پاورپوینت کامل تزاحم

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تزاحم دارای ۹۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تزاحم،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل تزاحم :

مقالات مرتبط: قاعده پاورپوینت کامل تزاحم، پاورپوینت کامل تزاحم (مقالات مرتبط).

به تمانع دو حکم و عدم امکان جمع بین آن دو در مقام امتثال پاورپوینت کامل تزاحم گفته می‌شود. از آن در اصول فقه و فقه بحث شده است.
پاورپوینت کامل تزاحم، تنافی دو حکم به سبب عدم امکان جمع بین آن دو در مقام امتثال می‌باشد.

فهرست مندرجات

۱ – معنای پاورپوینت کامل تزاحم در لغت
۲ – تعریف پاورپوینت کامل تزاحم
۳ – معنای اصطلاحی
۳.۱ – مثال
۴ – حکم پاورپوینت کامل تزاحم
۵ – فرق بین پاورپوینت کامل تزاحم و تعارض
۶ – پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه
۶.۱ – معنای پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه
۷ – پیشینه بحث پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه
۷.۱ – شیخ انصاری
۷.۲ – آخوند خراسانی
۷.۳ – میرزای نائینی
۸ – تفاوت پاورپوینت کامل تزاحم با اصطلاحات مشابه
۸.۱ – منشأ ایجاد پاورپوینت کامل تزاحم
۸.۲ – مراحل تضاد میان دو حکم
۸.۲.۱ – مرحله جعل
۸.۲.۲ – مرحله تحقق
۸.۲.۳ – مرحله امتثال
۸.۳ – نظر علما در مراحل تضاد دو حکم
۸.۳.۱ – میرزای نائینی
۸.۳.۲ – مظفر
۹ – گستره پاورپوینت کامل تزاحم
۱۰ – پاورپوینت کامل تزاحم در احکام استحبابی
۱۱ – اقسام پاورپوینت کامل تزاحم بر پایه منشأ‌ ایجاد
۱۱.۱ – اتحاد وجودی متعلق‌های دو حکم
۱۱.۲ – مقدمه بودن یک حکم
۱۱.۳ – وقوع تضاد اتفاقی بین متعلق‌ها
۱۱.۴ – دو ضد واجب یا مستحب
۱۲ – تعیین حکم اهم
۱۳ – مرجحات باب پاورپوینت کامل تزاحم
۱۳.۱ – مضیق یا موسع بودن
۱۳.۲ – معین یا مخیر بودن
۱۳.۳ – داشتن بدل یا نداشتن آن
۱۴ – قانون کلی در تقدیم یکی از دو مپاورپوینت کامل تزاحم
۱۵ – پاورپوینت کامل تزاحم در فقه
۱۶ – معانی پاورپوینت کامل تزاحم در فقه
۱۶.۱ – ازدحام مکلفان
۱۶.۲ – پاورپوینت کامل تزاحم حوق
۱۷ – مسائل مربوط به پاورپوینت کامل تزاحم حقوق
۱۷.۱ – پاورپوینت کامل تزاحم میان غرماء
۱۷.۲ – پاورپوینت کامل تزاحم وصایا
۱۸ – اهمیت بحث پاورپوینت کامل تزاحم حقوق
۱۹ – مقالات مرتبط
۲۰ – فهرست منابع
۲۱ – پانویس
۲۲ – منبع

۱ – معنای پاورپوینت کامل تزاحم در لغت

پاورپوینت کامل تزاحم در لغت به معنای گردآمدن گروهی بر چیزی، تلاطم امواج و راندن برخی از آن‌ها برخی دیگر را در یک تنگنا آمده است.

[۱] معجم مقاییس اللغه، ابن فارس، احمد، ج ۳، ص ۴۹.

[۲] المصباح المنیر، فیومی، احمد بن محمد، ج ۱، ص ۱۳۲.

[۳] لسان العرب، ابن منظور، ج۱۲، ۲۶۲.

[۴] القاموس المحیط، محمد بن یعقوب فیروزآبادی، ج ۴، ص ۱۲۴.

[۵] المنجد فی اللغه و الاعلام، لوئیس معلوف، ذیل «زحم»، بیروت ۱۹۷۳ـ۱۹۸۲، چاپ افست تهران، ۱۳۶۲ ش.

[۶] الصّحاح:تاج اللغه و صحاح العربیه، جوهری، اسماعیل بن حماد، ج ۵، ص ۱۹۴۱.

[۷] معجم لغه الفقهاء، محمد رواس قلعه جی و حامد صادق قنیبی، ج ۱، ص ۲۳۲.

[۸] دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه.

۲ – تعریف پاورپوینت کامل تزاحم

پاورپوینت کامل تزاحم عبارت است از عدم امکان جمع بین دو حکم در مقام امتثال از باب اتفاق.
عدم امکان جمع یا به جهت عدم توانایى مکلف به جمع بین آن دو در مقام عمل است، چنان‌که غالب موارد پاورپوینت کامل تزاحم چنین است و یا به جهت قیام دلیل خارجی بر عدم اراده جمع بین آن دو.

۳ – معنای اصطلاحی

پاورپوینت کامل تزاحم، در اصطلاح عبارت است از تنافی دو حکم دارای ملاک در مقام امتثال ، به سبب آن که مکلف ، به انجام هر دو در یک زمان قادر نمی‌باشد.
در کتاب « بحوث فی علم الاصول » آمده است: «الپاورپوینت کامل تزاحم، هو التنافی بین الحکمین بسبب عدم قدره المکلف علی الجمع بینهما فی عالم الامتثال».

[۹] بحوث فی علم الاصول، صدر، محمد باقر، ج۷، ص۲۶.

۳.۱ – مثال

برای مثال، در جایی که دو نفر در حال غرق شدن می‌باشند، شخص حاضر در محل، به نجات هر دو مکلف است، اما اگر قدرت نجات هر دو را با هم نداشته باشد، در این جا میان دو حکم وجوب نجات غریق، پاورپوینت کامل تزاحم به وجود می‌آید.

۴ – حکم پاورپوینت کامل تزاحم

در مورد پاورپوینت کامل تزاحم، اصولیون اعتقاد دارند عقل به انجام تکلیف مهم تر (اهم)؛ و در صورت تساوی، به تخییر حکم می‌کند.

۵ – فرق بین پاورپوینت کامل تزاحم و تعارض

میان پاورپوینت کامل تزاحم و تعارض چنین فرق گذاشته شده است:
۱. در باب تعارض، مدلول دو حکم در مقام ثبوت ، با هم تعاند و تنافی دارند؛ یعنی در مقام جعل و تشریع ، قابل اجتماع نمی‌باشند، چون مستلزم تناقض و اجتماع اراده و کراهت در نفس آمر نسبت به متعلق واحد است.
اما در باب پاورپوینت کامل تزاحم، تعاند در مقام اثبات، فعلیت و امتثال است، مانند: پاورپوینت کامل تزاحم وجوب نجات دو غریق در یک زمان.
۲. مقدم کردن یکی از دو حکم متعارض بر دیگری، به رفع حکم از موضوع برگشت می‌کند، اما در باب پاورپوینت کامل تزاحم برگشت آن رفع حکم به سبب رفع موضوع است.
۳. مرجحات در باب تعارض به مقدار دلالت و قوت سند یکی از متعارضین بر دیگری بستگی دارد، اما در باب پاورپوینت کامل تزاحم ربطی به دلالت و سند حکم ندارد، بلکه ممکن است یکی از این دو، بر دیگری که دلالت و سندش قوی تر است مقدم گردد.
فرق‌های دیگری نیز بیان شده که به منظور رعایت اختصار، از بیان آنها خودداری می‌شود.

[۱۰] بحوث فی علم الاصول، صدر، محمد باقر، ج۱، ص۴۵۵.

[۱۱] اصول الفقه، مظفر، محمد رضا، ج۱، ص۳۰۰.

[۱۲] اصول الفقه، مظفر، محمد رضا، ج۱، ص۱۹۴.

[۱۳] المحکم فی اصول الفقه، حکیم، محمد سعید، ج۶، ص ۲۳-۲۱.

[۱۴] انوار الاصول، مکارم شیرازی، ناصر، ج۳، ص ۵۲۰-۵۱۹.

[۱۵] فوائد الاصول، نائینی، محمد حسین، ج۱، ۲، ص ۳۲۰-۳۱۷.

[۱۶] فوائد الاصول، نائینی، محمد حسین، ج۴، ص۷۰۴.

[۱۷] اجود التقریرات، نائینی، محمد حسین، ۲، ص۵۰۲.

[۱۸] اجود التقریرات، نائینی، محمد حسین، ج۱، ص۲۷۰.

[۱۹] الوصول الی کفایه الاصول، شیرازی، محمد، ج۲، ص۳۳۶.

[۲۰] مقالات اصولی، موسوی بجنوردی، محمد، ص۱۰۱.

[۲۱] مصباح الاصول، خویی، ابوالقاسم، ج۳، ص۳۵۴.

[۲۲] المحصول فی علم الاصول، سبحانی تبریزی، جعفر، ج۴، ص۴۰۸.

[۲۳] اصول الاستنباط، حیدری، علی نقی، ص۲۹۹.

[۲۴] علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، مغنیه، محمد جواد، ص۴۲۸.

[۲۵] آراؤنا فی اصول الفقه، طباطبایی قمی، تقی، ج۱، ص۲۳۶.

[۲۶] اصطلاحات الاصول، مشکینی، علی، ص۱۰۸.

[۲۷] سیری کامل در اصول فقه، فاضل لنکرانی، محمد، ج۶، ص ۵۲۲-۵۱۸.

[۲۸] سیری کامل در اصول فقه، فاضل لنکرانی، محمد، ج۶، ص ۵۷۸-۵۷۵.

۶ – پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه

از پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه بحث شده است.

۶.۱ – معنای پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه

بیشتر عالمان اصولی پاورپوینت کامل تزاحم را بر ناسازگاری و تمانع دو حکم که ناشی از قدرت نداشتن مکلف بر امتثال آن دو باشد، اطلاق کرده‌اند،

[۲۹] موسوعه مصطلحات اصول الفقه عندالمسلمین، رفیق العجم، ذیل واژه، بیروت ۱۹۹۸.

[۳۰] بحوث فی علم الاصول، محمود هاشمی، ج۷، ص۲۶.

اما برخی آن را به معنای تنافی دو حکم دانسته‌اند که هر دو دارای ملاک جعل باشند، چه تنافی در مرحله جعل حکم باشد چه در مرحله امتثال آن.

[۳۱] معجم مصطلح الاصول، هلال، میثم، ص ۸۶.

[۳۲] المحصول فی علم الاصول تقریر البحوث آیه اللّه جعفر سبحانی، مازندرانی، محمود جلالی، ج۴، ص۴۰۹.

[۳۳] منتقی الاصول، عبد الصاحب حکیم، ج۷، ص۳۰۵.

۷ – پیشینه بحث پاورپوینت کامل تزاحم در اصول فقه

اصطلاح پاورپوینت کامل تزاحم به این معانی در علم اصول پیشینه طولانی ندارد، هر چند مباحثی که خاست‌گاه آن به شمار می‌روند، از ابتدا مطرح بوده‌اند، مانند اجتماع امر و نهی ، ترتّب ، دلالت امر بر نهی از ضد و تعارض ادله .

[۳۴] الذریعه الی اصول الشریعه، علی بن حسین علم الهدی، ج۱، ص۱۹۱۱۹۵.

[۳۵] الذریعه الی اصول الشریعه، علی بن حسین علم الهدی، ج۱، ص۵۹۳

[۳۶] مبادئ الوصول الی علم الاصول، علامه حلّی، حسن بن یوسف، ۱، ص۱۰۷.

[۳۷] مبادئ الوصول الی علم الاصول، علامه حلّی، حسن بن یوسف، ج۱، ص۲۳۷.

[۳۸] معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ابن شهید ثانی، ج۱، ص۲۴۲ به بعد، تهران ۱۳۷۸.

۷.۱ – شیخ انصاری

پاورپوینت کامل تزاحم به معنای تنافی دو حکم در مقام امتثال را فقها ، به ویژه آنان که مصادیقی از پاورپوینت کامل تزاحم را با عنوان پاورپوینت کامل تزاحم حقوق مطرح کرده‌اند (رجوع کنید به ادامه مقاله)، می‌شناخته‌اند،

[۳۹] الاقطاب الفقهیّه علی مذهب الامامیه، ابن ابی جمهور، ج۱، ص۱۰۳۱۰۵، چاپ محمد حسون، قم ۱۴۱۰.

اما تتبع در منابع اصولی امامی نشان می‌دهد که نخستین بار شیخ انصاری (متوفی ۱۲۸۱) پاورپوینت کامل تزاحم را به عنوان اصطلاحی اصولی و به معنای تنافی دو حکمِ دارای ملاک مطرح کرده است.

[۴۰] فرائد الاصول، انصاری، مرتضی، ج۴، ص ۵۳.

۷.۲ – آخوند خراسانی

برخی از شاگردان وی، مانند میرزا حسن شیرازی و محمدحسن آشتیانی ، نیز این اصطلاح را به کار برده‌اند.

[۴۱] کتاب تقریرات آیه اللّه المجدد الشیرازی، روزدری، علی، ج۳، ص۲۵۲۶

[۴۲] بحر الفوائد فی شرح الفرائد، محمدحسن بن جعفر آشتیانی، ج۴، ص۲۷، تهران ۱۳۱۵، چاپ افست قم ۱۴۰۳.

[۴۳] درر الفوائد علی الحاشیه علی فرائدالاصول، اخوند خراسانی، محمدکاظم، ج۱، ص ۴۴۳.

اما اولین بار یکی از شاگردان وی، آخوند ملا محمدکاظم خراسانی (متوفی ۱۳۲۹)، در کفایه الاصول

[۴۴] کفایه الأصول، با حواشی ابوالحسن مشکینی، محمدکاظم بن حسین آخوند خراسانی، ج۱، ص۱۵۵۱۵۷، چاپ سنگی تهران ۱۳۶۴۱۳۶۷، چاپ افست (بی تا).

به طور گسترده و جدی بحث پاورپوینت کامل تزاحم را مطرح کرد و سپس شارحان بعدیِ آن کتاب مباحث دیگری بر آن افزودند و در باره آن مستقلاً بحث کردند.

[۴۵] کفایه الأصول، با حواشی ابوالحسن مشکینی،محمدکاظم بن حسین آخوند خراسانی، ج۱، ص۱۵۵۱۵۷، چاپ سنگی تهران ۱۳۶۴۱۳۶۷، چاپ افست (بی تا).

مباحث مربوط به پاورپوینت کامل تزاحم در کفایه الاصول، علاوه بر باب اجتماع امر و نهی، در ابواب ترتّب و تعارض نیز آمده است.
با وجود این، به نوشته یکی از شارحان این کتاب، برخی مباحثِ راجع به این اصطلاح را اصولیان مطرح نکرده‌اند.

[۴۶] عنایه الاصول فی شرح کفایه الاصول، مرتضی حسینی فیروزآبادی، ج۲، ص۳۸، بیروت ۱۴۰۰.

۷.۳ – میرزای نائینی

بعد از آخوند خراسانی مبحث پاورپوینت کامل تزاحم جای‌گاه مناسب‌تری در مباحث اصولی یافت و میرزا حسین نائینی (متوفی ۱۳۵۵) دیدگاه جدیدی در باره آن عرضه کرد.
چنان‌که، به گفته بعضی محققان،

[۴۷] منتقی الاصول، عبدالصاحب حکیم، ج۷، ص۳۰۴، تقریرات درس آیه اللّه حسینی روحانی، قم ۱۴۱۳۱۴۱۴.

اصولیان متأخر موارد تنافی دو حکم را از هم تفکیک نمودند و آن‌چه را که راجع به قدرت نداشتن مکلف بر امتثال دو حکم می‌شد، از احکام تعارض خارج کردند و آن را با عنوان پاورپوینت کامل تزاحم بحث و تحلیل نمودند.

۸ – تفاوت پاورپوینت کامل تزاحم با اصطلاحات مشابه

از مهم‌ترین مباحث مرتبط با پاورپوینت کامل تزاحم، تعریف و تبیین و تفاوت آن با اصطلاحات مشابه آن، از جمله تعارض و اجتماع امر و نهی، است.

۸.۱ – منشأ ایجاد پاورپوینت کامل تزاحم

به نظر آخوند خراسانی، پاورپوینت کامل تزاحم وقتی است که دو حکم دارای ملاک جعل و انشا باشند، اگر وجود دو ملاک جعل ثابت نشود و صرفاً یکی از دو حکم ملاک داشته باشد، از موارد تعارض به شمار می‌رود.
بنا بر این دیدگاه، پاورپوینت کامل تزاحم گاه در مرحله امتثال و ناشی از قدرت نداشتن مکلف بر اجرای دو حکم، و گاه در مرحله جعل و تشریع است.

[۴۸] منتقی الاصول، عبدالصاحب حکیم، ج۷، ص۳۰۴۳۰۵، تقریرات درس آیه اللّه حسینی روحانی، قم ۱۴۱۳۱۴۱۴.

پاورپوینت کامل تزاحم مربوط به مرحله جعل، که برخی آن را پاورپوینت کامل تزاحم ملاکات

[۴۹] المحصول فی علم الاصول تقریر البحوث آیه اللّه جعفر سبحانی، محمود جلالی مازندرانی، ج۴، ص۴۰۸، قم ۱۴۱۵.

و برخی پاورپوینت کامل تزاحم ملاکی

[۵۰] بحوث فی علم الاصول، محمود هاشمی، ج۷، ص۱۴۲، تقریرات درس آیه اللّه صدر، قم ۱۴۰۵.

نامیده‌اند، به شارع بر می‌گردد و ارتباطی به مکلف ندارد، زیرا شارع است که ملاک جعل احکام را در نظر می‌گیرد و ملاک اهمّ را بر ملاک مهم ترجیح می‌دهد.
البته پاورپوینت کامل تزاحم ملاکی در مذهب امامیه ، که قائل به تبعیت احکام از مصالح و مفاسدند ، امکان تصور دارد و در مذهب اشاعره ، که قائل به چنین تبعیتی نیستند، متصوَّر نیست.

[۵۱] المحصول فی علم الاصول تقریر البحوث آیه اللّه جعفر سبحانی، محمود جلالی مازندرانی، ج۴، ص۴۰۸، قم ۱۴۱۵.

بنا به دیدگاه آخوند خراسانی،

[۵۲] کفایه الأصول، محمدکاظم بن حسین آخوند خراسانی، ج۱، ص۱۷۴، با حواشی ابوالحسن مشکینی، چاپ سنگی تهران ۱۳۶۴۱۳۶۷، چاپ افست (بی تا).

وجود دو ملاک در یک فعل، اگر در آن فعل جهات متعدد وجود داشته باشد، ممکن است و نماز خواندن در مکان غصبی از مصادیق آن است.
برای یک فعل ممکن است دو جهت مصلحت وجود داشته باشد که یکی وجوب فعل و دیگری اباحه آن را اقتضا کند، مانند مسواک زدن.

[۵۳] المحصول فی علم الاصول تقریر البحوث آیه اللّه جعفر سبحانی، محمود جلالی مازندرانی، ج۴، ص۴۰۸، قم ۱۴۱۵.

۸.۲ – مراحل تضاد میان دو حکم

برخی اصولیان

[۵۴] الحلقه الثالثه فی اسلوبها الثانی، باقر ایروانی، ج۴، ص۲۹۰، ج ۴، قم ۱۴۱۶.

سه مرحله در تنافی و تضاد میان دو حکم تشخیص داده‌اند:

۸.۲.۱ – مرحله جعل

تنافی بین دو حکم در مقام انشا و تشریع که از آن به مرحله جعل تعبیر می‌شود و به نظر ایشان مربوط است به باب تعارض، مانند این‌که حکمی بر وجوب نماز جمعه در زمان غیبت امام معصوم دلالت نماید و حکمی دیگر بر حرمت آن دلالت کند.

۸.۲.۲ – مرحله تحقق

تنافی بین دو حکم در مرحله تحقق که از آن به مرحله مجعول تعبیر می‌شود

[۵۵] باقر ایروانی، الحلقه الثالثه فی اسلوبها الثانی، ج۴، ص۲۹۰، ج ۴، قم ۱۴۱۶.

و مربوط است به بحث « حکومت و ورود »، مانند آن‌که دلیلی بگوید اگر آب کافی موجود باشد، وضو گرفتن واجب است و دلیلی دیگر بگوید در صورت فقدان آب باید تیمم کرد.
این دو دلیل در مقام جعل منافاتی ندارند، ولی هر دو در یک زمان امکان تحقق نمی‌یابند، زیرا تحقق یکی از دو حکم، موضوع حکم دیگر را از بین می‌برد.

۸.۲.۳ – مرحله امتثال

تنافی بین دو حکم در مقام امتثال که مربوط به باب پاورپوینت کامل تزاحم است، مثل این‌که دو نفر بدون هیچ ترجیحی، در حال غرق شدن باشند و شخص مکلف تنها قادر به نجات یکی از آن دو باشد.
در این فرض گویا وجوبِ نجات یکی مقید به نجات ندادن دیگری است، ولی امکان جعل دو حکم و تحقق آن‌ها معقول است، زیرا نجات هر دو دارای مصلحت بوده است.
این دو حکم در مرحله تحقق و مجعول نیز با هم تنافی ندارند، زیرا اگر مکلف به هیچ‌کدام از دو امر عمل نکند نسبت به هر دو عاصی محسوب می‌شود و مستحق عِقاب است.
بنا بر این، دو حکم فقط در مقام امتثال تنافی دارند.

[۵۶] باقر ایروانی، الحلقه الثالثه فی اسلوبها الثانی، ج۴، ص۲۹۰ـ۲۹۱، ج ۴، قم ۱۴۱۶.

۸.۳ – نظر علما در مراحل تضاد دو حکم

۸.۳.۱ – میرزای نائینی

نظر نائینی در باره مراحل تضاد و تنافی میان دو حکم متفاوت است.
به نظر او تنافی بین دو حکم در مرحله جعل، به باب تعارض راجع است و تنافی بین دو حکم در مرحله تحقق و امتثال، به طوری که جعل هر دو حکم به گونه قضیه حقیقیه ممکن باشد، به باب پاورپوینت کامل تزاحم مربوط می‌شود، زیرا تنافی بین دو حکم ناشی از ناتوانی مکلف از امتثال هر دو حکم در آنِ واحد بوده و انجام دادن یکی از دو حکم عقلاً مقید به انجام ندادن دیگری است.
به عبارت دیگر، انجام دادن یکی از دو حکم سبب نفی موضوع حکم دیگر می‌شود، نه این‌که موجب نفی حکم از موضوع دیگر گردد،

[۵۷] فوائدالاصول، محمدعلی کاظمی خراسانی، ج۴، ص۷۰۴، تقریرات درس آیه اللّه نائینی