پاورپوینت کامل خمس (فقه سیاسی)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل خمس (فقه سیاسی) دارای ۴۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل خمس (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل خمس (فقه سیاسی) :

منبع: پاورپوینت کامل خمس (فقه سیاسی)

مقالات مرتبط: خمس (مقالات مرتبط).

خُمس یکی از منابع مالی مهم در فقه اسلامی و به‌ ویژه در فقه شیعه است.
بر اساس آیه خمس، یک‌پنجم از درآمدهای خاص مانند غنایم، معادن، گنج و درآمد سالانه به این حکم تعلق می‌گیرد.
در فقه شیعه، خمس به شش سهم تقسیم می‌شود: سه سهم برای خدا، پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) و ذوی‌القربی (سهم امام) و سه سهم برای یتیمان، مساکین و درراه‌ماندگان از سادات.
سهم امام به‌ عنوان منبع مالی دولت اسلامی و در عصر غیبت در اختیار فقیه جامع‌الشرایط است.
خمس ملک شخص امام نیست، بلکه از اموال «جهت امامت» و متعلق به نهاد حاکمیت دینی دانسته می‌شود.
در دوران معاصر، خمس عمدتاً در حوزه‌های علمیه، تبلیغات دینی و کمک به سادات مستمند مصرف می‌شود.
این حکم فقهی افزون بر بُعد مالی، نقش سیاسی و اجتماعی نیز در استقلال نهادهای دینی و تأمین عدالت اجتماعی دارد.

فهرست مندرجات

۱ – تعریف و جایگاه فقهی خمس
۲ – موارد تعلق خمس
۳ – تقسیم‌بندی خمس
۴ – دیدگاه فقها درباره سهام خمس
۵ – تقسیم فقهی خمس
۵.۱ – برداشت‌های فقهی از تقسیم خمس
۵.۲ – ماهیت مالکیت خمس
۵.۳ – جایگاه خمس در نظام مالکیت اسلامی
۶ – خمس در دوران معاصر
۷ – نقش خمس در استقلال مالى حوزه‌ها
۷.۱ – مصارف اجتماعی و دینی خمس
۷.۲ – محدودیت خمس و زکات به عنوان منابع حکومتی
۸ – تحلیل فقهی در باب اباحه خمس
۹ – فلسفه اختصاص خمس به سادات
۱۰ – جایگاه اقتصادی و سیاسی خمس
۱۱ – پانویس
۱۲ – منبع

۱ – تعریف و جایگاه فقهی خمس

خمس یکى از منابع مالى دولت اسلامى است.
یک پنجم از درآمدهاى خالص که از منابع نامبرده به دست مى‌آید، در اختیار دولت اسلامى است که به روالى که در آیه خمس آمده، به مصارف آن برساند:

(وَ اِعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی اَلْقُرْبى وَ اَلْیَتامى وَ اَلْمَساکِینِ وَ اِبْنِ اَلسَّبِیلِ‌.)

[۱] انفال/سوره۸، آیه۴۱.

۲ – موارد تعلق خمس

در فقه شیعه منابع مالى خمس یعنى اموالى که بر آن‌ها خمس تعلق مى‌گیرد، عبارتند از:
درآمد سالیانه، معادن، مال مخلوط به حرام، غنایم جنگى، زمینى که ذمیان از مسلمانان مى‌خرند، اموالى که از راه غواصى به دست مى‌آید و درآمدهاى حاصل از گنج.

۳ – تقسیم‌بندی خمس

فقهاى شیعه غنیمت را که متعلق به خمس است به معناى هر نوع سودى که عاید شخص مى‌شود تفسیر کرده‌اند.
به طور معمول سه سهم مربوط به خدا، رسول (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)) و ذوى القربى را متعلق به امام (دولت) و سه سهم دیگر را که به «ایتام» و «ابن السبیل» و «مساکین» تعلق دارد، به سادات مستحق اختصاص داده‌اند.
در روایتى از امام علی (علیه‌السلام) از خمس به «وجه الاماره» یعنى پول دولتى تعبیر شده است.

۴ – دیدگاه فقها درباره سهام خمس

بر همین اساس جمعى از فقهاى شیعه مانند امام خمینی (رحمهالله‌علیه) سهام خمس را به این ترتیب تفکیک نکرده و امام (دولت اسلامى) را صاحب اختیار در همه سهام شش‌گانه دانسته‌اند.
در زمان غیبت، همه سهام خمس را منبع اصلى تأمین بودجه عمومى دولت فقیه جامع‌الشرایط به شمار آورده‌اند.

[۲] موسوی خمینی، سید روح‌الله، تحریرالوسیله، ج۱، ص۳۶۶.

بر مبناى این نظریه، خمس از احکام و فرایض حکومتى است که در شرایط فقدان آن ناگزیر از بابت علم به رضاى امام (علیه‌السلام) سه سهم اول، صرف تحکیم مبانى دین و سه سهم دیگر براى کمک به سادات مستمند اختصاص مى‌یابد.

[۳] عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۴، ص۳۷-۳۶.

به عبارت دیگر مى‌توان گفت که یک‌پنجم از درآمدهاى حاصل از غنایم جنگى، معادن، گنج، عوارض و منافع کسب‌وکار، خمس نامیده مى‌شود که بخشى از درآمدهاى عمومى دولت اسلامى به شمار مى‌آید.
کسانى‌که این نوع درآمدها را دارند، باید خمس آن را در زمان حضور امام (علیه‌السلام) به مقام امامت و در عصر غیبت به فقهاى جامع‌الشرایط پرداخت کنند.

[۴] نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۶، ص۱۶۸.

این منبع درآمد به موجب آیه خمس به شش قسمت تقسیم شده است.

(وَ اِعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ‌. فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی اَلْقُرْبى وَ اَلْیَتامى وَ اَلْمَساکِینِ وَ اِبْنِ اَلسَّبِیلِ‌.)

[۵] انفال/سوره۸، آیه۴۱.

۵ – تقسیم فقهی خمس

در بحث‌هاى فقهى خمس به دو بخش کلى تقسیم مى‌شود و هر قسمت شامل سه سهم است.
سه سهم اول به ترتیب متعلق به خدا، رسول و ذى القربى است و سه سهم دوم به سادات یتیم، مسکین و در راه مانده تعلق دارد.
از سه سهم اول به سهم امام و از سه سهم دوم به سهم سادات تعبیر مى‌شود.

۵.۱ – برداشت‌های فقهی از تقسیم خمس

جمعى از فقها از این تقسیم‌بندى جنین برداشت کرده‌اند که خمس تنها یک کمک مالى است که باید در صورت داشتن درآمدهاى ناشى از منابع مذکور و اضافه ماندن آن پس از کسر هزینه‌هاى شخصى توسط شخص یا حاکم شرع، به مصارف تعیین شده پرداخت شود.
نظریه صحیح در این باب آن است که موارد ذکر شده، در آیه از باب نوع مصرف است و دریافت آن، حق دولت امامت است و رساندن به مصارف تعیین شده از وظایف دولت اسلامى است.
از این‌رو در صورت فقدان مصارف تعیین‌ شده و یا اولویت یافتن مصارف دیگر، تمامى خمس توسط دولت اسلامى به هزینه‌هاى عمومى و ضرورى اختصاص خواهد یافت.

۵.۲ – ماهیت مالکیت خمس

فقها از حق امام در اخذ خمس به مالکیت جهت امامت تعبیر کرده‌اند و این به آن معنى است که خمس جزو اموال شخص امام نیست و فرضا با رحلت یا شهادت یک امام معصوم، به وراث امام (علیه‌السلام) منتقل نمى‌شود، بلکه به امام بعدى مى‌رسد.
در حقیقت این جهت امامت و شخصیت حقوقى دولت اسلامى است که مالک خمس محسوب مى‌شود.

۵.۳ – جایگاه خمس در نظام مالکیت اسلامی

از میان چهار نوع مالکیت که در فقه اسلامى دیده مى‌شود و از آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مالکیت شخصى؛
• مالکیت دولت (جهت امامت)؛
• مالکیت عمومى در اموالى مانند اراضی مفتوح العنوه؛
• مالکیت تعاونی، مانند اموال وقف و حبس شده (این نوع اموال سلب مالکیت شده و مى‌تواند تحت عنوان مالکیت تعاونى قرار گیرد).

باید خمس را از نوع دوم به‌ حساب آورد.

۶ – خمس در دوران معاصر

خمس که یکى دیگر از منابع بسیار مهم مالى در دولت اسلامى به شمار مى‌آید، در حال حاضر به صورت یک ابزار مناسب در سیاست‌هاى مالى نظام اقتصادى مطرح نیست.
هر چند در زمان رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) و امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) خمس به عنوان یک منبع د