پاورپوینت کامل قِتال (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل قِتال (مفردات‌قرآن) دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل قِتال (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل قِتال (مفردات‌قرآن) :

منبع: قِتال (قاموس قرآن (جلد ۵))

مقالات مرتبط: إقْتَتَلوا (لغات‌قرآن)، حَرْب (مفردات‌نهج‌البلاغه)، قتال.

قِتال (به کسر قاف) از واژگان قرآن کریم به معنای جنگیدن با همدیگر و کشتن همدیگر است.
مُقاتَله (به ضم میم و فتح تاء) به معنای جنگیدن با همدیگر و کشتن همدیگر است.
اِقْتِتال‌ (به کسر الف، تاء و سکون قاف) به معنای مقاتله کردن است.
قتال دو گونه است؛

• یکى جنگ تعرّضى، که قومى به فکر جنگ با ما نباشند و بخواهند در صلح و مسالمت زندگى کنند ولى ما به آنها حمله کنیم،
• دوم جنگ دفاعى که گروهى بر ما حمله کنند و ما از خود دفاع کنیم و یا قومى پیمان‌شکنى کنند و یا در فکر حمله به بلاد اسلامی باشند و مسلمین بر آن‌ها پیش‌دستى کنند.

مشتقات قِتال که در آیات قرآن آمده عبارتند از:

یُقاتِلُوکُمْ‌ (به ضم یاء و کسر تاء) به معنای بجنگند؛

الْقِتالِ‌ (به کسر قاف) به معنای جنگ کردن؛

قاتَلَهُمُ‌ (به فتح تاء و لام) به معنای آن‌ها را بکشد؛

یَقْتَتِلانِ‌ (به فتح یاء و سکون قاف) به معنای می‌جنگیدند؛

قاتِلُوا (به کسر تاء و ضم لام) به معنای نبرد کنید؛

یَقْتُلْ (به فتح یاء و سکون قاف) به معنای قتل؛

لا تُقاتِلُونَ‌ (به ضم تاء اول و کسر تاء دوم) به معنای پیکار نمى‌کنید؛

قاتِلُوهُمْ‌ (به کسر تاء) به معنای با آن‌ها پیکار کنید؛

أَلَّا نُقاتِلَ‌ (به ضم نون و کسر تاء) به معنای پیکار نکنیم؛

فَلْیُقاتِلْ‌ (به فتح فاء و سکون لام) به معنای پیکار کنند؛

فَاقْتُلُوا (به فتح فاء و سکون قاف) به معنای قتل برسانید؛

قاتَلَ‌ (به فتح تاء) به معنای جنگ کردند، است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای قِتال
۲ – کاربردها
۲.۱ – مقاتله
۲.۱.۱ – قاتَلَهُمُ‌ (آیه ۳۰ سوره توبه)
۲.۲ – اقتتال
۲.۲.۱ – یَقْتَتِلانِ‌ (آیه ۱۵ سوره قصص)
۲.۳ – قتال
۲.۳.۱ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۹۰ سوره نساء)
۲.۳.۲ – الْقِتالِ‌ (آیه ۶۵ سوره انفال)
۳ – اسلام و جنگ دفاعی
۴ – بررسى آیات قرآن
۴.۱ – قاتِلُوا (آیه ۱۹۰ سوره بقره)
۴.۲ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۸ سوره ممتحنه)
۴.۳ – قَتَلَ (آیه ۹۲ سوره نساء)
۴.۴ – یَقْتُلْ (آیه ۹۳ سوره نساء)
۴.۵ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۱۳ سوره توبه)
۵ – اسلام و جنگ ابتدایى
۵.۱ – قاتِلُوا (آیه ۲۹ سوره توبه)
۵.۲ – قاتِلُوهُمْ‌ (آیه ۳۹ سوره انفال)
۵.۳ – قاتِلُوا (آیه ۲۴۴ سوره بقره)
۵.۴ – أَلَّا نُقاتِلَ‌ (آیه ۲۴۶ سوره بقره)
۵.۵ – قاتِلُوا (آیه ۱۲۳ سوره توبه)
۵.۶ – فَلْیُقاتِلْ‌ (آیه ۷۴ سوره نساء)
۵.۷ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۷۵ سوره نساء)
۶ – جنگ‌هاى رسول خدا
۶.۱ – جنگ بدر
۶.۲ – جنگ احد، احزاب و حنین
۶.۳ – بنى قینقاع‌
۶.۴ – بنى نضیر و بنى قریظه‌
۶.۵ – بنى مصطلق‌
۶.۶ – خیبر
۶.۷ – فتح مکّه‌
۶.۸ – طائف‌
۶.۹ – مؤته و تبوک
۶.۱۰ – نتیجه‌
۶.۱۰.۱ – فَاقْتُلُوا (آیه ۵ سوره توبه)
۶.۱۰.۲ – قاتِلُوا (آیه ۲۹ سوره توبه)
۶.۱۰.۳ – قاتَلَ‌ (آیه ۱۴۶ سوره آل عمران)
۶.۱۰.۴ – فَقاتِلا (آیه ۲۴ سوره مائده)
۶.۱۰.۵ – نُقاتِلْ‌ (آیه ۲۴۶ سوره بقره)
۷ – جهاد محبوب‌
۸ – پانویس
۹ – منبع

۱ – معنای قِتال

قِتال

[۱] قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۵، ص۲۳۱.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۶۵۵.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۵، ص۴۵۲.

به معنای جنگیدن با همدیگر و کشتن همدیگر است.

۲ – کاربردها

به مواردی از قِتال که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – مقاتله

مُقاتَله گاهى به معنى لعنت آید:

۲.۱.۱ – قاتَلَهُمُ‌ (آیه ۳۰ سوره توبه)

(قاتَلَهُمُ‌ اللَّهُ أَنَّى یُؤْفَکُونَ‌)

[۴] توبه/سوره۹، آیه۳۰.

«خدا لعنتشان کند کجا برمی‌گردند.»

[۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۳۲۵.

[۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۲۴۴.

[۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۷۱.

[۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۷.

طبرسی ذیل آیه بعد از قبول این معنى فرموده: ابن انباری گفته مقاتله از قتل است و چون از طرف خدا گفته شود مراد لعن است که ملعون از جانب خدا به منزله مقتول هالک است.
راغب اصرار دارد که آن را بین الاثنین گرداند و گوید: (کافر یا منافق) به وضعى رسیده که به جنگ با خدا مباشرت کرده و هر که با خدا مقاتله کند مقتول است. لیکن این توجیه چندان دلچسب نیست.

[۹] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۶۵۶.

۲.۲ – اقتتال

اِقْتِتال‌ به معنای مقاتله کردن است. اقْتَتَلَ‌ القوم: تقاتلوا.

[۱۰] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۴، ص۲۷۲.

۲.۲.۱ – یَقْتَتِلانِ‌ (آیه ۱۵ سوره قصص)

(فَوَجَدَ فِیها رَجُلَیْنِ‌ یَقْتَتِلانِ‌)

[۱۱] قصص/سوره۲۸، آیه۱۵.

«در آن شهر دو نفر یافت که با هم می‌جنگیدند.»

[۱۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۲۲.

[۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۱۷.

[۱۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۸، ص۱۷۰.

[۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۸۱.

۲.۳ – قتال

قِتال به معنای جنگیدن است.

۲.۳.۱ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۹۰ سوره نساء)

(حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ‌ یُقاتِلُوکُمْ‌ أَوْ یُقاتِلُوا قَوْمَهُمْ‌)

[۱۶] نساء/سوره۴، آیه۹۰.

«سینه‌شان تنگ شد از این‌که با شما یا با قوم خویش بجنگند.»

[۱۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۵۵.

[۱۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۳۶.

[۱۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۸۵.

[۲۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۳۵.

۲.۳.۲ – الْقِتالِ‌ (آیه ۶۵ سوره انفال)

(یا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَى‌ الْقِتالِ‌)

[۲۱] انفال/سوره۸، آیه۶۵.

«اى پیامبر مؤمنان را به جنگ تشویق کن.»

[۲۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۶۱.

[۲۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۲۲.

[۲۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۵۷.

[۲۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۶.

۳ – اسلام و جنگ دفاعی

جنگ دو گونه است یکى جنگ تعرّضى و آن این است که قومى به فکر جنگ با ما نباشند و به خواهند در صلح و مسالمت زندگى کنند ولى ما به آن‌ها حمله کنیم.
دوم جنگ دفاعى و آن این‌که گروهى بر ما حمله کنند و ما از خود دفاع کنیم و یا قومى پیمان‌شکنى کنند و یا در فکر حمله به بلاد اسلامی باشند و مسلمین بر آن‌ها پیش‌دستى کنند.
در این‌که آیا در اسلام جنگ تعرّضى هست یا نه، به عبارت دیگر اگر مردمى غیر مسلمان با مسلمانان جنگ نکنند و به خواهند با مسالمت زندگى کنند آیا مسلمین حق دارند براى اشاعه اسلام به بلاد آن‌ها حمله کنند یا نه؟

۴ – بررسى آیات قرآن

لازم‌ است ابتدا آیات قرآن را بررسى کرده سپس به سنت و تاریخ برگردیم:

۴.۱ – قاتِلُوا (آیه ۱۹۰ سوره بقره)

۱-

(وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ‌ یُقاتِلُونَکُمْ‌ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ‌)

[۲۶] بقره/سوره۲، آیه۱۹۰.

(و در راه خدا، با کسانى که با شما مى‌جنگند، نبرد کنید و از حدّ تجاوز نکنید، که خدا متجاوزان را دوست ندارد.)

[۲۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۹.

[۲۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۸۷.

[۲۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۶۰.

[۳۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۲۳۰.

[۳۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۰.

از این آیه روشن می‌شود که جنگ در اسلام براى جهان‌گشایى نیست بلکه براى اشاعه دین است، به عبارت اخرى جنگ باید در راه خدا و براى خدا باشد نه براى گرفتن خاک دیگران و توسعه ممالک و نیز فقط با کسانى می‌شود جنگید که با ما می‌جنگند

(الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُمْ)

و تجاوز به دیگران هر چند کفّار باشند جایز نیست‌

(وَ لا تَعْتَدُوا)

یعنى: مطلقا تعدّى نکنید، خواه قتال ابتدایى باشد و خواه کشتن اطفال و زنان باشد یا غیر آن.
على هذا

(الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُمْ‌)

شرط

(قاتِلُوا)

است، یعنى: اگر آن‌ها به جنگ شما آمدند شما هم با آن‌ها بجنگید.»
المنار در شرط بودن آن تردید ندارد. ولى به قول بعضى، آن شرط نیست بلکه بیان مصداق است یعنى: «با مردان که با شما می‌جنگند، بجنگید نه با زنان و اطفال که نمی‌جنگند.»

[۳۲] رشید رضا، محمد، تفسیر المنار، ج۲، ص۱۶۸.

المیزان این را مى‌پسندد، مجمع آن را به‌صورت قول نقل می‌کند.
ناگفته نماند: ظهور

(الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُم)

در شرطیّت است مخصوصا با ملاحظه تعمیم‌

(وَ لا تَعْتَدُوا)

باید دانست: آیه ما نحن فیه، به قرینه آیات ما بعد قطعا درباره جهاد با مشرکین مکّه است ولى اختصاص به مشرکین مکّه چنان‌که مفهوم کلام بعضى از بزرگان است ظاهرا مورد ندارد، مشرکین مکّه نباید خصوصیتى داشته باشند، خاصّه راجع به آیه اول که عمومیت آن قابل انکار نیست لذا در مجمع فرموده: به قولى مأمور به قتال اهل مکّه شدند ولى حمل آیه بر عموم بهتر است مگر آن‌چه با دلیل خارج شده است.

[۳۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۰.

۲- در

(تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ وَ مَا تُنفِقُواْ مِن شَیْءٍ فِی سَبِیلِ اللّهِ یُوَفَّ إِلَیْکُمْ وَ أَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ)

[۳۴] انفال/سوره۸، آیه۶۰.

فرموده: «براى مقابله با کفّار آن‌چه بتوانید از نیرو و از اسبان آماده کنید.»
و در آیه بعد آمده‌:

(وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ‌)

[۳۵] انفال/سوره۸، آیه۶۱.

یعنى: «اگر کفّار مایل به مسالمت شدند تو هم مایل باش و بر خدا توکل کن که او شنوا و دانا است.»

[۳۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۵۴.

[۳۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۱۷.

[۳۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۵۱.

[۳۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۳.

در این آیه امر به مسالمت شده در صورتی‌که کفّار بدان میل کنند و صریح است در این‌که اگر کافران خواستار مسالمت باشند، نمی‌شود با آن‌ها جنگید آیات ما قبل، قابل انطباق به اهل کتاب است که با رسول خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) پیمان عدم تعرّض بسته و آن را مى‌شکستند.
۳-

(الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى‌ عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى‌ عَلَیْکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ)

[۴۰] بقره/سوره۲، آیه۱۹۴.

(ماه حرام، در برابر ماه حرام. اگر آن‌ها، احترام آن را شکستند، شما نیز مى‌توانید مقابله به مثل کنید. و تمام حرمت‌هاى شکسته شده، قابل قصاص است. و به طور کلّى هرکس به شما حمله کرد، همانند حمله وى بر او حمله کنید و از مخالفت فرمان خدا بپرهیزید و زیاده‌روى ننمایید و بدانید خدا با پرهیزگاران است.)

[۴۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۰.

[۴۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۹۲.

[۴۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۶۳.

[۴۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۲۳۷.

[۴۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۴.

از کلیت‌

(فَمَنِ اعْتَدى‌ عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ‌)

نیز می‌شود مطلب مورد نظر را استفاده کرد که اعتداء و حمله در صورت اعتداء طرف دیگر است.

۴.۲ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۸ سوره ممتحنه)

۴-

(لا یَنْهاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ‌ یُقاتِلُوکُمْ‌ فِی الدِّینِ وَ لَمْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِیارِکُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ‌)

[۴۶] ممتحنه/سوره۶۰، آیه۸.

(خدا شما را از نیکى کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانى که در امر دین با شما پیکار نکردند و از خانه و دیارتان بیرون نراندند نهى نمى‌کند؛ چرا که خداوند عدالت‌پیشگان را دوست دارد.)

[۴۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۵۰.

[۴۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۳۹۹.

[۴۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۲۳۴.

[۵۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۴، ص۳۶۹.

[۵۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۸.

به حکم این آیه کفّاری که با ما درباره از بین بردن دین جنگ نکرده و از دیارمان بیرون ننموده‌اند، می‌توانند مورد احسان و عدالت ما واقع شوند، می‌توان فهمید که لازم است با آن‌ها به عدالت رفتار کرد، در این صورت جنگ با آن‌ها و حمله به آن‌ها چطور خواهد بود؟

۴.۳ – قَتَلَ (آیه ۹۲ سوره نساء)

(وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن یَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلاَّ خَطَئًا وَ مَن قَتَلَ مُؤْمِنًا)

[۵۲] نساء/سوره۴، آیه۹۲.

(هیچ فرد با ایمانى مجاز نیست که مؤمنى را به قتل برساند، مگر این که این کار از روى خطا و اشتباه باشد و اگر کسى مؤمنى را از روى خطا به قتل رساند.)

[۵۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۹۳.

[۵۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۵۹.

[۵۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۳۸.

[۵۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۹۳.

[۵۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۳۹.

۴.۴ – یَقْتُلْ (آیه ۹۳ سوره نساء)

(وَ مَن یَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِیهَا)

[۵۸] نساء/سوره۴، آیه۹۳.

(و هر کس، فرد با ایمانى را از روى عمد به قتل برساند، مجازات او دوزخ است؛ در حالى که جاودانه در آن خواهد بود.)

[۵۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۹۳.

[۶۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۶۲.

[۶۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۴۰.

[۶۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۳۰۰.

[۶۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۴۱.

۵- آیات سوره توبه درباره جنگ با مشرکین است و در این‌که مشرکین متجاوز و معتدى بودند شکى نیست و آیات نیز به آن تصریح دارند، مثلا فرموده:

(کَیْفَ وَ إِنْ یَظْهَرُوا عَلَیْکُمْ لا یَرْقُبُوا فِیکُمْ إِلًّا وَ لا ذِمَّهً)

[۶۴] توبه/سوره۹، آیه۸.

(در حالى که اگر بر شما غالب شوند، نه رعایت خویشاوندى با شما را مى‌کنند، و نه پیمان را)

[۶۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۸.

[۶۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۲۰۹.

[۶۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۵۷.

[۶۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۲۵-۲۶.

[۶۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۵.

۴.۵ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۱۳ سوره توبه)

(أَ لا تُقاتِلُونَ‌ قَوْماً نَکَثُوا أَیْمانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُکُمْ أَوَّلَ مَرَّهٍ)

[۷۰] توبه/سوره۹، آیه۱۳.

(آیا با گروهى‌که پیمان‌هاى خود را شکستند و تصمیم به اخراج پیامبر گرفتند، پیکار نمى‌کنید؟! در حالى که نخستین بار، آن‌ها پیکار با شما را آغاز کردند.)

[۷۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۸.

[۷۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۲۱۲.

[۷۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۵۹.

[۷۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۳۲.

[۷۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۸.

آیات سوره آل عمران درباره «جنگ احد» نازل شده که لشکرکشى از طرف کفار بود و آیات سوره انفال درباره جنگ معروف «بدر» است که اعتداء و تجاوز مدت‌ها از طرف مشرکین بود.
با ملاحظه این آیات می‌توان به‌دست آورد که قرآن نظرى به جنگ ابتدایى و تعرّضى ندارد بلکه متوجه دفاع است.

۵ – اسلام و جنگ ابتدایى

آیات دیگرى هست که درباره جنگ اطلاق دارند و شرطى در آن‌ها دیده نمی‌شود و ظهور آن‌ها در جنگ ابتدایى و تعرّضى است البته براى اشاعه اسلام و گسترش سبیل اللّه.

۵.۱ – قاتِلُوا (آیه ۲۹ سوره توبه)

۱-

(قاتِلُوا الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْیَوْمِ الْآخِرِ وَ لا یُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا یَدِینُونَ دِینَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ حَتَّى یُعْطُوا الْجِزْیَهَ عَنْ یَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ‌)

[۷۶] توبه/سوره۹، آیه۲۹.

(با کسانى از اهل کتاب که نه به خدا و نه به روز بازپسین ایمان دارند و نه آنچه را خدا و پیامبرش تحریم کرده حرام مى‌شمرند و نه آیین حق را مى‌پذیرند، پیکار کنید تا زمانى که با خضوع و تسلیم، جزیه را به دست خود بپردازند.)

[۷۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۹۱.

[۷۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۳۱۵.

[۷۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۲۳۷.

[۸۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۶۶.

[۸۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۴.

این آیه که درباره کفّار از اهل کتاب است به‌طور اطلاق می‌رساند که باید با آن‌ها بجنگید. تا وقتی که با خضوع به دولت اسلامی، جزیه بدهند.

۵.۲ – قاتِلُوهُمْ‌ (آیه ۳۹ سوره انفال)

۲-

(وَ قاتِلُوهُمْ‌ حَتَّى لا تَکُونَ فِتْنَهٌ وَ یَکُونَ الدِّینُ کُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما یَعْمَلُونَ بَصِیرٌ)

[۸۲] انفال/سوره۸، آیه۳۹.

(و با آن‌ها پیکار کنید، تا فتنه و بت پرستى و سلب آزادی برچیده شود و دین و پرستش همه مخصوص خدا گردد.)

[۸۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۱.

[۸۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۸۹.

[۸۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۷۵.

[۸۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۱۸.

[۸۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۳.

به قرینه

(یُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَهٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِیهَا نَعِیمٌ مُّقِیمٌ.)

[۸۸] توبه/سوره۹، آیه۲۱.

می‌شود گفت مراد از

(فَإِنِ انْتَهَوْا)

ایمان آوردن است این آیه تا از بین رفتن فتنه و برقرارى دین خدا، جهاد را واجب می‌کند.

۵.۳ – قاتِلُوا (آیه ۲۴۴ سوره بقره)

۳-

(وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ‌)

[۸۹] بقره/سوره۲، آیه۲۴۴.

(و در راه خدا، پیکار کنید و بدانید که خداوند، شنوا و داناست.)

[۹۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۳۹.

[۹۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۴۳۱.

[۹۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۸۴.

[۹۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۷۱.

[۹۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۰۶.

۵.۴ – أَلَّا نُقاتِلَ‌ (آیه ۲۴۶ سوره بقره)

این آیه نیز مطلق است ولى در آیات ما بعد جریان بنی‌اسرائیل مثل آمده که به پیامبرشان گفتند:

(وَ ما لَنا أَلَّا نُقاتِلَ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِیارِنا وَ أَبْنائِنا)

[۹۵] بقره/سوره۲، آیه۲۴۶

(چگونه ممکن است در راه خدا پیکار نکنیم، در حالى که از خانه‌ها و فرزندانمان رانده شده‌ایم و شهرهاى ما به وسیله دشمن اشغال و فرزندان ما اسیر شده‌اند.)

[۹۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۴۶.

[۹۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۴۳۳.

[۹۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۸۵.

[۹۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۷۷.

[۱۰۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۱۱.

که از آن دفاع و استرداد حق استفاده می‌شود.

۵.۵ – قاتِلُوا (آیه ۱۲۳ سوره توبه)

۴-

(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قاتِلُوا الَّذِینَ یَلُونَکُمْ مِنَ الْکُفَّارِ وَ لْیَجِدُوا فِیکُمْ غِلْظَهً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ‌)

[۱۰۱] توبه/سوره۹، آیه۱۲۳ .

(اى کسانى که ایمان آورده‌اید! نخست با کافرانى که به شما نزدیکترند، پیکار کنید و دشمن دورتر، شما را از دشمنان نزدیک غافل نسازد. آن‌ها باید در شما شدّت و قدرت، احساس کنند و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.)

[۱۰۲] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۰۷.

[۱۰۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۵۵۱.

[۱۰۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۴۰۴.

[۱۰۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۲۴۲.

[۱۰۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۲۷.

مراد از

(یَلُونَکُمْ)

کفّارى است که در اطراف مسلمین‌اند و ظهور آیه در آن است که عموم مسلمانان جهان مأموراند با کفاری که در اطراف آن‌ها هستند (براى گسترش اسلام) بجنگند.

۵.۶ – فَلْیُقاتِلْ‌ (آیه ۷۴ سوره نساء)

۵-

(فَلْیُقاتِلْ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یَشْرُونَ الْحَیاهَ الدُّنْیا بِالْآخِرَهِ وَ مَنْ‌ یُقاتِلْ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ‌ فَیُقْتَلْ‌ أَوْ یَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیماً)

[۱۰۷] نساء/سوره۴، آیه۷۴.

(کسانى که زندگى دنیا را به آخرت فروخته‌اند، باید در راه خدا پیکار کنند. و هر کس که در راه خدا پیکار کند و کشته شود یا پیروز گردد، به زودى پاداش بزرگى به او خواهیم داد.)

[۱۰۸] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۸۹-۹۰.

[۱۰۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۴، ص۶۷۰.

[۱۱۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۴، ص۴۱۸.

[۱۱۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۳۶.

[۱۱۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۱۵.

۵.۷ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۷۵ سوره نساء)

(وَ ما لَکُمْ لا تُقاتِلُونَ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْ هذِهِ الْقَرْیَهِ الظَّالِمِ أَهْلُها)

[۱۱۳] نساء/سوره۴، آیه ۷۵.

(چرا در راه خدا و براى رهایى مردان و زنان و کودکانى که به دست ستمگران تضعیف شده‌اند، پیکار نمى‌کنید؟! همان افراد ستمدیده‌اى که‌مى‌گویند: «پروردگارا! ما را از این شهر مکّه»، که اهلش ستمگرند، بیرون ببر و رهایى ببخش.)

[۱۱۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۴، ص۶۷۲.

[۱۱۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۴، ص۴۱۹.

[۱۱۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۳۹.

[۱۱۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۱۶.

آیه اول مطلق و شامل قتال ابتدایى است، آیه دوم بیان دو حکم است، جهاد در راه خدا و جهاد براى نجات مظلومان از چنگ ستمکاران.
این آیات گرچه مطلق‌اند ولى لازم است با آیاتی که مقیداند یک‌جا حساب گردند، مثلا آیه‌ای‌که می‌گوید:

(وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها)

آیا درباره این آیات جارى نیست؟ با آن‌که آیات ما قبل این آیه قابل انطباق به اهل کتاب است و اگر کفّار گفتند: ما می‌خواهیم با مسلمانان در حال مسالمت زندگى کنیم، کارى با آن‌ها نداشته باشیم آن‌ها نیز با ما کارى نداشته باشند آیا باید به این آیه تمسک کرد یا به آیاتی که مبیّن مطلق قتال‌ هستند؟ این مستلزم آن نیست که کفّار پیوسته در کفر بمانند زیرا می‌شود باب رفت و آمد را با آن‌ها باز کرد و با وسایل دیگرى نفوذ یافت و اسلام را گسترش داد.

۶ – جنگ‌هاى رسول خدا

بررسى تاریخ نشان می‌دهد که جنگ‌هاى رسول خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) جنبه تدافعى داشته و تجاوز و پیمان شکنى ابتداء از جانب کفّار بوده است:

۶.۱ – جنگ بدر

در جنگ بدر تجاوز از ناحیه مشرکین بود. آن‌ها دارایى مسلمانان را در مکّه مصادره می‌کردند، آن‌ها را با انواع شکنجه می‌آزردند، خانه‌هایشان را می‌کوبیدند، از مهاجرتشان به مدینه ممانعت می‌کردند، کار را به جایى رساندند که رسول خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) به هجرت مجبور گردید. بنا به تصریح تاریخ نظر آن حضرت قافله قریش بود و می‌خواست با گرفتن آن و مصادره اموال، قریش را وادار کند که از ایذاء مسلمانان در مکّه خوددارى کنند و آن‌چه را که از مسلمانان گرفته‌اند تلافى نماید و تا آن‌ها به واسطه ناامن بودن راه تجارتشان‌ در مضیقه واقع شده و راه بر اهل اسلام نبندند.