پاورپوینت کامل کاخ صاحبقِرانیه (تهران)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل کاخ صاحبقِرانیه (تهران) دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل کاخ صاحبقِرانیه (تهران)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل کاخ صاحبقِرانیه (تهران) :

منبع: پاورپوینت کامل کاخ صاحبقِرانیه (تهران)

مقالات مرتبط: نیاوران (مقالات مرتبط).

پاورپوینت کامل کاخ صاحبقِرانیه (تهران)

معرفی مکان

نام

کاخ صاحبقرانیه

نام لاتین

sheb-qe(a)rniy(yy)e

نام‌های دیگر

جهان‌نما (نام قدیمی)

عنوان نقشه

ایران

استان

تهران

شهرستان

تهران

بخش

نیاوران

مشخصات بنا

نوع بنا

کاخ ییلاقی سلطنتی / موزه

زیر بنا

حدود ۲۶۰۰ مترمربع

سال‌های مرمت

۱۳۵۳ تا ۱۳۵۵ هـ.ش (حوض‌خانه)، ۱۳۷۴ هـ.ش (مرمت جزئی)، ۱۳۷۷ هـ.ش (مرمت و موزه)

کاربری

اقامتگاه شاهان قاجار، دفتر کار محمدرضا شاه پهلوی

کاربری کنونی

موزه

اطلاعات کلی

دیرینگی

سده‌ی ۱۳ هـ.ق / دوران قاجار

شماره‌ثبت

۱۳۳۴ هـ.ش

تاریخ ثبت ملی

۱۳۳۴ هـ.ش

دوره ساخت اثر

دوران ناصرالدین شاه قاجار

بانی اثر

ناصرالدین شاه

مالک اثر

خاندان سلطنتی قاجار / پهلوی

مالک فعلی اثر

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

امکان بازدید

بله

صاحبقرانیه sheb-qe(a)rniy(yy)e، کاخ ییلاقی شاهان قاجار به‌ ویژه ناصرالدین شاه، در باغ نیاوران تهران بود.
این کاخ محل امضای فرمان مشروطیت و دفتر کار محمدرضا شاه پهلوی بوده است و اکنون به موزه تبدیل شده است.
کاخ دو طبقه با زیربنای حدود ۲۶۰۰ مترمربع، تلفیقی از معماری ایرانی و اروپایی دارد و طی بیش از یک‌ونیم قرن چندین بار تغییر و بازسازی شده است.
در دوره‌های قاجار و پهلوی، کاخ صاحبقرانیه محل اقامت تابستانی شاهان، پذیرایی رسمی، جشن‌ها و جلسات دولتی بود.
طی دوران پهلوی دوم به دفتر کار شاه و محل پذیرایی خصوصی تبدیل شد.
ساختمان شامل حوض‌خانه، تالار آینه و اتاق‌های متنوع با تزیینات گچ‌بری، آینه‌کاری و مبلمان نفیس است.
مجموعه‌ای ارزشمند از آثار هنری، اسناد تاریخی و هدایا از کشورهای مختلف در آن نگهداری می‌شود.
پس از انقلاب اسلامی، کاخ صاحبقرانیه در سال (۱۳۷۷ هـ.ش) به موزه تبدیل شد، هرچند بنا در وضعیت کنونی نیازمند مرمت و تقویت است.

فهرست مندرجات

۱ – معرفی کاخ صاحبقِرانیه
۲ – تاریخچه
۳ – دوره‌های تغییر و تحول (۹ دوره)
۴ – دوره‌های تحول
۴.۱ – دوران فتحعلی شاه قاجار
۴.۲ – دوران ناصرالدین شاه
۴.۲.۱ – زمان ساخت
۴.۲.۲ – گزارش وقایع اتفاقیه
۴.۲.۳ – ساخت عمارت صاحبقرانیه
۴.۲.۴ – نام‌گذاری
۴.۲.۵ – گسترش نیاوران
۴.۲.۶ – تزئینات و اثاثیه
۴.۲.۷ – اقامت ناصرالدین شاه
۴.۲.۸ – نگاه سیاحان اروپایی
۴.۲.۹ – فضاهای داخلی
۴.۳ – دوره مظفرالدین شاه
۴.۴ – دوره احمد شاه
۴.۵ – دوره رضاشاه
۴.۶ – دوره محمدرضا شاه
۴.۶.۱ – کارکرد نمادین اتاق‌ها
۴.۶.۲ – تغییرات تزئینی
۴.۶.۳ – اتاق‌های جدید
۴.۷ – پس از انقلاب
۵ – معماری و ساختار
۵.۱ – سازه و پوشش‌ها
۵.۲ – مصالح و تزئینات
۵.۳ – ابعاد و معمار کاخ
۵.۴ – دسترسی‌ها
۵.۵ – فرم و محور اصلی
۵.۶ – طبقه همکف
۵.۷ – طبقه دوم
۵.۸ – نماهای خارجی
۵.۸.۱ – نمای شمالی
۵.۸.۲ – نماهای دیگر
۵.۹ – تزئینات داخلی
۵.۱۰ – تزئینات خارجی
۶ – تغییرات و الحاقات
۶.۱ – مرمت‌ها و اقدامات حفاظتی
۶.۱.۱ – تغییرات سازه‌ای
۶.۱.۲ – تغییرات در نما
۷ – کاربری‌های کاخ
۸ – کاخ پس از انقلاب
۹ – آثار و اشیای ارزشمند
۹.۱ – تزئینات فضای داخلی
۹.۲ – تابلوها
۹.۳ – اشیاء تاریخی و اهدایی
۱۰ – وضعیت کنونی
۱۱ – پانویس
۱۲ – منبع

۱ – معرفی کاخ صاحبقِرانیه

کاخ صاحبقِرانیه کاخ ییلاقی شاهان قاجار به‌ ویژه ناصرالدین شاه، محل امضای فرمان مشروطیت و دفتر کار محمدرضا شاه پهلوی بود.
این کاخ در حال حاضر به موزه تبدیل شده است.

۲ – تاریخچه

کاخ صاحبقرانیه به مساحت ۰۶۰‘۲ مـ۲ واقع در باغ ـ موزه‌ی نیاوران، از بناهای شاخص تهرانِ در سده‌ (۱۳ هـ.ق) است.
این بنا در دو طبقه ساخته شده و عمارتی قاجاری با تلفیقی از معماری ایرانی و اروپایی است.
این کاخ که بیش از یک قرن و نیم قدمت دارد، در سال (۱۳۳۴ هـ.ش) در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
در سال‌هایی که از عمر آن گذشته، پیوسته در تغییر و تحول بوده است.

۳ – دوره‌های تغییر و تحول (۹ دوره)

کاخ صاحبقرانیه از ابتدای شکل‌گیری تاکنون، ۹ دوره تغییر و تحول به خود دیده است.
نخستین دوره پیش از سال (۱۲۱۲ هـ.ق)، که در آن سال‌ها محدوده‌ی کاخ صاحبقرانیه جزئی از زمین‌های اطراف روستای نیاوران بوده است؛
مرحله‌ی دوم از سال (۱۲۱۲ تا ۱۲۵۰ هـ.ق و از ۱۲۵۰ تا ۱۲۶۴ هـ.ق)، در دوره‌ی فتحعلی شاه قاجار که باغ سلطنتی نیاوران شکل گرفت و عمارتی در آن بنا شد و پس از او محمد شاه قاجار به عمارت اولیه سروسامانی داد؛
دوره‌ی سوم از سال (۱۲۶۴ تا ۱۲۹۶ هـ.ق)، که عمارت دوره‌ی فتحعلی شاه تخریب و به جای آن کاخ جدیدی ساخته شد؛
دوره‌ی چهارم از سال (۱۲۹۷ تا ۱۳۲۴ هـ.ق)، که قصر صاحبقرانیه به دستور ناصرالدین شاه و توسط یحیى‌خان مشیرالدوله بنا شد و گمان بر این است که این قصر جایگزین کاخ پیشین شده باشد؛
دوره‌ی پنجم سال (۱۳۴۳ هـ.ق)، یعنی دوره‌ی سلطنت احمد شاه قاجار که کاخ صاحبقرانیه چندان مورد توجه نبود و دوران رکود را می‌گذراند؛
دوره‌ی ششم از سال (۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ هـ.ش)، که پس از یک دوره رکود، کاخ صاحبقرانیه برای برگزاری جشن عروسی محمدرضا شاه با فوزیه آماده و تغییراتی در آن داده شد؛
دوره‌ی هفتم از سال (۱۳۲۰ تا ح ۱۳۵۰ هـ.ش)، که کاخ مدتی در اختیار دولت قرار گرفت.
ازسال (۱۳۴۶ هـ.ش) به بعد که خانواده‌ی سلطنتی برای اقامت به نیاوران نقل مکان کردند، کاخ صاحبقرانیه هم به دفتر کار محمدرضا شاه پهلوی بدل شد؛
دوره‌ی هشتم از سال (۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ هـ.ش)، که کاخ صاحبقرانیه به‌ طور گسترده تغییر کرد و ساختمان آن به شکل کنونی درآمد؛
دوره‌ی نهم از انقلاب اسلامی سال (۱۳۵۷ هـ.ش) به بعد، که درهای کاخ صاحبقرانیه از آن زمان تا سال (۱۳۷۴ هـ.ش) به روی مردم بسته بود.
هرچند این بنا در اختیار نهادهای دولتی قرار داشت، اما سرانجام در اردیبهشت سال (۱۳۷۷ هـ.ش)، پس از یک دوره مرمت، به کاخ ـ موزه بدل و افتتاح شد.

۴ – دوره‌های تحول

این کاخ در هز دوره تحولاتی به خود دیده است که عبارتند از:

۴.۱ – دوران فتحعلی شاه قاجار

در دوره‌ی فتحعلی شاه قاجار بناهایی در تهران و بیرون از حصار آن ساخته شد.
تاریخ بخشی از بناهای موجود در مجموعه‌ای که امروزه کاخ ـ موزه‌ی نیاوران نامیده شده است هم به آن دوران بازمی‌گردد.

[۱] شهیدی مازندرانی، حسین، سرگذشت تهران، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۵۱.

نخستین کاخی که در باغ برپا شد، به عهد فتحعلی شاه قاجار بازمی‌گردد.
فتحعلی شاه که گاه‌ و بیگاه به هنگام فصل گرما برای ییلاق و شکار به شمیران می‌رفت، دستور داد تا در نیاوران عمارتی ییلاقی برپا دارند.
این عمارت محدود به یک «بالاخانه‌ی مختصر و دو جنبین» (احتمالاً دو اتاق جانبی) بود که در دوره‌ی محمدعلی شاه، قدری بر آن افزوده بودند.

[۲] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، المآثر و الآثار، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۱، ص۸۴-۸۵.

[۳] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، مرآه البلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۸ ش، ج۴، ص۲۳۰۷.

۴.۲ – دوران ناصرالدین شاه

ناصرالدین شاه که علاقه‌ای به اقامت در کاخ ییلاقی محمدیه در اسدآباد، واقع در زمین‌های شمال غربی تجریش نداشت.
لذا به‌سبب مرگ پدرش در آن، بدشگون می‌دانست، به ایشیک آقاسی، رئیس تشریفات وقت دستور داد در منطقه‌ای خوش‌ آب‌ و هوا در شمیران، ییلاقی مناسب‌تر پیدا کند؛ انتخاب او که با استقبال شاه نیز مواجه شد، ییلاق نیاوران بود.
ناصرالدین شاه حاج علی خان حاجب‌الدوله (پدر محمدحسن خان اعتمادالسلطنه) را مأمور ساختن عمارتی عالی در نیاوران کرد.
این قصر به‌ سبب اشراف و دید کامل شاه‌نشین آن بر تهران و مناظر پایین‌ دست، «جهان‌نما» نامیده شد؛ گرچه در متون تاریخی گاهی از آن با عنوان قصر و یا عمارت نیاوران نیز یاد کرده‌اند.

[۴] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، المآثر و الآثار، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۱، ص۸۴.

[۵] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، مرآه البلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۸ ش، ج۴، ص۲۳۰۷-۲۳۹۱-۲۳۹۲.

۴.۲.۱ – زمان ساخت

زمان ساخت این عمارت در باغ نیاوران با تفاوت، در منابع تاریخی ثبت شده است؛ چنان‌که به نوشته‌ی اعتمادالسلطنه، ناصرالدین شاه در سال (۱۲۶۸ هـ.ق) دستور ساخت قصری جدید را صادر کرد، اما روزنامه‌های آن زمان در سال (۱۲۶۷ هـ.ق) مطالبی نوشته‌اند که نشان می‌دهد زمان آغاز تغییر و تحولات در این باغ در دوره‌ی ناصری به پیش از آن تاریخ باز می‌گردد.

۴.۲.۲ – گزارش وقایع اتفاقیه

از آن جمله روزنامه‌ی وقایع اتفاقیه در سومین سال سلطنت ناصرالدین شاه نوشته است:

«عمارت پادشاهی که در نیاوران می‌سازند بنا بود که امسال (۱۲۶۷ هـ.ق) تمام شود، اما چون این عمارت جدید است، شالوده و بنیادش را تازه گذاشته‌اند و باید پایه‌های عمارت نشست خود را بکند و بعد از آن طاق و سقف آن ساخته شود، گویا در این فصل تابستان و پاییز مشکل باشد.
عمارت را بسیار خوش‌ طرح و باصفا ساخته‌اند و وقتی که تمام بشود، لایق نشیمن اعلیحضرت پادشاه باشد و به‌ جهت مکانش که در جای باصفای خوب افتاده است، بسیار مطبوع و دل‌نشین و به‌ حسب طراوت اشجار و عذوبت انهار، به خرمی سبزه و جویبار و چشم‌انداز آن از سایر عمارات امتیاز کلی به هم خواهد رساند.»

[۶] مختاری طالقانی، اسکندر، «کاخ صاحبقرانیه»، مجموعه مقالات سومین کنگره‌ی تاریخ معماری و شهرسازی ایران، به کوشش باقر آیت‌ الله‌زاده‌ی شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۱۰، ص۳۰-۳۱.

رضاقلی‌خان هدایت کیفیت بنا را به‌صورت عمارتی شاهانه مشتمل بر شاه‌نشین، حوض‌خانه، حمام و خلوت وصف کرده است.
همچنین او از ۳ حوض مرمر فواره‌دار در طبقه‌ی فوقانی عمارت یاد کرده است.

[۷] هدایت، رضاقلی، ملحقات روضه الصفا، تهران، ۱۳۳۹ ش، ج۱۰، ص۸۱۴.

۴.۲.۳ – ساخت عمارت صاحبقرانیه

گویا عمارت جهان‌نما مورد پسند ناصرالدین شاه نبوده است، زیرا در سال (۱۲۹۷ هـ.ق)، دستور داد تا عمارتی دیگر در باغ نیاوران ساخته شود.
دستور ساخت عمارت جدید به یحیى‌خان مشیرالدوله، وزیر بنایی وقت داده شد.
او نیز ساخت عمارت را مطابق طرح ساختمان‌های اروپایی شروع کرد و یک سال بعد، در سال (۱۲۹۸ هـ.ق)، ساخت آن را به پایان رساند.

[۸] شرف، ۱۳۰۱ ق، شم‌ ۱۹، ص۳.

عمارت جدید به تبعیت از عنوان «صاحبقران» که لقب محبوب ناصرالدین شاه بود، «صاحبقرانیه» نام گرفت.

۴.۲.۴ – نام‌گذاری

درباره‌ی سبب این نام‌گذاری گفته می‌شود که ناصرالدین شاه پس از ۳۰ سال از گذشت سلطنتش، خود را صاحبقران نامید و این عمارت نیز به‌سبب احداث در دهه‌ی سوم سلطنت وی، به این نام خوانده شد.

[۹] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، المآثر و الآثار، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۱، ص۸۴.

از این تاریخ به بعد، از نام جهان‌نما در متون تاریخی خبری نیست.
از نوشته‌ی اعتمادالسلطنه چنین برمی‌آید که عمارت جهان‌نما تخریب و کاخ جدید جایگزین آن شده است.

[۱۰] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، المآثر و الآثار، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۷۴ ش، ج۱، ص۸۴-۸۵.

۴.۲.۵ – گسترش نیاوران

از همین زمان بود که نیاوران هم رو به گسترش نهاد و به دستور ناصرالدین شاه در این روستا راسته‌ بازاری مشتمل بر چندین باب دکان ساخته شد.
از آن‌جا که شاه توجه خاصی به برگزاری مراسم سوگواری امام حسین (علیه‌السلام) داشت، در سال (۱۲۷۳ هـ.ق) دستور داد که تکیه‌ای در جنب کاخ صاحبقرانیه برپا سازند تا در سال‌هایی که ماه محرم به تابستان می‌افتاد و او در ییلاقات شمیران به سر می‌برد، مجبور به رفتن به تهران نباشد.

[۱۱] معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۱۸.

۴.۲.۶ – تزئینات و اثاثیه

در آماده‌سازی فضاهای داخلی صاحبقرانیه از انواع مبل و اسباب و اشیاء نفیس و مرغوب استفاده شده بود.

[۱۲] شرف، ۱۳۰۱ ق، شم‌ ۱۹، ص۳.

به‌جز فرش‌های ایرانی و پارچه‌های زربفت و گل‌دوزی‌شده و آثار هنری برجسته‌ی نقاشانی چون محمد خان ملک‌الشعرا، عمده‌ی اثاثیه‌ی کاخ صاحبقرانیه از جمله چلچراغ‌های ظریف بلورین، گلدان‌های چینی و دیگر وسایل، از خارج و عمدتاً از فرانسه و روسیه خریداری شده بود.
پیانوی بسیار بزرگ کاخ را نیز از راه دریای خزر و جاده‌های کوهستانی البرز با شتر حمل کرده بودند تا به این کاخ رسانند.
بخشی از وسایل خریداری‌ شده به هنگام حمل‌ونقل از بین رفت و یا مفقود شد.

۴.۲.۷ – اقامت ناصرالدین شاه

در ۱۶ سال پایانی سلطنت ناصرالدین شاه، این کاخ اقامتگاه اصلی او در فصل گرما به شمار می‌آمد و بسیار مورد علاقه‌ی وی بود.

[۱۳] ویلبر، دونالد، باغ‌های ایران و کوشک‌های آن، ترجمه‌ مهین‌دخت صبا، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۷۸-۱۸۱.

[۱۴] مختاری طالقانی، اسکندر، «کاخ صاحبقرانیه»، مجموعه مقالات سومین کنگره‌ی تاریخ معماری و شهرسازی ایران، به کوشش باقر آیت‌الله‌زاده‌ی شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۵۱.

اقامت‌های طولانی ناصرالدین شاه در این کاخ به گونه‌ای بود که در سال (۱۲۷۴ هـ.ق) دستور داد یک دستگاه تلگراف در کاخ نصب شود.
علی‌قلی میرزا اعتضادالسلطنه، عموی ناصرالدین شاه که متصدی تلگراف بود، این دستگاه را نصب کرد و به این ترتیب، نخستین مخابره‌ی تلگرافی از قصر سلطنتی در ارگ به کاخ صاحبقرانیه با تشریفات خاص انجام گرفت.
ناصرالدین شاه آن شب در نیاوران ماند، آتش‌بازی و چراغانی و جشن مفصلی در آن‌جا برگزار شد و اعتضادالسلطنه نشان افتخار گرفت.

[۱۵] بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ۱۳۵۰ ش، ج۱، ص۸۲.

ظاهراً آخرین اقدام ناصرالدین شاه در کاخ صاحبقرانیه، آینه‌کاری تالار معروف به آینه است که دو سال پیش از کشته‌ شدنش انجام شده است.

[۱۶] معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ۳۱۸.

[۱۷] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامه‌ی خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۴۵ ش، ۱۰۳۲.

۴.۲.۸ – نگاه سیاحان اروپایی

در مجموعه‌ی نوشتارها و سفرنامه‌های باقی‌مانده از اروپاییانی که در دوران قاجار به ایران سفر کرده‌اند و یا مدتی در دربار رفت‌وآمد داشته‌اند، از کاخ صاحبقرانیه و مجموعه‌ی ییلاقی نیاوران به‌عنوان یکی از زیباترین کاخ‌های سلطنتی ایران یاد کرده‌اند که در منطقه‌ای خوش‌ آب‌ وهوا قرار داشته است.
به نوشته‌ی فووریه، طبیب مخصوص ناصرالدین شاه، اندرون صاحبقرانیه یکی از بهترین اندرون‌های سلطنتی آن دوران بود.
ظاهراً اهل حرم شاه در آن‌جا راحت‌تر و خوش‌تر از دیگر اندرون‌ها بودند.

۴.۲.۹ – فضاهای داخلی

ناصرالدین شاه در زمان اقامت تابستانی در صاحبقرانیه بیشتر وقت خود را در زیرزمین خنک عمارت که زیر تالار بزرگ کاخ قرار دارد، می‌گذارند و از تالار بزرگ کاخ بیشتر برای پذیرایی‌های رسمی و سلام‌های عید استفاده می‌کرد.
بالاتر از کاخ صاحبقرانیه حدود ۴۰ عمارت جداگانه که هر یک ۳ اتاق داشت، برای زنان حرم ساخته شده بود.
جدا از این بناها در سمت راست قصر، بنایی مجزا برای امینه اقدس و سمت چپ آن عمارتی برای انیس‌الدوله ساخته شده بود.
این دو بنا توسط دیواری، از محل سکونت دیگر زنان حرم‌سرا جدا می‌شد.

[۱۸] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامه‌ی خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۴۵ ش، ۱۶۳-۱۶۵.

همچنین در آن زمان، اطراف قصر صاحبقرانیه دو عمارت ساده با تعداد زیادی اتاق قرار داشت که توسط عمارتی با ارتفاع کمتر به یکدیگر متصل می‌شدند.
پس از ناصرالدین شاه، کاخ صاحبقرانیه مورد استفاده‌ی جانشینان او نیز بود.

۴.۳ – دوره مظفرالدین شاه

مظفرالدین شاه حرم‌سراها را محدود و بخشی از آن‌ها را تخریب کرد.
مهم‌ترین رویدادی که در زمان او در کاخ صاحبقرانیه رخ داد، صدور فرمان مشروطه بود که مظفرالدین شاه آن را در این کاخ امضا کرد.

۴.۴ – دوره احمد شاه

در دوره‌ی احمد شاه قاجار، کاخ صاحبقرانیه رونق چندانی نداشت.
به دستور او عمارتی کوچک در ضلع شمالی باغ سلطنتی نیاوران ساخته شد که اکنون به کوشک احمدشاهی معروف است.
با انقراض دودمان قاجار در ایران و آغاز سلطنت پهلوی، کاخ صاحبقرانیه دوره‌ی دیگری از تغییر و تحولات را از سر گذراند.

۴.۵ – دوره رضاشاه

در دوره‌ی رضا شاه از کاخ صاحبقرانیه برای پذیرایی از سران کشورهای دیگر استفاده می‌شد.

[۱۹] مختاری طالقانی، اسکندر، «کاخ صاحبقرانیه»، مجموعه مقالات سومین کنگره‌ی تاریخ معماری و شهرسازی ایران، به کوشش باقر آیت‌الله‌زاده‌ی شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۳۴.

که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به ملک عبدالله، پادشاه اردن اشاره کرد.

[۲۰] معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۲۱.

این کاخ تا سال (۱۳۱۷ هـ.ش) به همان صورت زمان ناصرالدین شاه باقی بود.

[۲۱] معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۱۹.

مهم‌ترین اتفاق در روزشمار رویدادهای کاخ صاحبقرانیه در این دوره به مراسم عروسی فوزیه در سال (۱۳۱۸ هـ.ش) مربوط است که قرار بود در همین کاخ برپا شود.
رضا شاه برای برگزاری این مراسم دستور تغییرات و تعمیراتی را در بنا صادر کرد و به مدت ۸ ماه در سال (۱۳۱۷ هـ.ش)، معماران، نقاشان و نجاران زیادی در این کاخ مشغول به کار بودند و تغییرات بسیاری در آن صورت گرفت.
از آن جمله، بخشی از دیـوار میـان دیـوان‌خانه و حرم‌سرا ــ که به دستـور مظفـرالدین شاه کشیـده شده بـود ــ و چنـدین عمارت پیرامونی کاخ تخریب شدند.
مبلمان و چیدمان داخلی کاخ هم تغییر کرد؛ حتى تعدادی از فرش‌های گران‌ بهای کاخ گلستان هم به این کاخ انتقال داده شد.
چون کارها به پایان رسید، رضاشاه شخصاً به آن‌جا سرکشی کرد و همه‌ چیز را پسندید، اما با این‌ همه، جشن عروسی به‌سبب سرمای هوا در این کاخ برگزار نشد.

[۲۲] معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۱۹.

[۲۳] مجموعه بروشورهای منتشرشده از سوی مجموعه‌ی فرهنگی ـ تاریخی نیاوران، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، تهران، بی‌تا.

کاخ صاحبقرانیه در دهه‌ (۱۳۳۰ هـ.ش) مدتی محل تشکیل جلسات هیئت دولت و پذیرایی‌های رسمی دولتی بوده است.

[۲۴] مختاری طالقانی، اسکندر، «کاخ صاحبقرانیه»، مجموعه مقالات سومین کنگره‌ی تاریخ معماری و شهرسازی ایران، به کوشش باقر آیت‌الله‌زاده‌ی شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۳۴.

۴.۶ – دوره محمدرضا شاه

باغ نیاوران و از آن جمله کاخ صاحبقرانیه در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی، به‌ ویژه پس از ازدواج او با فرح دیبا، همسر سوم محمدرضا شاه، با حفظ مشخصات معماری قاجاری، تغییرات گسترده‌ای به خود دید تا با امکانات یک ساختمان مدرن برای زندگی شاه و خانواده‌اش آماده شود.
در فاصله‌ی سال‌های (۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷ هـ.ش)، به صاحبقرانیه توجه بیشتری شد.
در این سال‌ها فرح دیبا تغییراتی اساسی در قسمت‌های داخلی بنا و دکوراسیون آن ایجاد کرد.
طبقه‌ی اول یعنی حوض‌خانه برای پذیرایی میهمانان و مراسم خصوصی خانواده‌ی سلطنتی و طبقه‌ی دوم به‌عنوان دفتر کار محمدرضا شاه مورد استفاده قرار گرفت.

۴.۶.۱ – کارکرد نمادین اتاق‌ها

در این دوره هریک از اتاق‌های کاخ به‌ صورت نمایشی و نمادین ساخته شد تا میهمانان خارجی را با فرهنگ سنتی ایران آشنا سازد، از جمله کرسی‌خانه، اتاق آثار چوبی، لاکی و اتاق خاتم که مختص وسایل اختصاصی رضا شاه بود و بخشی از آن‌ها از کاخ مرمر به صاحبقرانیه انتقال داده شده بود.

۴.۶.۲ – تغییرات تزئینی

ات