پاورپوینت کامل شُهود (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل شُهود (مفردات‌قرآن) دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل شُهود (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل شُهود (مفردات‌قرآن) :

منبع: شُهود (قاموس قرآن (جلد ۴))

مقالات مرتبط: شُهُود (لغات‌قرآن)، شُهود (مفردات‌نهج‌البلاغه)، شهود.

شُهود (به ضم شین) و شَهادَت (به فتح شین و دال) از واژگان قرآن کریم به معنای حضور و معاینه است.
مشتقات شُهود که در آیات قرآن آمده عبارتند از:

شَهید (به فتح شین) به معنای شاهد؛

مَشْهَد (به فتح میم، هاء و سکون شین اسم مکان به معنای محل حضور؛

شَهِدَ (به فتح شین و کسرهاء) به معنای حاضر باشد؛

یَشْهَدُونَ‌ (به سکون شین و فتح هاء) به معنای حاضر باشند؛

شَهادَهً (به فتح شین و هاء) به معنای گواهی؛

شاهِدِینَ‌ (به فتح شین، کسر هاء و دال) به معنای گواه بودن؛

شاهِدٌ (به فتح شین و کسر هاء) به معنای گواه؛

شَهِدُوا (به فتح شین و کسر هاء) به معنای شهادت دادند؛

الْاَشْهادُ (به فتح الف و سکون شین) به معنای گواهان؛

شَهید (به فتح شین و کسر هاء) به معنای گواه؛

شُهُود (به ضم شین و هاء) به معنای قابل دیدن؛

تَشهَدُ (به سکون شین و فتح هاء) به معنای گواهی می‌دهد؛

شُهَداء (به ضم شین و فتح هاء) به معنای گواهان است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای شُهود و شَهادَت
۲ – کاربردها
۲.۱ – شَهِدَ (آیه ۱۸۵ سوره بقره)
۲.۲ – لْیَشْهَدْ (آیه ۲ سوره نور)
۲.۳ – یَشْهَدُونَ‌ (آیه ۷۲ سوره فرقان)
۲.۴ – شَهادَهً (آیه ۱۴۰ سوره بقره)
۲.۵ – الشَّهادَهِ (آیه ۹ سوره رعد)
۲.۶ – بِالشَّهادَهِ (آیه ۱۰۸ سوره مائده )
۲.۷ – لَشَهادَتُنا (آیه ۱۰۷ سوره مائده)
۲.۸ – شَهاداتٍ‌ (آیه ۶ سوره نور)
۲.۹ – شاهِدِینَ‌ (آیه ۱۷ سوره توبه)
۲.۱۰ – شاهِدٌ (آیه ۲۶ سوره یوسف)
۲.۱۱ – شَهِدُوا (آیه ۸۶ سوره آل‌عمران)
۲.۱۲ – شُهُوداً (آیه ۶۱ سوره یونس)
۲.۱۳ – الْاَشْهادُ (آیه ۱۸ سوره هود)
۲.۱۴ – الْاَشْهادُ (آیه ۵۱ سوره غافر)
۲.۱۵ – شُهُودٌ (آیه ۷ سوره بروج)
۲.۱۶ – شُهُوداً (آیه ۱۳ سوره مدثر)
۲.۱۷ – شَهِیدٌ (آیه ۲۸۲ سوره بقره)
۲.۱۸ – شَهِیدٌ (آیه ۱۱۷ سوره مائده)
۲.۱۹ – شَهِیدٌ (آیه ۱۷ سوره حج)
۲.۲۰ – شَهِیدٌ (آیه ۶ سوره مجادله)
۲.۲۱ – شُهَداءَ (آیه ۱۴۳ سوره بقره)
۲.۲۲ – مَشْهَدِ (آیه ۳۷ سوره مریم)
۲.۲۳ – شَهِدَ (آیه ۱۸ سوره آل‌عمران)
۲.۲۴ – شاهِدٌ ( آیه ۲۶ سوره یوسف)
۲.۲۵ – شاهِدٌ (آیه ۱۷ سوره هود)
۲.۲۶ – شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ (آیه ۳ سوره بروج)
۲.۲۷ – شُهُودٌ (آیه ۷ سوره بروج)
۲.۲۸ – شَهِیدٌ (آیه ۹ سوره بروج)
۲.۲۹ – شاهِداً (آیه ۴۵ سوره احزاب)
۲.۳۰ – شاهِداً (آیه ۸ سوره فتح)
۲.۳۱ – مَشْهُودٌ( آیه ۱۰۳ سوره هود)
۲.۳۲ – شَهِیدٌ ( آیه ۲۱ سوره ق)
۲.۳۳ – شَهِیدٌ( آیه ۳۷ سوره ق)
۲.۳۴ – مَشْهُوداً ( آیه ۷۸ سوره اسراء)
۳ – گواهان روز قیامت‌
۳.۱ – گواهی اعضاء
۳.۲ – شَهِدَ (آیه ۲۰ سوره فصلت)
۳.۳ – تَشْهَدُ ( آیه ۶۵ سوره یس)
۳.۴ – تَشْهَدُ ( آیه ۲۴ سوره نور)
۴ – شهادت پیامبر اسلام
۴.۱ – شاهِداً (آیه ۴۵ سوره احزاب)
۴.۲ – شاهِداً (آیه ۸ سوره فتح)
۴.۳ – شاهِداً (آیه ۱۵ سوره مزمل)
۴.۴ – بِشَهِیدٍ (آیه ۴۱ سوره نساء)
۴.۵ – شَهِیداً ( آیه ۸۹ سوره نحل)
۵ – شهادت حضرت عیسی
۵.۱ – شَهِیداً (آیه۱۱۷ سوره مائده)
۵.۲ – شَهِیداً (آیه ۱۵۹ سوره نساء)
۶ – شهادت گواهان دیگر
۶.۱ – بِشَهِیدٍ(آیه ۴۱ سوره نساء)
۶.۲ – شَهِیداً (آیه ۸۴ سوره نحل )
۶.۳ – شَهِیداً ( آیه ۸۹ سوره نحل)
۶.۴ – شَهِیداً ( آیه ۷۵ سوره قصص)
۶.۵ – الْاَشْهادُ (آیه ۱۸ سوره هود)
۶.۶ – الْاَشْهادُ (آیه ۵۱ سوره غافر)
۶.۷ – شَهِیداً ( آیه ۱۴۳ سوره بقره)
۶.۸ – شَهِیداً ( آیه ۷۸ سوره حج)
۶.۹ – الْأَشْهادُ (آیه ۱۸ سوره هود)
۶.۱۰ – الْاَشْهادُ (آیه ۵۱ سوره غافر)
۷ – تحمل شهادت در دنیا بر گواهان
۷.۱ – شَهِیداً ( آیه ۱۵۹ سوره نساء)
۷.۲ – شَهِیداً (آیه ۴۱ سوره نساء)
۷.۳ – شُهَداءَ (آیه ۷۸ سوره حج)
۸ – کاربرد در نهج البلاغه
۸.۱ – شَهِیدٌ – خطبه ۸۳
۹ – پانویس
۱۰ – منبع

۱ – معنای شُهود و شَهادَت

” شُهود و شَهادَت

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۴، ص۷۴-۷۶.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۶۵.

[۳] فخرالدین طریحی نجفی، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۳، ص۸۲.

به معنای حضور و معاینه است.
در الصحاح مشاهده را معاینه گفته است.

[۴] جوهری، ابونصر، الصحاح‌ تاج اللغه و صحاح العربیه، ج۲، ص۴۹۴.

در مفردات راغب اصفهانی آمده: شهود در معنای حضور و شهادت در معنای دیدن و معاینه اولی است.

[۵] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۶۵.

۲ – کاربردها

به مواردی از شُهود و شَهادَت که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – شَهِدَ (آیه ۱۸۵ سوره بقره)

(فَمَنْ‌ شَهِدَ مِنْکُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ)

[۶] بقره/سوره۲، آیه۱۸۵.

«هر که در ماه رمضان حاضر باشد و مسافرت نکند آن‌را روزه بدارد.»

[۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۳۱.

[۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۴.

[۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۲۱۱.

[۱۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۱۵.

۲.۲ – لْیَشْهَدْ (آیه ۲ سوره نور)

(وَ لْیَشْهَدْ عَذابَهُما طائِفَهٌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ)

[۱۱] نور/سوره۲۴، آیه۲.

«در عذاب و تنبیه مرد و زن زنا کننده جمعی از مؤمنان حاضر باشند و آن‌را ببینند.»

[۱۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۵، ص ۱۱۴.

[۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۱۱۴.

[۱۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۹۶.

[۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۸۳.

۲.۳ – یَشْهَدُونَ‌ (آیه ۷۲ سوره فرقان)

(وَ الَّذِینَ‌ لا یَشْهَدُونَ‌ الزُّورَ)

[۱۶] فرقان/سوره۲۵، آیه۷۲.

«آنان‌که در باطل حاضر نشوند.»

[۱۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۵، ص۳۳۷.

[۱۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۲۴۴.

[۱۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۲۲۹

[۲۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۱۵.

در اقرب الموارد آمده شَهِدَ الْمَجْلِسَ‌ شُهُوداً. حَضَرَهُ

[۲۱] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۳، ص۱۱۰.

ولی قید مشاهده که راغب اصفهانی گفته بهتر است و در آیه اول ظاهرا صرف حضور مراد است.

[۲۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۶۵.

[۲۳] فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۳، ص۸۲.

چنانکه در الصحاح و القاموس المحیط گفته شده است.

[۲۴] جوهری، ابونصر، الصحاح‌ تاج اللغه و صحاح العربیه، ج۲، ص۴۹۴.

[۲۵] فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۱، ص۲۹۲.

۲.۴ – شَهادَهً (آیه ۱۴۰ سوره بقره)

(وَ مَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ کَتَمَ‌ شَهادَهً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ)

[۲۶] بقره/سوره۲، آیه۱۴۰.

(چه کسى ستمکارتر است از آن کس که‌ گواهى و شهادت الهى را که نزد اوست، کتمان مى‌کند؟)

[۲۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۱.

[۲۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱، ص۴۷۳.

[۲۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۳۱۴.

[۳۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۸۶.

[۳۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۱۲.

ظاهراً مراد از آن در این آیه خبر قاطع باشد.

۲.۵ – الشَّهادَهِ (آیه ۹ سوره رعد)

(عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَهِ الْکَبِیرُ الْمُتَعالِ)

[۳۲] رعد/سوره۱۳، آیه۹.

(او داناى نهان و آشکار و بزرگ و متعالى است.)

[۳۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۵۰.

[۳۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۴۱۸.

[۳۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۳۰۷.

[۳۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۳، ص۲۵.

[۳۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۱۸.

گاهی به معنی آشکار آید، مثل‌ این آیه. این جمله در آیات بسیاری تکرار شده است. و نیز به معنی ادای شهادت و اظهار خبر قاطع باشد. در الصحاح

[۳۸] جوهری، ابونصر، الصحاح‌ تاج اللغه و صحاح العربیه، ج۲، ص۴۹۴.

در القاموس المحیط

[۳۹] فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۱، ص۲۹۲.

آمده شَهِدَ شَهَادَهً: اَدَّی ما عنده من الشهاده.

۲.۶ – بِالشَّهادَهِ (آیه ۱۰۸ سوره مائده )

(ذلِکَ اَدْنی‌ اَنْ یَاْتُوا بِالشَّهادَهِعَلی‌ وَجْهِها)

[۴۰] مائده/سوره۵، آیه۱۰۸

(این کار، نزدیک‌تر است به این که از خدا بترسند و گواهى به حق دهند)

[۴۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۲۵.

[۴۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۶، ص۲۸۹.

[۴۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۶، ص۱۹۹.

[۴۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۷، ص۲۲۰.

[۴۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۴۴۵.

۲.۷ – لَشَهادَتُنا (آیه ۱۰۷ سوره مائده)

(فَیُقْسِمانِ بِاللَّهِ لَشَهادَتُنا اَحَقُّ مِنْ‌ شَهادَتِهِما)

[۴۶] مائده/سوره۵، آیه۱۰۷.

(به خدا سوگند یاد مى‌کنند که «گواهى ما، از گواهى آن دو، به حق نزدیکتر است» )

[۴۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۲۵.

[۴۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۶، ص۲۸۹.

[۴۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۶، ص۱۹۹.

[۵۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۷، ص۲۱۹.

[۵۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۴۴۵.

ایضا به معنی اقرار، حکم و علم آید که همه از شعبه‌های حضور و دیدن‌اند.

۲.۸ – شَهاداتٍ‌ (آیه ۶ سوره نور)

(فَشَهادَهُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ‌ شَهاداتٍ‌ بِاللَّهِ)

[۵۲] نور/سوره۲۴، آیه۶.

( هریک از آنها باید چهار مرتبه به نام خدا شهادت دهند.)

[۵۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص ۳۵۰.

[۵۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۵، ص۱۱۸.

[۵۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۸۲.

[۵۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۱۰۴.

[۵۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۲۲۶.

۲.۹ – شاهِدِینَ‌ (آیه ۱۷ سوره توبه)

(شاهِدِینَ‌ عَلی‌ اَنْفُسِهِمْ بِالْکُفْرِ)

[۵۸] توبه/سوره۹، آیه۱۷.

(در حالى که بر کفر خویش گواهند! )

[۵۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۹.

[۶۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۲۶۷.

[۶۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۲۰۰.

[۶۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۳۹.

[۶۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۵.

گفته‌اند شهادت در این آیات به معنی اقرار است‌.

[۶۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۲۰۰.

۲.۱۰ – شاهِدٌ (آیه ۲۶ سوره یوسف)

(وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ اَهْلِها اِنْ کانَ قَمِیصُهُ)

[۶۵] یوسف/سوره۱۲، آیه۲۶.

(و در این هنگام، شاهدى از خانواده آن زن شهادت داد که: «اگر پیراهنش … )

[۶۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۳۸.

[۶۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۱۹۲.

[۶۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۴۲.

[۶۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۲۱۰.

[۷۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۹۱.

راغب اصفهانی آن را در آیه به معنی حکم گفته است که خواهد آمد.

[۷۱] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۶۶.

۲.۱۱ – شَهِدُوا (آیه ۸۶ سوره آل‌عمران)

(وَ شَهِدُوا اَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَیِّناتُ)

[۷۲] آل عمران/سوره۳، آیه۸۶.

(و گواهى به حقّانیّت پیامبر و رسیدن نشانه‌هاى روشن به آن‌ها، کافر شدند؟! )

[۷۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۶۱.

[۷۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۳، ص۵۲۵.

[۷۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۳، ص۳۴۰

[۷۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۴، ض۱۵۴.

[۷۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۳۳۹.

ظاهرا به معنی علم است. شهود جمع شاهد نیز آمده‌ است.

۲.۱۲ – شُهُوداً (آیه ۶۱ سوره یونس)

(وَ لا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا کُنَّا عَلَیْکُمْ‌ شُهُوداً اِذْ تُفِیضُونَ فِیهِ)

[۷۸] یونس/سوره۱۰، آیه۶۱.

(هیچ عملى را انجام نمى‌دهید، مگر این‌که در آن هنگام که وارد آن مى‌شوید ما گواه بر شما هستیم. )

[۷۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۶۱

[۸۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۱۲۷.

[۸۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۳۸۴.

[۸۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۳۱۹.

[۸۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۰۳.

همچنین جمع آن اشهاد آید.

۲.۱۳ – الْاَشْهادُ (آیه ۱۸ سوره هود)

(وَ یَقُولُ‌ الْاَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِینَ کَذَبُوا عَلی‌ رَبِّهِمْ)

[۸۴] هود/سوره۱۱، آیه۱۸.

(در حالى که شاهدان پیامبران و فرشتگان‌ مى‌گویند: «اینها همان کسانى هستند که به پروردگارشان دروغ بستند.»)

[۸۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۲۳.

[۸۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۲۸۰.

[۸۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۱۸۸.

[۸۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۳۱.

[۸۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۵۶.

۲.۱۴ – الْاَشْهادُ (آیه ۵۱ سوره غافر)

(وَ یَوْمَ یَقُومُ‌ الْاَشْهادُ)

[۹۰] غافر/سوره۴۰، آیه۵۱.

( روزى که گواهان به پا مى‌خیزند.)

[۹۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۷۳.

[۹۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۷ف ص۵۱۲.

[۹۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷ فص۳۳۷.

[۹۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۲۸۳.

[۹۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۴۴۸.

دقت در آیات نشان می‌دهد که شهود جمع شاهد به معنی حاضر، بیننده و اشهاد جمع شاهد به معنی شهادت کننده است.

۲.۱۵ – شُهُودٌ (آیه ۷ سوره بروج)

(وَ هُمْ عَلی‌ ما یَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِینَ‌ شُهُودٌ)

[۹۶] بروج/سوره۸۵، آیه۷.

(و آن‌چه را با مؤمنان انجام مى‌دادند با خونسردى و قساوت تماشا مى‌کردند!)

[۹۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۹۰.

[۹۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۴۱۷.

[۹۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۵۱.

[۱۰۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۴۲۲.

[۱۰۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۳۱۷.

۲.۱۶ – شُهُوداً (آیه ۱۳ سوره مدثر)

(وَ جَعَلْتُ لَهُ مالًا مَمْدُوداً وَ بَنِینَ‌ شُهُوداً)

[۱۰۲] مدثر/سوره۷۴، آیه۱۲ و ۱۳.

( براى او مال گسترده‌اى قرار دادم و فرزندان فراوانى که همواره در کنار او و در خدمت او هستند.)

[۱۰۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص ۵۷۵.

[۱۰۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۱۳۵.

[۱۰۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۸۶.

[۱۰۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۶۵.

[۱۰۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۱۷۹.

۲.۱۷ – شَهِیدٌ (آیه ۲۸۲ سوره بقره)

(وَ اَشْهِدُوا اِذا تَبایَعْتُمْ وَ لا یُضَارَّ کاتِبٌ وَ لا شَهِیدٌ)

[۱۰۸] بقره/سوره۲، آیه۲۸۲.

(هنگامى که خرید و فروش نقد مى‌کنید. شاهد بگیرید. و نباید به نویسنده و شاهد، به خاطر حق‌گویى، زیانى برسد.)

[۱۰۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۸.

[۱۱۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۶۶۸

[۱۱۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۳۴۳.

[۱۱۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۲۰۶.

[۱۱۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۲۲۲.

شهید به معنای شاهد است. کلمه شهید آن‌گاه که به خداوند سبحان اطلاق شود به معنی حاضر، بیننده و حافظ است.
در النهایه فی غریب الحدیث والاثر و اقرب الموارد گوید: شهید آن است که هیچ چیز از علمش غائب نیست.

[۱۱۴] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۳، ص۱۱۱.

[۱۱۵] ابن اثیر، مجدالدین، النهایه فی غریب الحدیث والاثر، ج۲، ص۵۱۳.

ولی ظاهرا عموم از خود کلمه مستفاد نیست و مفید عموم کلمه دیگر است. مانند آبه ذیل که مفید عموم کلمه دیگر است.

۲.۱۸ – شَهِیدٌ (آیه ۱۱۷ سوره مائده)

(وَ اَنْتَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ)

[۱۱۶] مائده/سوره۵، آیه۱۱۷.

(و تو بر هر چیز گواهى.)

[۱۱۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۲۷.

[۱۱۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۶، ص۳۵۶.

[۱۱۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۶، ص۲۴۸.

[۱۲۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۷، ص۲۴۸.

[۱۲۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۴۶۰.

۲.۱۹ – شَهِیدٌ (آیه ۱۷ سوره حج)

(اِنَّ اللَّهَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ)

[۱۲۲] حج/سوره۲۲، آیه۱۷.

(خداوند بر هر چیز گواه و از همه چیز آگاه است.)

[۱۲۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۳۳۴.

[۱۲۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۴، ص۵۰۶.

[۱۲۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۴، ص۳۵۹.

[۱۲۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۶، ص۱۹۳.

[۱۲۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۱۳۷.

۲.۲۰ – شَهِیدٌ (آیه ۶ سوره مجادله)

(اَحْصاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ وَ اللَّهُ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ)

[۱۲۸] مجادله/سوره۵۸، آیه۶.

( اعمالى که خداوند حساب آن را نگه داشته و آن‌ها فراموشش کردند؛ و خداوند بر هر چیز شاهد و ناظر است.)

[۱۲۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص ۵۴۲.

[۱۳۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۳۱۶.

[۱۳۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۱۸۰.

[۱۳۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۴، ص۲۷۵.

[۱۳۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۴۱۴.

از لفظ آن فقط مبالغه یا ثبوت استفاده می‌شود. جمع آن شهداء که بیست بار در قرآن آمده است‌.

۲.۲۱ – شُهَداءَ (آیه ۱۴۳ سوره بقره)

(لِتَکُونُوا شُهَداءَ عَلَی النَّاسِ)

[۱۳۴] بقره/سوره۲، آیه۱۴۳.

(تا بر مردم گواه باشید. )

[۱۳۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص ۲۲.

[۱۳۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱، ص۴۸۲.

[۱۳۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۳۲۰.

[۱۳۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۹۴.

[۱۳۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۱۷.

ناگفته نماند شهید به معنی مقتول در راه خدا در قرآن نیامده است، مگر بنابر بعضی از احادیث، ولی در اصطلاح و روایات بسیار هست در قرآن فقط قتل فی سبیل اللّه به کار رفته است‌.

(وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ اَمْواتاً)

[۱۴۰] آل عمران/سوره۳، آیه۱۶۹.

ابن اثیر در النهایه پنج قول در علت این تسمیه که چرا به مقتول شهید گفته‌اند نقل کرده است.
یکی این‌که خدا و ملائکه شهادت دارند که او اهل بهشت است، دیگری این‌که، او نمرده گویی حاضر است. سوم: ملائکه رحمت او را می‌بینند؛ به قولی در امر خدا قیام به شهادت حق کرده، و به قولی او شاهد کرامت خداست که از برایش مهیّا فرموده است.

[۱۴۱] ابن اثیر، مجدالدین، النهایه فی غریب الحدیث والاثر، ج۲، ص۵۱۳.

مجمع البحرین نیز این اقوال را با قول ششمی نقل کرده است.

[۱۴۲] طریحی نجفی، فخرالدین مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۳، ص۸۱.

بنا به قول اول و سوم شهید به معنی مفعول (مشهود) و بنابر بقیه اقوال به معنی فاعل (شاهد) است. مؤید قول دوم آیه‌

(بَلْ اَحْیاءٌ وَ لکِنْ لا تَشْعُرُونَ)

[۱۴۳] بقره/سوره۲، آیه۱۵۴.

(بَلْ اَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ)

[۱۴۴] آل عمران/سوره۳، آیه۱۶۹.

است.
شاهد قول پنجم آیه‌

(قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّهَ قالَ یا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ)

[۱۴۵] یس/سوره۳۶، آیه۲۶.

می‌باشد.

شهید ثانی (رحمهاللّه) در شرح لمعه گوید: علت این تسمیه آن است که او گواهی داده شده است برای بهشت و غفران.

[۱۴۶] شهید ثانی، زین الدین، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج۱، ص۴۱۱.

در القاموس المحیط نیز چند قول نقل شده،

[۱۴۷] فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۱، ص۲۹۲.

و مرحوم صاحب جواهر آنها و غیر آنها را در جواهر الکلام در عدم وجوب غسل شهید نقل می‌کند و از ابوبکر نامی نقل کرده: علت این تسمیه آن است که خداوند و ملائکه شاهداند به اینکه او از اهل بهشت است.

[۱۴۸] نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴، ص۸۸.

به نظر نگارنده قول اول که شهید ثانی اختیار کرده از همه قوی و قابل قبول است، و یا علت این تسمیه آن است که شهیدان راه حق روز قیامت شاهد بر اعمال مردم‌اند که خواهد آمد.

۲.۲۲ – مَشْهَدِ (آیه ۳۷ سوره مریم)

(فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ‌ مَشْهَدِ یَوْمٍ عَظِیمٍ)

[۱۴۹] مریم/سوره۱۹، آیه۳۷.

«وای بر کفّار از حضور روز بزرگ.»

[۱۵۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۴، ص۶۴.

[۱۵۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۴، ص۴۹.

[۱۵۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۵، ص۱۶۹.

[۱۵۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۴۲۳.

مَشْهَد اسم مکان و به معنای محل حضور است. ظاهرا آن در آیه مصدر میمی است چنان‌که در مجمع البیان فرموده است.

[۱۵۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۴۲۳.

۲.۲۳ – شَهِدَ (آیه ۱۸ سوره آل‌عمران)

(شَهِدَ اللَّهُ اَنَّهُ لا اِلهَ اِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِکَهُ وَ اُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا اِلهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ)

[۱۵۵] آل عمران/سوره۳، آیه۱۸.

(خداوند، با ایجاد نظام هماهنگ جهان هستى، گواهى مى‌دهد که معبودى جز او نیست؛ و فرشتگان و صاحبان دانش، نیز، بر این مطلب گواهى مى‌دهند؛ در حالى که خداوند قیام به عدالت دارد؛ معبودى جز او نیست، اوست توانا و حکیم.)

[۱۵۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۵۲.

[۱۵۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۳، ص۱۷۶.

[۱۵۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۳، ص۱۱۳.

[۱۵۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۲۶۵.

[۱۶۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۷۱۶.

به موجب این آیه خداوند، ملائکه و دانایان گواهی می‌دهند که معبودی جز خدا نیست. ظاهر آیه چنان‌که در تفسیر المیزان فرموده شهادت قولی است، یعنی خداوند در حالی‌که قائم به عدالت است به یگانگی خویش گواهی داده، ملائکه نیز از روی علم و تحقیق گواه یکتایی خدا هستند. دانایان نیز پس از مشاهده آیات آفاقی و انفسی، شاهد یگانگی خدا هستند.

[۱۶۱] طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۱۸۳.

بعضی شهادت خدا و ملائکه را شهادت فعلی گرفته و گفته‌اند شهادت خدا عبارت است از ایجاد آن‌چه دلالت بر وحدانیت خدا دارد: «و فی کل شی‌ء له آیه تدل علی انه واحد»

[۱۶۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ص۴۶۶.

و شهادت ملائکه اظهار کارهایی است که ماموریت دارند. به نظر می‌آید: این آیه نتیجه آیات ۱۰ تا ۱۷ سوره آل عمران باشد. یعنی پس از ثبوت مضامین فوق، خدا و ملائکه و دانایان چنین گواهی داده‌اند.

۲.۲۴ – شاهِدٌ ( آیه ۲۶ سوره یوسف)

(وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ اَهْلِها اِنْ کانَ قَمِیصُهُ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَ هُوَ مِنَ الْکاذِبِینَ. وَ اِنْ کانَ قَمِیصُهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَکَذَبَتْ وَ هُوَ مِنَ الصَّادِقِینَ)

[۱۶۳] یوسف/سوره۱۲، آیه۲۶- ۲۷.

(و در این هنگام، شاهدى از خانواده آن زن شهادت داد که: «اگر پیراهنش از پیش رو پاره شده، آن زن راست مى‌گوید؛ و او از دروغگویان است و اگر پیراهنش از پشت پاره شده، آن زن دروغ مى‌گوید؛ و او از راستگویان است.»)

[۱۶۴] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۳۸.

[۱۶۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۱۹۲.

[۱۶۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۴۲.

[۱۶۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۲۱۰.

[۱۶۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۹۱.

آیا آن شاهد طفلی بود که خدا او را به سخن در آورد، یا شخصی بوده که پس از دقت در قرائن امر چنین حکمی کرده است؟ می‌شود گفت: او یک نفر باهوش و زیرک بوده که فکر کرده اگر پیراهن یوسف از جلو پاره شده باشد، پس یوسف می‌خواسته به او تجاوز کند. در این کشمکش پیراهنش پاره شده. و اگر از عقب پاره شده باشد، حتما یوسف به آن کار تن در نداده و فرار می‌کرده است. زن از عقب او را تعقیب کرده و پیراهنش را پاره نموده است و چون دید پیراهن یوسف از عقب پاره شده حکم کرده که تقصیر از آن زن است نه حضرت یوسف. وانگهی اگر سخن گفتن طفل در میان بود احتیاج به استدلال نبود و به مجرد حرف زدن او که به‌طریق اعجاز بود، مطلب ثابت می‌شد، در مجمع البیان از جبائی نقل کرده. از سدی نقل شده که او پسر عموی زلیخا بود. از حسن و قتاده و عکرمه نقل کرده: او مردی از کسان زن بود.

[۱۶۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۹۱.

ولی به مضمون روایات، طفلی بوده در گهواره که به‌طور اعجاز حرف زده و مطلب را روشن کرده است. در المیزان با استفاده از «شَهِدَ شاهِدٌ» که اینگونه کلام را شهادت نمی‌گویند بعید نمی‌داند که این سخن بدون فکر و رویّه صادر شده باشد و آن‌را مؤید روایاتی دانسته که ناطق‌اند: شاهد طفلی بود در گهواره.

[۱۷۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۴۲.

در تفسیر برهان و المیزان از معانی الاخبار شیخ صدوق از ابوحمزه ثمالی از امام سجاد (علیه‌السّلام) در ضمن حدیثی مفصل نقل شده که شاهد طفلی بود در گهواره. در تفسیر ابن کثیر نیز این مطلب از چند نفر نقل شده است.

[۱۷۱] ابن کثیر، اسماعیل، تفسیر ابن کثیر، ج۲، ص۴۹۳.

اما لازم است در صحت روایات دقت کرد.

۲.۲۵ – شاهِدٌ (آیه ۱۷ سوره هود)

(اَ فَمَنْ کانَ عَلی‌ بَیِّنَهٍ مِنْ رَبِّهِ وَ یَتْلُوهُ‌ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ کِتابُ مُوسی‌ اِماماً)

[۱۷۲] هود/سوره۱۱، آیه۱۷.

(آیا آن کس که دلیل آشکارى از پروردگار خویش دارد، و به دنبال آن، شاهدى از سوى خدا) آمده، و پیش از آن، کتاب موسى‌که پیشوا و رحمت بوده گواهى بر آن مى‌دهد.)

[۱۷۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۲۳.

[۱۷۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۲۷۱.

[۱۷۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۱۸۳.

[۱۷۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۲۹.

[۱۷۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۲۶.

شاهد در این آیه به علی بن ابی‌طالب (علیه‌السّلام) تطبیق می‌شود و درباره آن روایاتی از شیعه و اهل سنت نقل شده است.

[۱۷۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۵۵.

[۱۷۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۱۹۶.

[۱۸۰] رشید رضا، محمد، تفسیر المنار، ج۱۲، ص۴۵.

[۱۸۱] طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ج۱، ص۳۷۲.

مشروح آیه در «تلی» گذشت به آنجا رجوع شود.

۲.۲۶ – شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ (آیه ۳ سوره بروج)

(وَ الْیَوْمِ الْمَوْعُودِ وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ قُتِلَ اَصْحابُ الْاُخْدُودِ)

[۱۸۲] بروج/سوره۸۵، آیه۲- ۴.

(و سوگند به آن روز موعود- و سوگند به «شاهد» و «مشهود»! و اعمال امّت‌ مرگ بر شکنجه‌گران و صاحبان حفره‌هاى آتش)

[۱۸۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۹۰.

[۱۸۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۴۱۴.

[۱۸۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۴۹.

[۱۸۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۴۱۷.

[۱۸۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۳۱۵.

شاهد و مشهود در آیه هر دو نکره‌ هستند و درباره آن دو سخن بسیار گفته شده، ولی باید این قسم‌ها با آیات بعدی ارتباط داشته باشند و لازم است شاهد و مشهود را در آیات این سوره جستجو کرد.

یهودیان که بنا به نقل تفاسیر، نصارای نجران را در اثر طرفداری از دین جدید به آتش می‌سوزاندند، خود شاهد سوختن آن‌ها بودند، خداوند نیز شاهد آن کار بود.

۲.۱۵ – شُهُودٌ (آیه ۷ سوره بروج)

(وَ هُمْ عَلی‌ ما یَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِینَ‌ شُهُودٌ)

[۱۸۸] بروج/سوره۸۵، آیه۷.

(و آن‌چه را با مؤمنان انجام مى‌دادند با خونسردى و قساوت تماشا مى‌کردند!)

[۱۸۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۹۰.

[۱۹۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۴۱۷.

[۱۹۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۵۱.

[۱۹۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۴۲۲.

[۱۹۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۳۱۷.

۲.۲۸ – شَهِیدٌ (آیه ۹ سوره بروج)

(وَ اللَّهُ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ)

[۱۹۴] بروج/سوره۸۵، آیه۹.

(و خداوند بر همه چیز گواه است.)

[۱۹۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۹۰.

[۱۹۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۴۱۷.

[۱۹۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۵۱.

[۱۹۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۶، ص۴۲۳

[۱۹۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۱۷.

مشهود قهرا شکنجه دیدگان و شکنجه را شامل است. به هر حال مضمون آیات آن است: قسم به روز قیامت و قسم به شاهد و مشهود که در این کار هستند و در روز موعود گواه خواهند بود و در نتیجه شکنجه دادن و شکنجه دیدن ثابت خواهد گردید. و خلاصه آن‌که این عمل مضبوط و محفوظ است و در ردیف شاهد و مشهود است.

در قرآن مجید به حضرت رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) شاهد اطلاق شده‌ است که در آیه ذیل به آن اشاره شده است.

۲.۲۹ – شاهِداً (آیه ۴۵ سوره احزاب)

(اِنَّا اَرْسَلْناکَ‌ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً)

[۲۰۰] احزاب/سوره۳۳، آیه۴۵.

(اى پیامبر! ما تو را گواه فرستادیم و بشارت دهنده و بیم دهنده.)

[۲۰۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۴۲۴.

[۲۰۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۴۹۴.

[۲۰۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۲۹.

[۲۰۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۵۶۹.

[۲۰۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۰، ص۱۳۹.

۲.۳۰ – شاهِداً (آیه ۸ سوره فتح)

(اِنَّا اَرْسَلْناکَ‌ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ ن