پاورپوینت کامل قَتْل (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل قَتْل (مفردات‌قرآن) دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل قَتْل (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل قَتْل (مفردات‌قرآن) :

منبع: قَتْل (قاموس قرآن (جلد ۵))

مقالات مرتبط: قَتَل (لغات‌قرآن)، قَتْل (مفردات‌نهج‌البلاغه)، قتل.

قَتْل (به فتح قاف و سکون تاء) از واژگان قرآن کریم به معنای کشتن است.
مشتقات قَتْل که در آیات قرآن آمده عبارتند از:

یُقَتِّلُونَ‌ (به ضم یاء و فتح قاف) به معنای می‌کشتند؛

یُقَتَّلُوا (به ضم یاء و فتح قاف) به معنای اعدام شوند؛

یُقاتِلُوکُمْ‌ (به ضم یاء و کسر تاء) به معنای بجنگند؛

الْقِتالِ‌ (به کسر قاف) به معنای جنگ کردن؛

قاتَلَهُمُ‌ (به فتح تاء و لام) به معنای آن‌ها را بکشد؛

یَقْتَتِلانِ‌ (به فتح یاء و سکون قاف) به معنای می‌جنگیدند؛

قاتِلُوا (به کسر تاء و ضم لام) به معنای نبرد کنید؛

یَقْتُلْ (به فتح یاء و سکون قاف) به معنای قتل؛

لا تُقاتِلُونَ‌ (به ضم تاء اول و کسر تاء دوم) به معنای پیکار نمى‌کنید؛

قاتِلُوهُمْ‌ (به کسر تاء) به معنای با آن‌ها پیکار کنید؛

أَلَّا نُقاتِلَ‌ (به ضم نون و کسر تاء) به معنای پیکار نکنیم؛

فَلْیُقاتِلْ‌ (به فتح فاء و سکون لام) به معنای پیکار کنند؛

فَاقْتُلُوا (به فتح فاء و سکون قاف) به معنای قتل برسانید؛

قاتَلَ‌ (به فتح تاء) به معنای جنگ کردند، است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای قَتْل
۲ – کاربردها
۲.۱ – قَتَلَ‌ (آیه ۲۵۱ سوره بقره)
۲.۲ – قَتْلَ‌ (آیه ۳۰ سوره مائده)
۲.۳ – قُتِلَ‌ (آیه ۱۷ سوره عبس)
۲.۴ – قُتِلَ‌ (آیه ۴ سوره بروج)
۲.۵ – یُقَتِّلُونَ‌ (آیه ۱۴۱ سوره اعراف)
۲.۶ – یُقَتَّلُوا (آیه ۳۳ سوره مائده)
۲.۷ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۹۰ سوره نساء)
۲.۸ – الْقِتالِ‌ (آیه ۶۵ سوره انفال)
۲.۹ – قاتَلَهُمُ‌ (آیه ۳۰ سوره توبه)
۲.۱۰ – یَقْتَتِلانِ‌ (آیه ۱۵ سوره قصص)
۳ – اسلام و جنگ دفاعی
۴ – بررسى آیات قرآن
۴.۱ – قاتِلُوا (آیه ۱۹۰ سوره بقره)
۴.۲ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۸ سوره ممتحنه)
۴.۳ – قَتَلَ (آیه ۹۲ سوره نساء)
۴.۴ – یَقْتُلْ (آیه ۹۳ سوره نساء)
۴.۵ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۱۳ سوره توبه)
۵ – اسلام و جنگ ابتدایى
۵.۱ – قاتِلُوا (آیه ۲۹ سوره توبه)
۵.۲ – قاتِلُوهُمْ‌ (آیه ۳۹ سوره انفال)
۵.۳ – قاتِلُوا (آیه ۲۴۴ سوره بقره)
۵.۴ – أَلَّا نُقاتِلَ‌ (آیه ۲۴۶ سوره بقره)
۵.۵ – قاتِلُوا (آیه ۱۲۳ سوره توبه)
۵.۶ – فَلْیُقاتِلْ‌ (آیه ۷۴ سوره نساء)
۵.۷ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۷۵ سوره نساء)
۶ – جنگ‌هاى رسول خدا
۶.۱ – جنگ بدر
۶.۲ – جنگ احد، احزاب و حنین
۶.۳ – بنى قینقاع‌
۶.۴ – بنى نضیر و بنى قریظه‌
۶.۵ – بنى مصطلق‌
۶.۶ – خیبر
۶.۷ – فتح مکّه‌
۶.۸ – طائف‌
۶.۹ – مؤته و تبوک
۶.۱۰ – نتیجه‌
۶.۱۰.۱ – فَاقْتُلُوا (آیه ۵ سوره توبه)
۶.۱۰.۲ – قاتِلُوا (آیه ۲۹ سوره توبه)
۶.۱۰.۳ – قاتَلَ‌ (آیه ۱۴۶ سوره آل عمران)
۶.۱۰.۴ – فَقاتِلا (آیه ۲۴ سوره مائده)
۶.۱۰.۵ – نُقاتِلْ‌ (آیه ۲۴۶ سوره بقره)
۷ – جهاد محبوب‌
۸ – پانویس
۹ – منبع

۱ – معنای قَتْل

قَتْل

[۱] قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۵، ص۲۳۱.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۶۵۵.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۴۵۲.

به معنای کشتن است.
اصل قتل ازاله روح است از بدن، مثل مرگ، لیکن چون به کشنده اطلاق شود قتل گویند و با اعتبار از بین رفتن حیات، موت نامند.

[۴] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۶۵۵.

قتل گاهى به معنى لعن آید چنان‌که در مجمع و قاموس گفته است.

[۵] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۴۵۰.

[۶] فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۴، ص۳۶.

تَقْتیل مبالغه در کشتن است، گاهى در کثرت و گاهى در کیفیت قتل به کار می‌رود.
در اقرب الموارد گوید: آن براى کثرت است. قتّل القوم اى قتل کثیرا منهم.

[۷] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۴، ص۲۷۲.

از مجمع روشن می‌شود که مبالغه آن گاهى در کثرت و گاهى در کیفیت قتل است.
قِتال به معنای جنگیدن با همدیگر و کشتن همدیگر است.
مُقاتَله گاهى به معنى لعنت آید.
اِقْتِتال‌ به معنای مقاتله کردن است. اقْتَتَلَ‌ القوم: تقاتلوا.

[۸] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۴، ص۲۷۲.

۲ – کاربردها

به مواردی از قَتْل که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – قَتَلَ‌ (آیه ۲۵۱ سوره بقره)

(فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ قَتَلَ‌ داوُدُ جالُوتَ‌)

[۹] بقره/سوره۲، آیه۲۵۱.

(آن‌گاه به خواست خدا، آن‌ها سپاه دشمن را به هزیمت وا داشتند و «داوود» (نوجوان شجاعى که در لشکر «طالوت» بود)، «جالوت» را کشت.)

[۱۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۱.

[۱۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۹۵.

[۱۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۲۰.

۲.۲ – قَتْلَ‌ (آیه ۳۰ سوره مائده)

(فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ‌ قَتْلَ‌ أَخِیهِ‌)

[۱۳] مائده/سوره۵، آیه۳۰.

(نفس سرکش، به تدریج او را به کشتن برادرش ترغیب کرد.)

[۱۴] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۱۲.

[۱۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۴۹۸.

[۱۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۳۰۵-۳۰۶.

[۱۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۷، ص۶.

[۱۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۲۸۵.

۲.۳ – قُتِلَ‌ (آیه ۱۷ سوره عبس)

(قُتِلَ‌ الْإِنْسانُ ما أَکْفَرَهُ‌)

[۱۹] عبس/سوره۸۰، آیه۱۷.

«لعن بر انسان چه بسیار کافر است.»

[۲۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۳۳۶.

[۲۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۰۶.

[۲۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۳۰۵.

[۲۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۶۶۵.

۲.۴ – قُتِلَ‌ (آیه ۴ سوره بروج)

شاید به معنى خبر باشد، مثل‌:

(قُتِلَ‌ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ)

[۲۴] بروج/سوره۸۵، آیه۴.

«اصحاب کانال ملعون شدند.»

[۲۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۴۱۶.

[۲۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۵۱.

[۲۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۴۲۱.

[۲۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۷۰۹.

۲.۵ – یُقَتِّلُونَ‌ (آیه ۱۴۱ سوره اعراف)

(یُقَتِّلُونَ‌ أَبْناءَکُمْ وَ یَسْتَحْیُونَ نِساءَکُمْ‌)

[۲۹] اعراف/سوره۷، آیه۱۴۱.

یعنى: «زیاد می‌کشتند پسرانتان را و زنده می‌گذاشتند زنانتان را.»

[۳۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۳۰۲.

[۳۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۲۳۵.

[۳۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۴۰.

[۳۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۷۲۸.

مثلا در این آیه‌ براى کثرت است.

۲.۶ – یُقَتَّلُوا (آیه ۳۳ سوره مائده)

(إِنَّما جَزاءُ الَّذِینَ یُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَساداً أَنْ‌ یُقَتَّلُوا أَوْ یُصَلَّبُوا)

[۳۴] مائده/سوره۵، آیه۳۳.

(کیفر آن‌ها که با خدا و پیامبرش به جنگ برمى‌خیزند و براى فساد در روى زمین تلاش مى‌کنند و با تهدید اسلحه، به جان و مال و ناموس مردم حمله مى‌برند، فقط این است که اعدام شوند؛ یا به دار آویخته گردند.)

[۳۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۱۳.

[۳۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۵۳۴.

[۳۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۳۲۷.

[۳۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۷، ص۱۸.

[۳۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۲۹۱.

در این آیه‌ ظاهرا منظور شدت قتل است.

۲.۷ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۹۰ سوره نساء)

(حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ‌ یُقاتِلُوکُمْ‌ أَوْ یُقاتِلُوا قَوْمَهُمْ‌)

[۴۰] نساء/سوره۴، آیه۹۰.

«سینه‌شان تنگ شد از این‌که با شما یا با قوم خویش بجنگند.»

[۴۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۵۵.

[۴۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۳۶.

[۴۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۸۵.

[۴۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۳۵.

۲.۸ – الْقِتالِ‌ (آیه ۶۵ سوره انفال)

(یا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَى‌ الْقِتالِ‌)

[۴۵] انفال/سوره۸، آیه۶۵.

«اى پیامبر مؤمنان را به جنگ تشویق کن.»

[۴۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۶۱.

[۴۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۲۲.

[۴۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۵۷.

[۴۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۶.

۲.۹ – قاتَلَهُمُ‌ (آیه ۳۰ سوره توبه)

(قاتَلَهُمُ‌ اللَّهُ أَنَّى یُؤْفَکُونَ‌)

[۵۰] توبه/سوره۹، آیه۳۰.

«خدا لعنتشان کند کجا برمی‌گردند.»

[۵۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۳۲۵.

[۵۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۲۴۴.

[۵۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۷۱.

[۵۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۷.

طبرسی ذیل آیه بعد از قبول این معنى فرموده: ابن انباری گفته مقاتله از قتل است و چون از طرف خدا گفته شود مراد لعن است که ملعون از جانب خدا به منزله مقتول هالک است.
راغب اصرار دارد که آن را بین الاثنین گرداند و گوید: (کافر یا منافق) به وضعى رسیده که به جنگ با خدا مباشرت کرده و هر که با خدا مقاتله کند مقتول است. لیکن این توجیه چندان دلچسب نیست.

[۵۵] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۶۵۶.

۲.۱۰ – یَقْتَتِلانِ‌ (آیه ۱۵ سوره قصص)

(فَوَجَدَ فِیها رَجُلَیْنِ‌ یَقْتَتِلانِ‌)

[۵۶] قصص/سوره۲۸، آیه۱۵.

«در آن شهر دو نفر یافت که با هم می‌جنگیدند.»

[۵۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۲۲.

[۵۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۱۷.

[۵۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۸، ص۱۷۰.

[۶۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۸۱.

۳ – اسلام و جنگ دفاعی

جنگ دو گونه است یکى جنگ تعرّضى و آن این است که قومى به فکر جنگ با ما نباشند و به خواهند در صلح و مسالمت زندگى کنند ولى ما به آن‌ها حمله کنیم.
دوم جنگ دفاعى و آن این‌که گروهى بر ما حمله کنند و ما از خود دفاع کنیم و یا قومى پیمان‌شکنى کنند و یا در فکر حمله به بلاد اسلامی باشند و مسلمین بر آن‌ها پیش‌دستى کنند.
در این‌که آیا در اسلام جنگ تعرّضى هست یا نه، به عبارت دیگر اگر مردمى غیر مسلمان با مسلمانان جنگ نکنند و به خواهند با مسالمت زندگى کنند آیا مسلمین حق دارند براى اشاعه اسلام به بلاد آن‌ها حمله کنند یا نه؟

۴ – بررسى آیات قرآن

لازم‌ است ابتدا آیات قرآن را بررسى کرده سپس به سنت و تاریخ برگردیم:

۴.۱ – قاتِلُوا (آیه ۱۹۰ سوره بقره)

۱-

(وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ‌ یُقاتِلُونَکُمْ‌ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ‌)

[۶۱] بقره/سوره۲، آیه۱۹۰.

(و در راه خدا، با کسانى که با شما مى‌جنگند، نبرد کنید و از حدّ تجاوز نکنید، که خدا متجاوزان را دوست ندارد.)

[۶۲] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۹.

[۶۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۸۷.

[۶۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۶۰.

[۶۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۲۳۰.

[۶۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۰.

از این آیه روشن می‌شود که جنگ در اسلام براى جهان‌گشایى نیست بلکه براى اشاعه دین است، به عبارت اخرى جنگ باید در راه خدا و براى خدا باشد نه براى گرفتن خاک دیگران و توسعه ممالک و نیز فقط با کسانى می‌شود جنگید که با ما می‌جنگند

(الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُمْ)

و تجاوز به دیگران هر چند کفّار باشند جایز نیست‌

(وَ لا تَعْتَدُوا)

یعنى: مطلقا تعدّى نکنید، خواه قتال ابتدایى باشد و خواه کشتن اطفال و زنان باشد یا غیر آن.
على هذا

(الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُمْ‌)

شرط

(قاتِلُوا)

است، یعنى: اگر آن‌ها به جنگ شما آمدند شما هم با آن‌ها بجنگید.»
المنار در شرط بودن آن تردید ندارد. ولى به قول بعضى، آن شرط نیست بلکه بیان مصداق است یعنى: «با مردان که با شما می‌جنگند، بجنگید نه با زنان و اطفال که نمی‌جنگند.»

[۶۷] رشید رضا، محمد، تفسیر المنار، ج۲، ص۱۶۸.

المیزان این را مى‌پسندد، مجمع آن را به‌صورت قول نقل می‌کند.
ناگفته نماند: ظهور

(الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُم)

در شرطیّت است مخصوصا با ملاحظه تعمیم‌

(وَ لا تَعْتَدُوا)

باید دانست: آیه ما نحن فیه، به قرینه آیات ما بعد قطعا درباره جهاد با مشرکین مکّه است ولى اختصاص به مشرکین مکّه چنان‌که مفهوم کلام بعضى از بزرگان است ظاهرا مورد ندارد، مشرکین مکّه نباید خصوصیتى داشته باشند، خاصّه راجع به آیه اول که عمومیت آن قابل انکار نیست لذا در مجمع فرموده: به قولى مأمور به قتال اهل مکّه شدند ولى حمل آیه بر عموم بهتر است مگر آن‌چه با دلیل خارج شده است.

[۶۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۰.

۲- در

(تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ وَ مَا تُنفِقُواْ مِن شَیْءٍ فِی سَبِیلِ اللّهِ یُوَفَّ إِلَیْکُمْ وَ أَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ)

[۶۹] انفال/سوره۸، آیه۶۰.

فرموده: «براى مقابله با کفّار آن‌چه بتوانید از نیرو و از اسبان آماده کنید.»
و در آیه بعد آمده‌:

(وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ‌)

[۷۰] انفال/سوره۸، آیه۶۱.

یعنى: «اگر کفّار مایل به مسالمت شدند تو هم مایل باش و بر خدا توکل کن که او شنوا و دانا است.»

[۷۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۵۴.

[۷۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۱۷.

[۷۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۵۱.

[۷۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۳.

در این آیه امر به مسالمت شده در صورتی‌که کفّار بدان میل کنند و صریح است در این‌که اگر کافران خواستار مسالمت باشند، نمی‌شود با آن‌ها جنگید آیات ما قبل، قابل انطباق به اهل کتاب است که با رسول خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) پیمان عدم تعرّض بسته و آن را مى‌شکستند.
۳-

(الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى‌ عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى‌ عَلَیْکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ)

[۷۵] بقره/سوره۲، آیه۱۹۴.

(ماه حرام، در برابر ماه حرام. اگر آن‌ها، احترام آن را شکستند، شما نیز مى‌توانید مقابله به مثل کنید. و تمام حرمت‌هاى شکسته شده، قابل قصاص است. و به طور کلّى هرکس به شما حمله کرد، همانند حمله وى بر او حمله کنید و از مخالفت فرمان خدا بپرهیزید و زیاده‌روى ننمایید و بدانید خدا با پرهیزگاران است.)

[۷۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۰.

[۷۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۹۲.

[۷۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۶۳.

[۷۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۲۳۷.

[۸۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۴.

از کلیت‌

(فَمَنِ اعْتَدى‌ عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ‌)

نیز می‌شود مطلب مورد نظر را استفاده کرد که اعتداء و حمله در صورت اعتداء طرف دیگر است.

۴.۲ – یُقاتِلُوکُمْ‌ (آیه ۸ سوره ممتحنه)

۴-

(لا یَنْهاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ‌ یُقاتِلُوکُمْ‌ فِی الدِّینِ وَ لَمْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِیارِکُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ‌)

[۸۱] ممتحنه/سوره۶۰، آیه۸.

(خدا شما را از نیکى کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانى که در امر دین با شما پیکار نکردند و از خانه و دیارتان بیرون نراندند نهى نمى‌کند؛ چرا که خداوند عدالت‌پیشگان را دوست دارد.)

[۸۲] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۵۰.

[۸۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۳۹۹.

[۸۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۲۳۴.

[۸۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۴، ص۳۶۹.

[۸۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۴۰۸.

به حکم این آیه کفّاری که با ما درباره از بین بردن دین جنگ نکرده و از دیارمان بیرون ننموده‌اند، می‌توانند مورد احسان و عدالت ما واقع شوند، می‌توان فهمید که لازم است با آن‌ها به عدالت رفتار کرد، در این صورت جنگ با آن‌ها و حمله به آن‌ها چطور خواهد بود؟

۴.۳ – قَتَلَ (آیه ۹۲ سوره نساء)

(وَ مَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن یَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلاَّ خَطَئًا وَ مَن قَتَلَ مُؤْمِنًا)

[۸۷] نساء/سوره۴، آیه۹۲.

(هیچ فرد با ایمانى مجاز نیست که مؤمنى را به قتل برساند، مگر این که این کار از روى خطا و اشتباه باشد و اگر کسى مؤمنى را از روى خطا به قتل رساند.)

[۸۸] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۹۳.

[۸۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۵۹.

[۹۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۳۸.

[۹۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۹۳.

[۹۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۳۹.

۴.۴ – یَقْتُلْ (آیه ۹۳ سوره نساء)

(وَ مَن یَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِیهَا)

[۹۳] نساء/سوره۴، آیه۹۳.

(و هر کس، فرد با ایمانى را از روى عمد به قتل برساند، مجازات او دوزخ است؛ در حالى که جاودانه در آن خواهد بود.)

[۹۴] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۹۳.

[۹۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۶۲.

[۹۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۴۰.

[۹۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۳۰۰.

[۹۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۴۱.

۵- آیات سوره توبه درباره جنگ با مشرکین است و در این‌که مشرکین متجاوز و معتدى بودند شکى نیست و آیات نیز به آن تصریح دارند، مثلا فرموده:

(کَیْفَ وَ إِنْ یَظْهَرُوا عَلَیْکُمْ لا یَرْقُبُوا فِیکُمْ إِلًّا وَ لا ذِمَّهً)

[۹۹] توبه/سوره۹، آیه۸.

(در حالى که اگر بر شما غالب شوند، نه رعایت خویشاوندى با شما را مى‌کنند، و نه پیمان را)

[۱۰۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۸.

[۱۰۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۲۰۹.

[۱۰۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۵۷.

[۱۰۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۲۵-۲۶.

[۱۰۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۵.

۴.۵ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۱۳ سوره توبه)

(أَ لا تُقاتِلُونَ‌ قَوْماً نَکَثُوا أَیْمانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُکُمْ أَوَّلَ مَرَّهٍ)

[۱۰۵] توبه/سوره۹، آیه۱۳.

(آیا با گروهى‌که پیمان‌هاى خود را شکستند و تصمیم به اخراج پیامبر گرفتند، پیکار نمى‌کنید؟! در حالى که نخستین بار، آن‌ها پیکار با شما را آغاز کردند.)

[۱۰۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۸.

[۱۰۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۲۱۲.

[۱۰۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۵۹.

[۱۰۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۳۲.

[۱۱۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۸.

آیات سوره آل عمران درباره «جنگ احد» نازل شده که لشکرکشى از طرف کفار بود و آیات سوره انفال درباره جنگ معروف «بدر» است که اعتداء و تجاوز مدت‌ها از طرف مشرکین بود.
با ملاحظه این آیات می‌توان به‌دست آورد که قرآن نظرى به جنگ ابتدایى و تعرّضى ندارد بلکه متوجه دفاع است.

۵ – اسلام و جنگ ابتدایى

آیات دیگرى هست که درباره جنگ اطلاق دارند و شرطى در آن‌ها دیده نمی‌شود و ظهور آن‌ها در جنگ ابتدایى و تعرّضى است البته براى اشاعه اسلام و گسترش سبیل اللّه.

۵.۱ – قاتِلُوا (آیه ۲۹ سوره توبه)

۱-

(قاتِلُوا الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْیَوْمِ الْآخِرِ وَ لا یُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا یَدِینُونَ دِینَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ حَتَّى یُعْطُوا الْجِزْیَهَ عَنْ یَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ‌)

[۱۱۱] توبه/سوره۹، آیه۲۹.

(با کسانى از اهل کتاب که نه به خدا و نه به روز بازپسین ایمان دارند و نه آنچه را خدا و پیامبرش تحریم کرده حرام مى‌شمرند و نه آیین حق را مى‌پذیرند، پیکار کنید تا زمانى که با خضوع و تسلیم، جزیه را به دست خود بپردازند.)

[۱۱۲] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۹۱.

[۱۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۳۱۵.

[۱۱۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۲۳۷.

[۱۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۶۶.

[۱۱۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۴.

این آیه که درباره کفّار از اهل کتاب است به‌طور اطلاق می‌رساند که باید با آن‌ها بجنگید. تا وقتی که با خضوع به دولت اسلامی، جزیه بدهند.

۵.۲ – قاتِلُوهُمْ‌ (آیه ۳۹ سوره انفال)

۲-

(وَ قاتِلُوهُمْ‌ حَتَّى لا تَکُونَ فِتْنَهٌ وَ یَکُونَ الدِّینُ کُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما یَعْمَلُونَ بَصِیرٌ)

[۱۱۷] انفال/سوره۸، آیه۳۹.

(و با آن‌ها پیکار کنید، تا فتنه و بت پرستى و سلب آزادی برچیده شود و دین و پرستش همه مخصوص خدا گردد.)

[۱۱۸] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۱.

[۱۱۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۸۹.

[۱۲۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۷۵.

[۱۲۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۱۸.

[۱۲۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۳.

به قرینه

(یُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَهٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِیهَا نَعِیمٌ مُّقِیمٌ.)

[۱۲۳] توبه/سوره۹، آیه۲۱.

می‌شود گفت مراد از

(فَإِنِ انْتَهَوْا)

ایمان آوردن است این آیه تا از بین رفتن فتنه و برقرارى دین خدا، جهاد را واجب می‌کند.

۵.۳ – قاتِلُوا (آیه ۲۴۴ سوره بقره)

۳-

(وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ‌)

[۱۲۴] بقره/سوره۲، آیه۲۴۴.

(و در راه خدا، پیکار کنید و بدانید که خداوند، شنوا و داناست.)

[۱۲۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۳۹.

[۱۲۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۴۳۱.

[۱۲۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۸۴.

[۱۲۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۷۱.

[۱۲۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۰۶.

۵.۴ – أَلَّا نُقاتِلَ‌ (آیه ۲۴۶ سوره بقره)

این آیه نیز مطلق است ولى در آیات ما بعد جریان بنی‌اسرائیل مثل آمده که به پیامبرشان گفتند:

(وَ ما لَنا أَلَّا نُقاتِلَ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِیارِنا وَ أَبْنائِنا)

[۱۳۰] بقره/سوره۲، آیه۲۴۶

(چگونه ممکن است در راه خدا پیکار نکنیم، در حالى که از خانه‌ها و فرزندانمان رانده شده‌ایم و شهرهاى ما به وسیله دشمن اشغال و فرزندان ما اسیر شده‌اند.)

[۱۳۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۴۶.

[۱۳۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۴۳۳.

[۱۳۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۸۵.

[۱۳۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۷۷.

[۱۳۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۱۱.

که از آن دفاع و استرداد حق استفاده می‌شود.

۵.۵ – قاتِلُوا (آیه ۱۲۳ سوره توبه)

۴-

(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قاتِلُوا الَّذِینَ یَلُونَکُمْ مِنَ الْکُفَّارِ وَ لْیَجِدُوا فِیکُمْ غِلْظَهً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ‌)

[۱۳۶] توبه/سوره۹، آیه۱۲۳ .

(اى کسانى که ایمان آورده‌اید! نخست با کافرانى که به شما نزدیکترند، پیکار کنید و دشمن دورتر، شما را از دشمنان نزدیک غافل نسازد. آن‌ها باید در شما شدّت و قدرت، احساس کنند و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.)

[۱۳۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۰۷.

[۱۳۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۵۵۱.

[۱۳۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۴۰۴.

[۱۴۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۲۴۲.

[۱۴۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۲۷.

مراد از

(یَلُونَکُمْ)

کفّارى است که در اطراف مسلمین‌اند و ظهور آیه در آن است که عموم مسلمانان جهان مأموراند با کفاری که در اطراف آن‌ها هستند (براى گسترش اسلام) بجنگند.

۵.۶ – فَلْیُقاتِلْ‌ (آیه ۷۴ سوره نساء)

۵-

(فَلْیُقاتِلْ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یَشْرُونَ الْحَیاهَ الدُّنْیا بِالْآخِرَهِ وَ مَنْ‌ یُقاتِلْ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ‌ فَیُقْتَلْ‌ أَوْ یَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیماً)

[۱۴۲] نساء/سوره۴، آیه۷۴.

(کسانى که زندگى دنیا را به آخرت فروخته‌اند، باید در راه خدا پیکار کنند. و هر کس که در راه خدا پیکار کند و کشته شود یا پیروز گردد، به زودى پاداش بزرگى به او خواهیم داد.)

[۱۴۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۸۹-۹۰.

[۱۴۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۴، ص۶۷۰.

[۱۴۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۴، ص۴۱۸.

[۱۴۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۳۶.

[۱۴۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۱۵.

۵.۷ – لا تُقاتِلُونَ‌ (آیه ۷۵ سوره نساء)

(وَ ما لَکُمْ لا تُقاتِلُونَ‌ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْ هذِهِ الْقَرْیَهِ الظَّالِمِ أَهْلُها)

[۱۴۸] نساء/سوره۴، آیه ۷۵.

(چرا در راه خدا و براى رهایى مردان و زنان و کودکانى که به دست ستمگران تضعیف ش