پاورپوینت کامل قاعده سبق (مقاله‌دوم)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل قاعده سبق (مقاله‌دوم) دارای ۲۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل قاعده سبق (مقاله‌دوم)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل قاعده سبق (مقاله‌دوم) :

منبع: پاورپوینت کامل قاعده سبق (مقاله‌دوم)

مقالات مرتبط: قاعده سبق.

قاعد سَبْق از قواعد مشهور فقهی به معنای حق اولویت در استفاده از اماکن عمومی و مباحات اصلی برای کسی که در استفاده از آنها بر دیگران پیشی گیرد.
از آن در باب‌هایی همچون صلات، تجارت و احیاء موات و نیز برخی کتب دربر دارند قواعد فقهی سخن گفته‌اند.

فهرست مندرجات

۱ – مفاد
۲ – تفاوت با قواعد مشابه
۳ – قصد انتفاع
۴ – قلمرو اولویت
۵ – حکم تکلیفی یا وضعی
۶ – تعارض در سبق
۷ – موارد تطبیق
۷.۱ – مساجد
۷.۲ – راه‌های عمومی
۷.۳ – بازار
۷.۴ – مدارس
۸ – مستند
۹ – پانویس
۱۰ – منبع

۱ – مفاد

مقصود از قاعده این است که در استفاده از اشیایی که به عموم تعلق دارد و همگان در بهره‌برداری از آنها برابراند، مانند اماکن عمومی از قبیل مساجد، بوستان‌ها، استراحتگاه‌ها و راه‌های عمومی، هر کس زودتر اقدام به استفاده از آنها بکند، حق اولویت پیدا می‌کند و کسی نمی‌تواند مزاحم او شود، مگر آنکه به سببی همچون اعراض، آن حق زایل شود.

[۱] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۳۷.

۲ – تفاوت با قواعد مشابه

قاعد سبق با قواعد حیازت، احیای موات و تحجیر از دو جهت متفاوت است:
نخست، از جهت مفاد حقوقی: برآیند قاعد حیازت و احیا، مالکیت و برآیند تحجیر، حق اولویت برای تملّک است، در حالی‌که برآیند قاعد سبق، نه ملکیت است و نه حق اولویت در تملک، بلکه حق اولویت در بهره‌برداری است.
دوم، از جهت موضوع: موضوع قاعد حیازت، عموم مباحات اصلی و موضوع قاعد احیا و تحجیر، خصوص زمین موات است، اما موضوع قاعد سبق، علاوه بر مباحات اصلی، مشترکات، همچون اماکن عمومی از قبیل مساجد و مدارس نیز می‌باشد، بنابراین، در مشترکات، تنها قاعد سبق جاری است و در مباحات، هم قواعد یاد شده می‌تواند جریان یابد. به عنوان مثال، در زمین بایر، چنانچه فردی به قصد احیای آن بر دیگری پیشی گیرد و آن را احیا کند، قاعد احیا جاری و احیا کننده مالک زمین می‌شود و اگر به قصد تملّک آن را تحجیر کند نسبت به تملّک آن حق اولویت پیدا می‌کند، اما اگر چنین قصدی نداشته باشد، بلکه قصدش صرف استفاده از آن باشد، مجرای قاعد سبق خواهد بود. چنان‌که در غیر زمین، همچون ماهیان دریا، پرندگان آسمان و هیزم‌های بیابان، در صورتی که صید یا جمع‌آوری به قصد ملکیت صورت گیرد، مصداق قاعد حیازت و اگر به قصد ملکیت نباشد، مصداق قاعد سبق خواهد بود، البته بنابر قولی که در تملّک به حیازت، نیّت تملّک را شرط می‌داند، از این‌رو، بنابر قول به شرط نبودن قصد تملّک، چنانچه بدون قصد تملّک نیز چیزی را حیازت کند، مصداق قاعد حیازت خواهد بود.

[۲] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۴۳-۱۴۴.

۳ – قصد انتفاع

از شرایط حق سبق، قصد انتفاع است، بنابراین، چنانچه بدون قصد انتفاع، سبق به مکانی صورت گیرد، موجب حق اولویت نمی‌شود. در صورت شک در قصد، مرجع ظاهر و شاهد حال است، چنان‌که ادعای پیشی گیرنده در این زمینه مسموع می‌باشد.

[۳] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۴۴.

۴ – قلمرو اولویت

از آنجا که قاعد سبق برگرفته از سیره متشرعه و عقلا است، اولویت حاصل از آن، بر حسب موارد – طبق نظر عرف – متفاوت است، از این‌رو، نمی‌توان برای هم موارد یک ضابطه کلی ارائه کرد.

[۴] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۴۴.

۵ – حکم تکلیفی یا وضعی

در اینکه اولویت در حق سبق، صرف تکلیفی است، بدین‌معنا که ایجاد مزاحمت برای صاحب حق، تنها کاری حرام است یا علاوه بر حرمت، اثر وضعی نیز دارد، مسئله محل اختلاف است.
بنابر دیدگاه نخست، اگر کسی صاحب حقی را از جایی که نشسته با زور بلند کند، فعل حرامی مرتکب شده، اما تصرفش در مکان، غصب به شمار نمی‌رود و نمازش در آن مکان صحیح است، بر خلاف دیدگاه دوم که علاوه بر حرمت، اقدام او غصب محسوب شده و نمازش در آن مکان باطل است.

[۵] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۴۵-۱۴۶.

۶ – تعارض در سبق

چنانچه دو نفر هم زمان بر یک مکان عمومی به قصد استفاده از آن وارد شوند، در صورت امکانِ استفاده هم زمان، هر دو به صورت مشترک از آن استفاده می‌کنند و در صورت عدم امکان، با قرعه یکی از آن دو تع