پاورپوینت کامل حُکْم (مفردات‌نهج‌البلاغه)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل حُکْم (مفردات‌نهج‌البلاغه) دارای ۴۹ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل حُکْم (مفردات‌نهج‌البلاغه)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل حُکْم (مفردات‌نهج‌البلاغه) :

منبع: حُکْم (مفردات‌نهج‌البلاغه)

مقالات مرتبط: حَکَم (مفردات‌قرآن)، حُکم (لغات‌قرآن)، حکم.

حُکْم (به ضم حاء و سکون کاف) از مفردات نهج البلاغه به معنای داوری و اصل آن به معنی منع است.
از این لفظ به طور وفور در «نهج البلاغه» آمده است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای حُکْم
۲ – کاربردها
۲.۱ – حُکْمَ – خطبه ۴۰ (خطاب به خوارج)
۲.۲ – الْحَکَمُ – نامه ۴۵ (بهترین حکم)
۲.۳ – الْحَکَمانِ – خطبه ۱۲۷ (داوری ابوموسی و عمرو عاص)
۲.۴ – الْحُکَماءِ – حکمت ۲۵۶ (سخن دانشمندان)
۲.۵ – الْحِکْمَهُ – حکمت ۷۵ (درباره حکمت)
۲.۶ – مُحْکَماً – خطبه ۲۱۰ (احادیث بین مردم)
۲.۷ – مُحْکَمَهُ – خطبه ۲۱۰ (در وصف دانا)
۲.۸ – الْحُکُومَهِ – خطبه ۳۶ (خطاب به خوارج)
۲.۹ – الْحُکُومَهِ – خطبه ۳۵ (درباره حکمیت)
۲.۱۰ – حُکُومَه – نامه ۵۳ (خطاب به مالک)
۳ – تعداد کاربردها
۴ – پانویس
۵ – منبع

۱ – معنای حُکْم

حُکْم

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۲۹۲.

[۲] راغب اصفهانی، حسین به محمد، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۴۸.

[۳] طریحی نجفی، فخر‌الدین، مجمع البحرین ت-الحسینی، ج۶، ص۴۶.

(بر وزن قفل) به معنای داوری و اصل آن به معنی منع است.
در اقرب الموارد گوید: «الحکم: القضاء و اصله المنع».

[۴] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۱، ص۶۹۸.

راغب منع برای اصلاح گفته است.

[۵] راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۴۸.

طبرسی فرماید: احکام به معنی اتقان و استوار کردن است.

[۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۱۸۲.

«حکیم» کسی است که مانع از فساد باشد.

[۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۱۸۲.

«احکام» به معنای محکم و استوار کردن، است.
«استحکام» به معنای محکم شدن، است.
«تحکیم» به معنای داور قرار دادن و امر به محکم کردن، است.
«حاکم» به معنای قاضى و تنفیذ کننده حکم، جمع آن حاکمون و حکّام است.

۲ – کاربردها

برخی از مواردی که در «نهج‌البلاغه» به کار رفته است، به شرح ذیل می‌باشد:

۲.۱ – حُکْمَ – خطبه ۴۰ (خطاب به خوارج)

حضرت علی (علیه‌السلام) آن‌گاه که شنید: خوارج در رابطه با عدم قبول حکمیّت می‌گویند

(لا حکم الّا لله)

فرمود:
«کَلِمَهُ حَقٍّ یُرادُ بِها باطِلٌ! نَعَمْ إِنَّهُ لا حُکْمَ إِلاَّ للهِ، و لکِنَّ هؤُلاَءِ یَقُولُونَ: لاَ إِمْرَهَ، فإِنَّهُ لاَبُدَّ لِلنّاسِ مِنْ أَمِیر بَرّ أَوْ فاجِر»

[۸] سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۱۰۱، خطبه ۴۰.

[۹] عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعه الاستقامه، ج۱، ص۸۷، خطبه ۴۰.

[۱۰] صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۸۲، خطبه ۴۰.

«سخن اینان سخن حق است و لیکن از آن باطل اراده می‌شود: آری حکم و داوری و دستور مال خداست ولی این‌ها می‌گویند: حکومت مخصوص خداست با آن‌که مردم باید امیری داشته باشند خوب یا بد».

[۱۱] مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۹۹، خطبه ۴۰.

[۱۲] بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۲۱۸.

(شرح‌های خطبه:

[۱۳] بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۲۱۹.

[۱۴] مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین، ج۲، ص۴۳۲.

[۱۵] هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۸۳.

[۱۶] ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۳۰۷.

)

منظور امام علی (علیه‌السلام) آن است که: خدا حکم جنگ و صلح را (مثلا) می‌دهد و آن امیر است که گاهی صلح را مناسب می‌داند و گاهی جنگ را و من هم بالاجبار صلح را اختیار کردم، از این سخن معلوم می‌شود که خوارج عقیده به «انارشیسم» و بی‌حکومتی داشته‌اند و یا نتیجه کلامشان آن بوده است.

۲.۲ – الْحَکَمُ – نامه ۴۵ (بهترین حکم)

حَکَم (بر وزن شرف) به معنای داور و قاضی است.
امام علی (علیه‌السلام) درباره بهترین حکم فرموده:
«وَ نِعْمَ الْحَکَمُ اللهُ»

[۱۷] سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۶۷۷، نامه ۴۵.

[۱۸] عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۷۹، نامه ۴۵.

[۱۹] صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۴۱۷، نامه ۴۵.

«و بهترین حاکم خدا است».

[۲۰] مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۶۵۳، نامه ۴۵.

[۲۱] بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۱۶۷.

(شرح‌های نامه:

[۲۲] بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۱۷۳.

[۲۳] مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین، ج۱۰، ص۲۰۴.

[۲۴] هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج۲۰، ص۹۷.

[۲۵] ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۶، ص۲۰۹.

)

۲.۳ – الْحَکَمانِ – خطبه ۱۲۷ (داوری ابوموسی و عمرو عاص)

حضرت علی (علیه‌السلام) درباره در رابطه با داوری ابوموسی و عمرو بن عاص فرموده:
«فإِنَمَّا حُکِّمَ الْحَکَمانِ لِیُحْیِیا ما أَحْیا الْقُرْآنُ، وَ یُمِیتا مَا أَماتَ الْقُرْآنُ»

[۲۶] سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۲۸۷، خطبه ۱۲۷.

[۲۷] عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۱۲، خطبه ۱۲۵.

[۲۸] صبحی صالح، نهج البلاغه، ص ۱۸۵، خطبه ۱۲۷.

«آن دو داور حکم شدند تا زنده کنند آنچه را که قرآن زنده کرده و بمیرانند آن‌چه را که قرآن میرانده است».

[۲۹] مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۲۷۵، خطبه ۱۲۷.

[۳۰] بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۴۴.

(شرح‌های خطبه:

[۳۱] بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۴۷.

[۳۲] مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین، ج۵، ص۳۴۰.

[۳۳] هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۲۰۱.

[۳۴] ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۱۲۳.

)

۲.۴ – الْحُکَماءِ – حکمت ۲۵۶ (سخن دانشمندان)

حَکیم به معنای محکم کار است.
«الحکیم: المتقن للامور».

[۳۵] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۱، ص۶۹۸.

امام علی (علیه‌السلام) درباره سخن دانشمندان فرموده:
«إِنَّ کَلاَمَ الْحُکَماءِ إذَا کَانَ صَوَاباً کَانَ دَواءً، وَ إِذا کانَ خَطَأً کانَ داءً»؛

[۳۶] سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۸۴۱، حکمت ۲۵۶.

[۳۷] عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۲۱۷، حکمت ۲۶۵.

[۳۸] صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۲۱، حکمت ۲۶۵.

«سخن حکما و دانشمندان اگر درست باشد، داروى (شفا بخش) است و اگر نادرست و خطا باشد درد و بیمارى (مهلک) است».

[۳۹] مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۸۰۳، حکمت ۲۶۵.

[۴۰] بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۴۲.

(شرح‌های حکمت:

[۴۱] بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۴۲.

[۴۲] مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین، ج۱۴، ص۲۴۷.

[۴۳] هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۳۵۰.

[۴۴] ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۱۵۳.

)

۲.۵ – الْحِکْمَهُ – حکمت ۷۵ (درباره حکمت)

حِکْمَت به معنای حالت، خصیصیه درک و تشخیص که شخص به وسیله آن می‌تواند کار را متقن و محکم انجام دهد، علی هذا حکمت حالت نفسانی است.
راغب اصفهانی گوید: حکمت رسیدن به حق است به واسطه علم و عقل.

[۴۵] راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۴۹.

امام علی (صلوات‌الله‌علیه) در مورد حکمت می‌فرماید:
«الْحِکْمَهُ ضالَّهُ الْمُؤْمِنِ، فَخُذِ الْحِکْمَهَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفاقِ»؛

[۴۶] سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۷۸۷، حکمت ۷۵.

[۴۷] عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۱۶۸، حکمت ۸۰.