پاورپوینت کامل قاعده عَلَی الیَد

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل قاعده عَلَی الیَد دارای ۳۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل قاعده عَلَی الیَد،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل قاعده عَلَی الیَد :

منبع: پاورپوینت کامل قاعده عَلَی الیَد

مقالات مرتبط: قاعده ضمان الید.

قاعد عَلَی الیَد یا قاعد ضَمان یَد از قواعد فقهی به معنای ضمان‌آور بودن تصرّف یا استیلا بر مال دیگری است.
قاعد یاد شده از قواعد مشهور فقهی و برگرفته از حدیث مشهور نبوی «عَلَی الیَدِ ما اَخَذَتْ حَتّی تُؤَدّیِه» است.
برخی، عنوان قاعده را متن حدیث یاد شده قرار داده‌اند.

[۱] موسوی بجنوردی، سیدحسن، القواعد الفقهیه، ج۴، ص۵۱.

از قاعد یاد شده به تفصیل در کتب دربردارند قواعد فقهی و نیز در ابواب مختلف فقهی، همچون تجارت و غصب سخن گفته‌اند.

فهرست مندرجات

۱ – تفاوت با قواعد دیگر
۲ – مفاد
۳ – گستره
۳.۱ – آثار قضایی
۳.۲ – آثار فقهی
۴ – اِسناد تلف به صاحب ید
۵ – ضمان منافع
۶ – ضمان اعمال
۷ – چگونگی پرداخت مال
۸ – تعاقب ایدی
۹ – مستند
۱۰ – پانویس
۱۱ – منبع

۱ – تفاوت با قواعد دیگر

تفاوت قاعد علی الید با قاعده ید آن است که مفاد قاعد دوم اماره و نشانه بودن ید است بر چیزهایی همچون مالکیت صاحب ید نسبت به مالی که تحت تصرف او است بر خلاف قاعد علی الید که مفاد آن ثبوت ضمان بر صاحب ید می‌باشد.

[۲] فاضل لنکرانی، محمد، القواعد الفقهیه، ص۸۳.

تفاوت قاعده ضمان ید با قاعده اتلاف این است که در دومی مباشرت در اتلاف مال دیگری، سبب ثبوت ضمان می‌شود، لیکن بر اساس قاعد علی الید، خسارت‌های وارد شده بر دیگری حتی از ناحی غیر صاحب ید، بر عهد صاحب ید است و چنانچه عامل تلف از روی قصد و عمد صاحب ید باشد، قاعد اتلاف نیز جاری می‌شود.

[۳] ایروانی، محمدباقر، دروس تمهیدیه فی القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۳۵.

۲ – مفاد

مقصود از ید در قاعده، استیلا و سلطه بر مال است

[۴] حسینی، سیدمیرعبدالفتاح، العناوین الفقهیه، ج۲، ص۴۱۸.

و مقصود از ضمان صاحب ید، پرداخت عین مال در فرض وجود آن و مثل یا قیمت در فرض تلف آن می‌باشد.

[۵] موسوی بجنوردی، سیدحسن، القواعد الفقهیه، ج۴، ص۵۹.

[۶] حسینی شیرازی، سیدمحمد، الفقه، القواعد الفقهیه، ص۳۳.

۳ – گستره

آیا واژ ید در قاعده شامل هم انواع ید، اعم از امانی و عدوانی است یا اختصاص به ید عدوانی دارد که با قهر و غلبه مال دیگری را به تصرف خود درآورده است‌؟
بنابر قول نخست، ید امانی به دلیل خاص از قاعده خارج می‌شود، بدین‌معنا که تخصیص می‌خورد، لیکن بنابر قول دوم، ید امانی داخل در قاعد ید نیست تا به دلیل از آن خارج شود، بدین‌معنا که تخصّصاً خارج است.
برخی قول اول

[۷] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۲۳۶-۲۳۷.

و برخی دیگر قول دوم

[۸] فاضل لنکرانی، محمد، القواعد الفقهیه، ص۱۰۸-۱۰۹.

را برگزیده‌اند.
بر دو دیدگاه ذکر شده، هم آثار قضایی مترتب است و هم آثار فقهی.

۳.۱ – آثار قضایی

بنابر دیدگاه دوم، اثبات عدوانی بودن ید بر عهد کسی خواهد بود که مدّعی است و تا زمانی که عدوان ثابت نشود، ضمان ثابت نخواهد شد، اما بنابر دیدگاه نخست، صرف اثبات تصرف، برای ثبوت ضمان کفایت می‌کند و ذمّ تصرف کننده در صورتی بَری می‌شود که امانی بودن ید خود را اثبات کند.

۳.۲ – آثار فقهی

در موارد مشکوک – که عدوانی بودن ید معلوم نیست – بنابر دیدگاه اول، فقیه فتوا به ضمان می‌دهد، مگر آنکه غیر عدوانی بودن آن احراز گردد، در حالی‌که بنابر دیدگاه دوم، فقیه فتوا به عدم ضمان می‌دهد.

[۹] محقق داماد، سیدمصطفی، قواعد فقه، ج۱، ص۶۵-۶۶.

در هر صورت، قاعد ید – تخصیصاً یا تخصّصاً – شامل ید امانی، یعنی تصرفی که با اذن مالک مال یا شارع انجام گرفته است، نمی‌شود، اما اینکه قاعده شامل ید غیر امانی مطلقا می‌شود، حتی اگر عدوانی نباشد، مانند جایی که کسی به اشتباه مال دیگری را مالِ خود پنداشته و در آن تصرف کرده باشد و یا در مالی که از معامل باطل به دست آورده تصرف کند و دو طرف نیز به بطلان معامله جاهل باشند، دیدگاه‌ها متفاوت است.
بنابر دیدگاه نخست (تخصیص) که ید را شامل هم انواع ید می‌داند، اعم از عدوانی و امانی و غیر آن، قاعد ید غیر امانی را دربر می‌گیرد، هرچند عدوانی نباشد و تنها ید امانی به دلیل خاص از قاعده خارج می‌شود، اما بنابر دیدگاه دوم (تخصّص)، اگر گفته شود ید در قاعده به اعم از ید عدوانی و غیر ماذون انصراف دارد، قاعده شامل ید غیر عدوانی نیز می‌شود و اگر گفته شود ید به ید عدوانی منصرف است، قاعده شامل آن نمی‌شود.

[۱۰] فاضل لنکرانی، محمد، القواعد الفقهیه، ص۱۱۰-۱۱۱.

جمعی تصریح به شمول قاعده نسبت به ید غیر ماذون کرده‌اند.

[۱۱] حسینی، سیدمیرعبدالفتاح، العناوین الفقهیه، ج۲، ص۴۳۰.

[۱۲] موسوی بجنوردی، سیدحسن، القواعد الفقهیه، ج۴، ص۵۹.

[۱۳] موسوی بجنوردی، سیدحسن، القواعد الفقهیه، ج۴، ص۶۲.

[۱۴] مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، ص۲۳۸.

[۱۵] ایروانی، محمدباقر، دروس تمهیدیه فی القواعد الفقهیه، ج۲، ص۱۴۷.

۴ – اِسناد تلف به صاحب ید

اگر منشا تلف سببی از اسباب آسمانی یا