است و گفته‌اند:

(تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا)

خبر مبتدا و به قولى در آن موصوف حذف شده و تقدیر «مَثَلُ الْجَنَّه … جَنَّهٌ تَجْرى» است ولى به نظر می‌آید که‌ تَجْرِی در جاى خبر بوده باشد.

۲.۵ – مَثَلُ‌ (آیه ۱۵ سوره محمد)

(مَثَلُ الْجَنَّهِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَیْرِ آسِنٍ‌)

[۳۲] محمد/سوره۴۷، آیه۱۵.

(وصف بهشتى که به پرهیزگاران وعده داده شده، چنین است: در آن نهرهایى از آب صاف و خالص است.)

[۳۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۵۰۸.

[۳۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۸، ص۳۵۱.

[۳۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۸، ص۲۳۲.

[۳۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۳، ص۵۸.

[۳۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۱۶۷.

۲.۶ – بِمَثَلٍ‌ (آیه ۳۳ سوره فرقان)

(وَ لا یَأْتُونَکَ‌ بِمَثَلٍ‌ إِلَّا جِئْناکَ بِالْحَقِّ وَ أَحْسَنَ تَفْسِیراً)

[۳۸] فرقان/سوره۲۵، آیه۳۳.

(آنان هیچ مَثَلى براى تو نمى‌آورند مگر این‌که ما حق و بهترین تفسیر را براى تو مى‌آوریم و پاسخى قاطع که در برابر آن ناتوان شوند.)

[۳۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۶۳.

[۴۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۵، ص۲۹۲.

[۴۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۲۱۲.

[۴۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۲۰۴.

[۴۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۲۹۵.

ظاهراً مراد از مثل در این آیه به معنى حدیث و سوال است. آیه ما قبل چنین است‌:

(وَ قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَیْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَهً واحِدَهً کَذلِکَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَکَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِیلًا)

[۴۴] فرقان/سوره۲۵، آیه۳۲.

(و کافران گفتند: «چرا قرآن یک جا بر او نازل نشده است؟!» این نزول تدریجی براى این است که قلب تو را به وسیله آن محکم داریم و از این رو آن را به تدریج بر تو خواندیم.)

[۴۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۶۲.

[۴۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۵، ص۲۸۸-۲۹۲.

[۴۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۲۰۸-۲۱۲.

[۴۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۲۰۳.

[۴۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۲۹۵.

سوال کفّار آن بود که چرا قرآن همگى یک دفعه نازل نمی‌شود؟ در جواب فرموده: تدریجى بودن آن بدان علّت است که قلب تو مطمئن و ثابت باشد و پیوسته بودن وحى سبب تثبیت قلب تو است و اگر یک دفعه نازل می‌شد و وحى منقطع می‌گردید دلت آن ثبات دائمى را نداشت. آن وقت در آیه ما نحن فیه فرموده: هیچ سوالى و اشکالى پیش تو نمی‌آورند مگر آن که جواب حقیقى آن را می‌آوریم و جوابی که معنایش از سوال آن‌ها بهتر است.

۲.۷ – الْمُثْلى‌ (آیه ۶۳ سوره طه)

(وَ یَذْهَبا بِطَرِیقَتِکُمُ‌ الْمُثْلى‌)

[۵۰] طه/سوره۲۰، آیه۶۳.

(و راه و رسم شایسته شما را از بین ببرند.)

[۵۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۱۵.

[۵۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۴، ص۲۴۳.

[۵۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۴، ص۱۷۵.

[۵۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۶، ص۴۲.

[۵۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۵.

مثلى مؤنّث امثل به معنى افضل و اشرف است.

۲.۸ – الْمَثُلاتُ‌ (آیه ۶ سوره رعد)

(وَ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ‌ الْمَثُلاتُ‌)

[۵۶] رعد/سوره۱۳، آیه۶.

(با این‌که پیش از آن‌ها بلاهاى عبرت‌انگیز نازل شده است.)

[۵۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۵۰.

[۵۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر الم