پاورپوینت کامل قبله (مقاله‌دوم)


در حال بارگذاری
16 نوامبر 2025
فایل پاورپوینت
20870
2 بازدید
۱۹۹,۰۰۰ تومان
خرید

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل قبله (مقاله‌دوم) دارای ۶۵ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل قبله (مقاله‌دوم)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن پاورپوینت کامل قبله (مقاله‌دوم) :

منبع: پاورپوینت کامل قبله (مقاله‌دوم)

مقالات مرتبط: قبله.

قبله به کعبه معظّمه گفته می‌شود.
مقصود از کعبه به عنوان قبله، بنا و ساختمان آن نیست، بلکه فضایی است که بنا در آن واقع شده، و محاذی آن تا آسمان و زمین زیر آن تا آخر زمین است.

[۱] نراقی، احمد، مستند الشیعه، ج۴، ص۱۶۰.

[۲] طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروه الوثقی، ج۲، ص۲۹۳.

[۳] حکیم، سیدمحسن، مستمسک العروه، ج۵، ص۱۷۴.

از آن در باب طهارت، صلات، حج، نکاح و قضاء سخن گفته‌اند.

فهرست مندرجات

۱ – ماهیت
۲ – قلمرو
۳ – وجوب تحصیل قبله
۴ – راه‌های تحصیل علم به قبله
۵ – راه‌های ظن به قبله
۶ – احکام
۶.۱ – سهولت امر قبله
۶.۲ – تیاسر در قبله
۶.۳ – قبل نابینا
۶.۴ – تعارض در قبله
۶.۵ – نماز در مسجد الحرام
۶.۶ – احکام استقبال
۶.۶.۱ – واجب
۶.۶.۲ – حرام
۶.۶.۳ – مستحب
۶.۶.۴ – مکروه
۷ – پانویس
۸ – منبع

۱ – ماهیت

بسیاری از قدما و برخی از متاخران گفته‌اند: کعبه قبل کسانی است که در مسجد الحرام، و مسجد الحرام قبله کسانی است که در حرم و حرم قبل کسانی است که بیرون از حرم‌اند،

[۴] شیخ طوسی، الاقتصاد الهادی الی طریق الرشاد، ص۲۵۷.

[۵] قاضی ابن براج، عبدالعزیز بن برّاج، المهذب، ج۱، ص۸۴.

[۶] حلبی، علی بن حسین، اشاره السبق، ص۸۶.

[۷] ابن حمزه‌ طوسی، محمد بن علی، الوسیله، ص۸۵.

[۸] بحرانی، یوسف، الحدائق الناضره، ج۶، ص۳۷۲-۳۷۵.

لیکن بعضی قدما و اکثر متاخران گفته‌اند: عین کعبه قبله کسانی است که متمکن از استقبال آن باشند، مانند اهل مکّه و جهت کعبه قبل کسانی است که دور از مکّه‌اند.

[۹] ابن ادریس حلی، کتاب السرائر، ج۱، ص۲۰۴.

[۱۰] فاضل آبی، حسن بن ابی‌طالب، کشف الرموز، ج۱، ص۱۳۱.

[۱۱] علامه حلی، تذکره الفقهاء، ج۳، ص۷-۸.

[۱۲] شهید اول، ذکری الشیعه، ج۳، ص۱۵۸.

[۱۳] محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، ج۲، ص۴۸.

بنابر قول دوم، در اینکه مراد از جهت کعبه چیست، اختلاف بسیاری وجود دارد.
سمتی که کعبه در آن قرار دارد،

[۱۴] محقق حلی، المعتبر، ج۲، ص۶۶.

سمتی که گمان می‌رود کعبه در آن سمت باشد

[۱۵] علامه حلی، نهایه الاحکام، ج۱، ص۳۹۲.

[۱۶] شهید اول، ذکری الشیعه، ج۳، ص۱۶۰.

و سمتی که نمازگزار با به کار گرفتن نشانه‌های تعیین شده در شرع، به آن سمت توجه می‌کند

[۱۷] مقدس اردبیلی، مجمع الفائده، ج۲، ص۵۸.

[۱۸] موسوی عاملی، سیدمحمد، مدارک الاحکام، ج۳، ص۱۲۱.

از جمل اقوال در مسئله است، لیکن – به تصریح برخی – ثمر درخور توجهی بر این اقوال مترتب نیست، زیرا همه فقها گفته‌اند: بر کسی که دور از مکّه می‌باشد، واجب است برای تعیین قبله، نشانه‌های وارد شده در این زمینه را به کارگیرد.

[۱۹] شهید اول، ذکری الشیعه، ج۳، ص۱۵۸.

[۲۰] موسوی عاملی، سیدمحمد، مدارک الاحکام، ج۳، ص۱۲۱.

۲ – قلمرو

آیا حجر اسماعیل جزء کعبه است تا نماز گزاردن به سوی آن نیز صحیح باشد یا نه‌؟ اختلاف است. اکثر فقها حجر را جزء کعبه ندانسته‌اند.

[۲۱] نراقی، احمد، مستند الشیعه، ج۴، ص۱۶۱-۱۶۳.

[۲۲] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۲۶-۳۲۸.

[۲۳] حکیم، سیدمحسن، مستمسک العروه، ج۵، ص۱۷۵.

قبل کسی که بر فراز کعبه است، به قول مشهور، آن مقدار فضایی است که پیش روی او قرار دارد و به هر سمت می‌تواند نماز بگزارد. مقابل مشهور، برخی قائل‌اند چنین فردی به پشت خوابیده و رو به بیت المعمور که در آسمان سوم یا چهارم، محاذی کعبه قرار دارد، نماز می‌خواند.
بنابر قول نخست، خواندن نماز، اعم از فریضه و نافله بر بام کعبه در حال اختیار جایز است، لیکن برخی قائلان قول دوم، آن را مقیّد به حال ضرورت کرده‌اند و ظاهر کلام بعضی، جواز آن است مطلقا.

[۲۴] بحرانی، یوسف، الحدائق الناضره، ج۶، ص۳۷۷.

[۲۵] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۵۳.

همچنین بنابر قول مشهور، در درون کعبه، در حال اختیار می‌توان به هر سمت نماز خواند، چه فریضه و چه نافله. برخی نماز فریضه را در حال اختیار جایز ندانسته‌اند.

[۲۶] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۴۹-۳۵۲.

۳ – وجوب تحصیل قبله

تحصیل علم به قبله در صورت امکان واجب است و عمل به ظن جایز نیست و در صورت عدم امکان تحصیل علم، به امارات و نشانه‌های ظن‌آور رجوع می‌شود.

[۲۷] بحرانی، یوسف، الحدائق الناضره، ج۶، ص۳۹۳-۳۹۶.

[۲۸] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۸۳-۳۸۷.

[۲۹] طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروه الوثقی، ج۲، ص۲۹۶.

در فرض امکان تحصیل علم، آیا گواهی دو فرد عادل [بیّنه] در ثبوت قبله کفایت می‌کند یا نه‌؟ مسئله محل اختلاف است.
بسیاری آن را در صورت حسّی – و نه حدسی – بودن کافی دانسته‌اند.

[۳۰] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۹۱.

[۳۱] طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروه الوثقی، ج۲، ص۲۹۶-۲۹۷.

برخی حتی شهادت یک فرد عادل، بلکه ثقه و مورد اعتماد را کافی دانسته‌اند.

[۳۲] خوئی، سیدابوالقاسم، موسوعه الخوئی، ج۱۱، ص۴۳۴-۴۳۵.

در فرض عدم امکان تحصیل علم، آیا عمل به ظن مطلقا جایز است، هرچند تحصیل ظنّ قوی‌تر ممکن باشد، یا تحصیل ظنّ قوی‌تر واجب است‌؟ برخی تصریح به قول دوم کرده‌اند.

[۳۳] نراقی، احمد، مستند الشیعه، ج۴، ص۱۸۷.

در صورت عدم امکان تحصیل ظن به قبله، به قول مشهور، می‌تواند به چهار طرف نماز بگزارد، مگر در تنگی وقت که به یک طرف بسنده می‌کند.

[۳۴] موسوی عاملی، سیدمحمد، مدارک الاحکام، ج۳، ص۱۳۵-۱۳۸.

[۳۵] حسینی عاملی، سیدجواد، مفتاح الکرامه، ج۳، ص۲۰۵ – ۲۱۰.

[۳۶] قمی، ابوالقاسم، غنائم الایام، ج۲، ص۳۸۱.

برخی خواندن یک نماز به یکی از چهار طرف را مطلقا کافی دانسته‌اند.

[۳۷] بابویه قمی، علی بن حسن و عمانی، حسن بن علی، رسالتان مجموعتان من فتاوی العلمین، ص۲۹.

[۳۸] موسوی عاملی، سیدمحمد، مدارک الاحکام، ج۳، ص۱۳۶.

[۳۹] قمی، ابوالقاسم، غنائم الایام، ج۲، ص۳۸۱-۳۸۲.

آیا در صورت امکان اجتهاد (تحصیل ظن به قبله) ترک اجتهاد و نماز گزاردن به چهار سمت جایز است یا نه‌؟ مسئله اختلافی است. اکثر قائل به قول دوم شده‌اند.

[۴۰] حسینی عاملی، سیدجواد، مفتاح الکرامه، ج۳، ص۱۹۲.

۴ – راه‌های تحصیل علم به قبله

فقها برای دستیابی به قبله راه‌هایی تعیین کرده‌اند. برخی از آنها موجب علم و یقین به قبله می‌شود که عبارت‌اند از:

۱. مشاهده کعبه.
۲. اِخبار معصوم (علیه‌السّلام).
۳. نصب محراب از سوی معصوم (علیه‌السّلام) یا نماز گزاردنِ وی در آن، در صورت علم به عدم تیامن و تیاسر از قبله و تقیّه معصوم (علیه‌السّلام) هنگام اقام نماز. البته تحصیل علم به وجود چنین محرابی در عصر کنونی مشکل است.

[۴۱] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۸۴.

۴. قبر معصوم (علیه‌السّلام)، در صورتی که عدم تغییر قبر و مطابقت ظاهر آن با وضع جسد مبارک معلوم باشد وگرنه مفید ظن خواهد بود.

[۴۲] طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروه الوثقی، ج۲، ص۳۰۱.

۵. خورشید، که در دو روز از سال، هفتم خرداد و بیست و پنجم تیر، هنگام ظهر به وقت مکّه بر سر ساکنان مکّه قرار می‌گیرد، به گونه‌ای که در این دو روز در مکّه شاخص هیچ سایه‌ای ندارد. در وقت یاد شده، کسی که رو به سمت خورشید دارد، رو به قبله خواهد بود. برای دقت بیشتر در این هنگام می‌توان شاخصی روی زمین نصب کرد، خلاف سای شاخص جهت دقیق قبله را نشان می‌دهد.
این راه، راهی علمی و دقیق می‌باشد.

[۴۳] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۷، ص۳۸۲.

[۴۴] حکیم، سیدمحسن، مستمسک العروه، ج۵، ص۱۹۰-۱۹۱.

[۴۵] حسن‌زاده آملی، حسن، دروس فی معرفه الوقت و القبله، ص۴۴۵.

[۴۶] حسن‌زاده آملی، حسن، دروس فی معرفه الوقت و القبله، ص۴۵۹.

۶. دایر هندی، از راه‌های تحصیل علم به قبله رجوع به قواعد ریاضی است که در علم هیئت بیان شده است. این راه، دقیق‌ترین روش تعیین قبله به شمار می‌رود.

[۴۷] حسن‌زاده آملی، حسن، دروس فی معرفه الوقت و القبله، ص۴۳۳.

دایر هندی از این جمله است.
این دایره در زمینی هموار و صاف ترسیم می‌شود، بدین‌گونه که ابتدا خط نصف النهار و خط اعتدال (خط مشرق و مغرب) آن به دست می‌آید و دایره با این دو خط به چهار بخش برابر تقسیم می‌گردد. سپس هر یک از چهار بخش به نود جزء تقسیم می‌شود.
چنانچه طول جغرافیایی بلد از طول جغرافیایی مکّه بیشتر باشد، به‌انداز تفاوت بین دو طول از نقط جنوب یا شمال به سمت مغرب شمرده می‌شود و اگر طول بلد از طول مکّه کمتر باشد، به سمت مشرق شمرده می‌شود و اگر عرض جغرافیایی شهر از عرض مکه کمتر باشد، از نقطه مشرق یا مغرب به‌انداز تفاوت دو عرض به سمت شمال، و اگر بیشتر باشد، به سمت جنوب شمرده می‌شود. آنگاه از منتهای اجزای طولی، خطی موازی با خط نصف النهار و از منتهای اجزای عرضی، خطی موازی با خط اعتدال خارج می‌شود. این دو خط (طولی و عرضی) در نقطه‌ای غیر از مرکز دایره یکدیگر را قطع می‌کنند، سپس بین مرکز دایر هندی و بین نقط تقاطعِ دو خط را با خطی به هم وصل می‌کنیم. این خط سمت قبله را نشان می‌دهد.
نشان یاد شده در بلاد شمالی که عرض آنها برابر با عرض مکّه است، کاربرد ندارد. در صورتی که طول بلد مساوی با طول مکّه باشد، قبل آن شهر نقط جنوب در دایر هندی است، به شرط آنکه عرض شمالی آن بیشتر از عرض مکّه باشد. در غیر این صورت، نقط شمال در دایر هندی، سمت قبله می‌باشد، خواه عرض شمالی‌اش کمتر از عرض مکّه باشد یا عرض نداشته باشد و یا عرضش جنوبی باشد.
این نشانه و راه نیز برای دستیابی به جهت کعبه، دقیق و تحقیقی است، هرچند برای دستیابی به خود کعبه تقریبی می‌باشد.

[۴۸] شیخ بهائی، الحبل المتین، ص۱۹۷.

[۴۹] حسن‌زاده آملی، حسن، دروس فی معرفه الوقت و القبله، ص۴۶۹-۴۷۶.

۷. تواتر و شیاع به قول برخی، لیکن برخی دیگر بر حصول علم از راه تواتر و شیاع اشکال کرده‌اند، زیرا ممکن است منشا تواتر نشانه‌های ظنّی باشد.

[۵۰] بحرانی، یوسف، الحدائق الناضره، ج۶، ص۳۹۳ – ۳۹۴.

۵ – راه‌های ظن به قبله

در کلمات فقها راه‌های متعددی برای دستیابی به قبله ذکر شده که برخی منصوص و برخی غیر منصوص‌اند. این راه‌ها عبارت‌اند از:

۱. قبله بلد: برای تعیین قبله، بر قبل شهرها و روستاهای مسلمان‌نشین که از گورستان عمومی، محراب مساجد و مانند آن به دست می‌آید، م

  راهنمای خرید:
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.