پاورپوینت کامل شاهد (آیین دادرسی کیفری)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل شاهد (آیین دادرسی کیفری) دارای ۹۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل شاهد (آیین دادرسی کیفری)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل شاهد (آیین دادرسی کیفری) :

شاهد، از جمله مباحث حقوقی است.
عبارت است از گواه بودن بر حادثه‌ای که رخ داده و فردی آن‌را دیده یا شنیده، لمس نموده، یا چشیده و یا بوییده است.
شهادت یکی از مهم‌ترین ادله اثبات امر کیفری به شمار می‌رود.
در واقع در بسیاری از موارد کشف جرم و اثبات آن بدون شهادت شاهد امکان‌پذیر نمی‌باشد.

فهرست مندرجات

۱ – مفهوم
۲ – دلیل اثبات جرم
۳ – دلیل شرعی
۴ – شرایط
۴.۱ – بلوغ
۴.۲ – عقل
۴.۳ – ایمان
۴.۴ – طهارت مولد
۴.۵ – عدالت
۴.۶ – متهم نبودن
۴.۷ – عدم اشتغال به تکدی و ولگردی
۴.۸ – انسان بودن
۴.۹ – عدد و جنسیت شهود
۵ – دلیل قانونی
۶ – اطلاع رسانی
۷ – جرح و تعدیل شهود
۷.۱ – ماده ۱۶۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب
۷.۲ – ماده ۱۷۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب
۷.۳ – نظریه مشورتی
۸ – وظایف
۸.۱ – حضور در دادگاه
۸.۲ – اتیان سوگند
۸.۳ – ادای شهادت
۹ – صفات شهود از دیدگاه امام خمینی
۹.۱ – بلوغ
۹.۲ – عقل
۹.۳ – ایمان
۹.۳.۱ – شهادت ذمّی
۹.۳.۲ – شهادت کافر حربی
۹.۴ – عدالت
۹.۴.۱ – شهادت مرتکب گناه صغیره
۹.۴.۲ – شهادت قاذف
۹.۴.۳ – شهادت صاحبان شغل‌های مکروه
۹.۵ – پاکی ولادت
۹.۶ – بر کنار بودن از تهمت
۹.۶.۱ – شهادت منفعتی
۹.۶.۲ – شهادت برای دفع ضرر
۹.۶.۳ – شهادت علیه دشمن با عداوت دنیوی
۹.۶.۴ – تبرّع به شهادت در حقوق الناس
۹.۶.۵ – عدم مانعیت نسب
۹.۶.۶ – شهادت دوست، میهمان و اجیر
۹.۷ – آن‌چه که به آن، شاهد، شاهد می‌شود
۹.۷.۱ – ملاک در آن یقین است
۹.۷.۲ – تسامع و استفاضه
۹.۷.۳ – شهادت به‌ مقتضای ید و بیّنه و استصحاب
۹.۷.۴ – شهادت نابینا
۱۰ – پانویس
۱۱ – منبع

۱ – مفهوم

شاهد در لغت به معنی گواه، حاضر و کسی است که امری یا واقعه‌ای را مشاهده کرده باشد.

[۱] معین، محمد، فرهنگ فارسی، تهران، امیر کبیر، چ ۲۲، جدوم، ص۲۰۰۶.

در اصطلاح به کسی که وقوع جرمی را مشاهده کرده و یا شنیده و بخواهد درباره آن به مقامات صالح قضایی خبر بدهد، گواه یا شاهد نامیده می‌شود.

[۲] آخوندی، محمود، آیین دادرسی کیفری، تهران، سازمان چاپ و انتشارات، چ اول، ۱۳۶۸، ج دوم، ص۱۱۲.

۲ – دلیل اثبات جرم

شهادت یکی از مهم‌ترین ادله اثبات امر کیفری به شمار می‌رود.
در واقع در بسیاری از موارد کشف جرم و اثبات آن بدون شهادت شاهد امکان‌پذیر نمی‌باشد.
بنتام می‌گوید: گواهان چشم‌ها و گوش‌های دادگستری می‌باشند و دستگاه کشف جرم بدون آن کور و کر خواهد ماند.»

[۳] هدایتی، علی، آیین دادرسی کیفری، تهران، چاپخانه دانشگاه، ۱۳۳۲، ص۶۷.

البته مطابق اصل ۱۳۸قانون اساسی اجبار شخص به ادای شهادت ممنوع است و اتیان سوگند صرفا وظیفه‌ای شرعی و اخلاقی است.
قوانین جزایی ایران از حیث شرایطی که برای شاهد در نظر گرفته‌اند به دو دسته قابل تقسیم‌ هستند:
دسته‌ای که شهادت شاهد در آن‌ها موضوعیت دارد و شهادت به عنوان دلیل شرعی مورد استفاده قرار می‌گیرد و دسته‌ای دیگر که شهادت در آن‌ها طریقت دارد و شهادت اماره‌ای است جهت رسیدن به واقع.

[۴] آشوری، محمد، آیین دادرسی کیفری، تهران، سمت، ۱۳۸۶، چ هشتم، ج دوم، ص۱۶۸.

۳ – دلیل شرعی

هنگامی که شهادت شاهد به عنوان دلیل شرعی مورد استناد قرار می‌گیرد، شاهد باید دارای شرایطی باشد که ماده ۱۵۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری) نیز به آن‌ها اشاره کرده است.

۴ – شرایط

برای این‌که فردی به‌ عنوان شاهد، بتواند در دادگاه ادای شهادت کند، شرایطی مورد لحاظ قرار می‌گیرد که عبارتند از:

۴.۱ – بلوغ

سن بلوغ در مورد پسر ۱۵ سال قمری و در مورد دختر ۹ سال قمری می‌باشد.
بنابراین شهادت طفل به عنوان دلیل پذیرفته نمی‌شود، اما می‌توان از شهادت وی به عنوان اماره استفاده کرد.
نکته دیگر این‌که سن بلوغ در زمان ادای شهادت معتبر است، پس چنان‌چه طفلی در زمان صغر تحمل شهادت کند و در زمان بلوغ آن را ادا نماید شهادت وی قابل استماع است.

[۵] زراعت، عباس، حمیدرضا حاجی‌زاده، ادله اثبات دعوا، تهران، نشر قانون‌مدار، چ اول، ۱۳۸۸، ص۳۰۵.

نکته‌ قابل توجه این‌که قانون‌گذار پیری و سن زیاد را از موانع شهادت قرار نداده، اما از آن‌جا که شاهد باید دارای اراده و هوشیاری کامل باشد چنان‌چه پیری موجب فقدان اراده شود از موانع شهادت خواهد بود.

[۶] زراعت، عباس، حمیدرضا حاجی‌زاده، ادله اثبات دعوا، تهران، نشر قانون‌مدار، چ اول، ۱۳۸۸، ص۳۰۵.

۴.۲ – عقل

شخص مجنون فاقد اراده است، بنابراین شهادت این فرد پذیرفته نیست.
عقل شرطی است که وجود آن در زمان تحمل و ادای شهادت لازم است و چنان‌چه شخصی در زمان تحمل شهادت عاقل باشد اما در زمان ادای شهادت دچار جنون شود شهادت وی اعتباری ندارد، همانطور که عکس مساله نیز همین حکم را دارد زیرا شخص مجنون نمی‌تواند موضوع شهادت را تحمل کند.

[۷] زراعت، عباس، حمیدرضا حاجی‌زاده، ادله اثبات دعوا، تهران، نشر قانون‌مدار، چ اول، ۱۳۸۸، ص۳۰۷.

۴.۳ – ایمان

یکی دیگر از شرایط شاهد مومن‌ بودن است.
در مورد شرط ایمان اختلاف نظر وجود دارد.
برخی آن را در مقابل کفر و برخی دیگر آن را به معنای شیعه دوازده امامی بودن می‌دانند.

[۸] زراعت، عباس، حمیدرضا حاجی‌زاده، ادله اثبات دعوا، تهران، نشر قانون‌مدار، چ اول، ۱۳۸۸، ص۳۱۱.

‌

۴.۴ – طهارت مولد

طهارت مولد به معنای حلال‌زادگی است.
‌

۴.۵ – عدالت

شرط عدالت موجب اطمینان قاضی از راستگو‌ بودن فرد می‌شود.
در فقه امامیه نیز شهادت افراد فاسق و غیرعادل پذیرفته نمی‌شود.
ارتکاب معاصی کبیره و اصرار بر انجام معاصی صغیره (طبق قول مشهور) باعث از‌ بین‌ رفتن عدالت می‌شود.

[۹] آخوندی، محمود، آیین دادرسی کیفری، تهران، سازمان چاپ و انتشارات، چ اول، ۱۳۶۸، ج دوم، ص۱۱۹.

۴.۶ – متهم نبودن

ماده ۱۵۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، یکی از شرایط شاهد را «عدم وجود انتفاع شخصی برای شاهد یا رفع ضرر از وی» می‌داند.
یکی دیگر از مواردی که شاهد را در معرض اتهام قرار می‌دهد دشمنی وی با شخصی است که علیه او شهادت می‌دهد. (بند ۷ ماده ۱۵۵قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری)
این شرط را چنین بیان می‌کند: «عدم وجود دشمنی دنیوی بین شاهد و طرفین دعوا.»
‌

۴.۷ – عدم اشتغال به تکدی و ولگردی

کسی که در دادگاه بخواهد به نفع یا علیه کسی ادای شهادت نماید، نباید از گدایان دوره گرد در مرأی و منظر عموم مردم باشد.
‌

۴.۸ – انسان بودن

در هیچ‌یک از مواد قانونی تصریح نشده که شاهد باید انسان باشد اما شرایط دیگر مانند: عدالت و ایمان قابل حمل بر سایر اشیاء و حیوانات نیست.
بنابراین نمی‌توان تعقیب و شناسایی حیوانات تعلیم‌ دیده و امثال آن را به عنوان شهادت تلقی نمود.

[۱۰] زراعت، عباس، حمیدرضا حاجی‌زاده، ادله اثبات دعوا، تهران، نشر قانون‌مدار، چ اول، ۱۳۸۸، ص۳۱۸.

‌

۴.۹ – عدد و جنسیت شهود

قانون‌گذار در جرایم مربوط به حدود و قصاص و دیات برای اثبات جرم، شرایط خاصی را از نظر تعداد شهود و جنسیت آن‌ها در نظر گرفته است که لازم‌الرعایه هستند.
مثلا ماده ۷۳ قانون مجازات اسلامی اثبات جرم زنا را به شهادت ۴ مرد موکول می‌کند.

۵ – دلیل قانونی

گاهی دادگاه نه به عنوان دلیل شرعی بلکه به عنوان دلیل قانونی و مستند علم خود به شهادت استناد می‌کند.
در چنین مواردی شهادت شاهد راه و طریقی است که قاضی با بررسی و تشخیص صحت و سقم آن باید بفهمد که متهم گنهکار هست یا خیر.
قانون‌گذار فعلی در بیان این‌که شهود در این مواقع چه شرایطی را باید دارا باشند سکوت کرده است، اما با عنایت به سوابق قانون‌گذاری خصوصا آیین دادرسی کیفری ۱۲۹۰ و نیز رویه قضایی محاکم و اصول مسلم حقوقی تردیدی نیست که شاهد باید عاقل و بالغ بوده و در شغل، معیشت و رفتار خود به حسن شهرت و نه فساد اخلاقی مشهور باشد.
همچنین نبود دشمنی دنیوی بین شاهد و طرفین دعوا، ولگرد و متکدی نبودن گواه و وجود عدالت ظاهری از این شرایط است.

[۱۱] شاملو احمدی، محمدحسین، دادسرا و تحقیقات مقدماتی، اصفهان، دادیار، ۱۳۸۳، چ اول، ص۲۷۷.

۶ – اطلاع رسانی

ماده ۱۴۶ و ۲۴۶قانون آیین دادرسی کیفری سابق بیان می‌داشت، اشخاص زیر را نمی‌توان ملزم به دادن گواهی کرد و گواهی آنان فقط من باب مزید اطلاعات استماع می‌شود: اول اشخاص که به حد بلوغ نرسیده‌اند، دوم اشخاص مذکور در ذیل در صورتی که یکی از طرفین آنان را رد کرده باشد:

• اشخاصی که به واسطه ارتکاب به جنایت محکوم به مجازات شده‌اند؛
• زوج یا زوجه مدعی خصوصی و اسلاف و اعقاب یا برادران و خواهران و سایر اقربای او تا درجه سوم؛
۳. اشخاصی که قیم یا ولی یا مباشر امور یکی از طرفین هستند یا با یکی از طرفین محاکمه دارند.

[۱۲] هدایتی، علی، آیین دادرسی کیفری، تهران، چاپخانه دانشگاه، ۱۳۳۲، ص۶۸.

در حال حاضر نیز مطابق ماده‌ ۱۵۶قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری در صورتی که شاهد فاقد شرایط شرعی یا قانونی باشد تحقیق از او به عنوان مطلع برای اطلاع بیشتر و بدون یاد کردن سوگند انجام می‌گیرد.

[۱۳] قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، ماده ۱۵۶.

۷ – جرح و تعدیل شهود

احکام مربوط به جرح و تعدیل شهود در موارد ۱۶۸ تا ۱۷۲ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری بیان شده است.
مطابق ماده ۱۶۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری «جرح عبارت است از ادعای فقدان یکی از شرایطی که قانون برای شاهد مقرر کرده است…»

۷.۱ – ماده ۱۶۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب

ماده ۱۶۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری همین قانون بیان می‌کند «جرح شاهد باید قبل از ادای شهادت به عمل آید مگر این‌که موجبات جرح پس از شهادت معلوم شود و در هر حال دادگاه موظف است به موضوع جرح رسیدگی و اتخاذ تصمیم کند.»

۷.۲ – ماده ۱۷۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب

مطابق ماده ۱۷۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری ذکر اسباب جرح و تعدیل شاهد لازم نیست بلکه گواهی مطلق به تعدیل یا جرح کافی می‌باشد.
پس اگر ذی‌نفع با ارائه گواهی اعلام کند شاهد فاسق است لازم نیست برای اثبات صحت ادعای خود دلیل بیاورد.

[۱۴] جوانمرد، بهروز، فرآیند دادرسی در حقوق کیفری ایران، تهران، بهنامی، ۱۳۸۸، چ اول، ص۴۰۲.

اگر گواهی شهود معرفی شده در اثبات جرح یا تعدیل با یکدیگر معارض باشد از اعتبار ساقط است مگر حالت سابقه شاهد احراز شده باشد.

[۱۵] قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، ماده ۱۷۰، تبصره ۲.

۷.۳ – نظریه مشورتی

به موجب نظریه مشورتی شماره ۳۷۰/۷ مورخ ۳/۱۰/۱۳۸۰ منظور از حالت سابقه مذکور در این ماده عدالت یا عدم عدالت شاهد است که بقای آن استصحاب می‌شود و در واقع شهادت شهودی که بر بقای آن شهادت داده‌اند پذیرفته می‌گردد.

[۱۶] جوانمرد، بهروز، فرآیند دادرسی در حقوق کیفری ایران، تهران، بهنامی، ۱۳۸۸، چ اول، ص۴۰۲.

نکته قابل توجه این‌که احکامی که در قانون به عنوان جرح شاهد بیان شده است ناظر به شهادت به عنوان دلیل شرعی می‌باشد پس اگر شاهدی و اجد شرایط قانونی نباشد و اظهارت وی به عنوان مطلع استماع گردد از شمول مقررات فوق استثنا می‌شود هرچند مطلع نیز باید شرایطی داشته باشد مانند این‌که اظهارات خودش را با اکراه و اجبار دیگران بیان نکند اما ادعای فقدان این شرایط جرح نامیده نمی‌شود و مشمول مقررات عمومی قرار می‌گیرد.

[۱۷] زراعت، عباس، حمیدرضا حاجی‌زاده، ادله اثبات دعوا، تهران، نشر قانون‌مدار، چ اول، ۱۳۸۸، ص۳۲۷.

۸ – وظایف

در قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، سه وظیفه برای شاهد مقرر شده است:

• الزام به حضور نزد مقام تحقیق و یا رسیدگی؛
• اتیان سوگند؛
• ادای شهادت.

[۱۸] شاملو احمدی، محمدحسین، دادسرا و تحقیقات مقدماتی، اصفهان، دادیار، ۱۳۸۳، چ اول، ص۲۷۸.

۸.۱ – حضور در دادگاه

ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری بیان می‌کند «قاضی اشخاصی را که به تشخیص خود یا به معرفی شاکی یا اعلام مقامات ذی‌ربط یا به تقاضای متهم برای روشن‌شدن اتهام لازم بداند برابر اصول مقرر احضار می‌نماید.»
ماده ۱۵۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری نیز مقرر داشته: «هر یک از شهود تحقیق و مطلعین باید در موعد مقرر حاضر شود، در صورت عدم حضور برای بار دوم احضار می‌گردند، چنان‌چه بدون عذر موجه حضور نیابند به دستور دادگاه جلب خواهند شد…»
که در مورد احضار و جلب تشریفات آن باید رعایت شوند.

۸.۲ – اتیان سوگند

دومین وظیفه شاهد و مطلع اتیان سوگند پس از حضور نزد مقام قضایی است.
ابتدا این امر زمانی جنبه‌ وظیفه و الزام به خود می‌گیرد که احضار شده (شاهد یا مطلع) اولا شرایط قانونی یا شرعی ادای شهادت را داشته باشد، ثانیا داوطلبانه حاضر به ادای شهادت باشد.

[۱۹] شاملو احمدی، محمدحسین، دادسرا و تحقیقات مقدماتی، اصفهان، دادیار، ۱۳۸۳، چ اول، ص۲۸۴.

در این صورت شاهد باید مطابق ماده ۱۵۳ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری سوگند یاد کند.
در مواردی که احقاق حق متوقف به شهادت شاهد عادل باشد و شاهد از اتیان سوگند استنکاف نماید بدون سوگند شهادت وی استماع خواهد شد. (قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، ماده ۱۵۳)

۸.۳ – ادای شهادت

سومین وظیفه گواه ادای شهادت است.
خداوند در سوره بقره،می‌فرماید:

(و لا تکتموا الشهاده و من یکتمهافانه آثم قلبه)

[۲۰] بقره/سوره۲، آیه۲۸۳.

«و زنهار! نباید گواهان را کتمان کنید و یا این‌که دیده‌اید بگویید ندیده‌ام، که هر کس شهادت را کتمان کند دلش گنه‌کار است.»