پاورپوینت کامل رودخانه جاجرود (تهران)
توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد
پاورپوینت کامل رودخانه جاجرود (تهران) دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است
شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.
لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل رودخانه جاجرود (تهران)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
بخشی از متن پاورپوینت کامل رودخانه جاجرود (تهران) :
منبع: پاورپوینت کامل رودخانه جاجرود (تهران)
پاورپوینت کامل رودخانه جاجرود (تهران)
معرفی مکان
نام
رودخانه جاجرود
نام محلی
جاجرود
نامهای دیگر
جاجر، جاجیرود
نامهای قدیمی
رود لتیان
نام لاتین
rd-xne-ye jjrd
عنوان نقشه
سامانه آبریز رودخانه جاجرود
استان
تهران
شهرستان
شمیرانات
بخش
لواسانات و رودبارقصران
کاربری
تأمین آب شرب، کشاورزی، تفریحی
کاربری کنونی
تأمین آب تهران از طریق سد لتیان و ماملو
دیرینگی
دوران چهارم زمینشناسی (کواترنر)
طول
حدود ۶۵ کیلومتر از سرچشمه تا سد ماملو
ارتفاع
از حدود ۳۲۰۰ متر در سرچشمه تا ۹۰۰ متر در ورامین
ویژگیهای کلی
حوضه آبریز
۶۹,۸۰۰ هکتار
متوسط جریان سالانه
حدود ۳۵۰ میلیون متر مکعب
مسیر
از کوههای شمال شرق تهران بهسوی جنوب شرقی و دشت ورامین
سدهای اصلی
سد لتیان (تأمین آب شرب تهران) – سد ماملو (ذخیره آب کشاورزی)
وضعیت کنونی
کاهش جریان طبیعی پس از احداث سدها
ویژگی زیستی
زیستگاه پرندگان و پستانداران کوهستانی
اقلیم
سرد و نیمهمرطوب در ارتفاعات، خشک در دشت ورامین
شاخابهها
شاخابههای شرقی
رودخانه شاهنشین، رودخانه لواسان، رودخانه برگجهان
شاخابههای شمالی
رودخانه افجه و رودخانه کند
شاخابههای شمالغربی و غربی
رودخانه امامه، رودخانه زایگان، رودخانه شمشک و غیره
جـاجـرود، رودخـانـه rd-xne-ye jjrd، از رودهای مهم شمالشرقی تهران است که از دامنههای جنوبی البرز در ناحیه دماوند سرچشمه میگیرد.
این رود از پیوستن شاخههایی چون رود افجه، رود امامه و رود لالان تشکیل میشود و پس از گذر از دره لتیان و ورود به سد لتیان، به سوی دشت تهران جریان مییابد.
جاجرود پس از عبور از ناحیه پارک ملی خجیر و جنگل لار، در ناحیه خاتونآباد به رود کرج میپیوندد و سرانجام به دریاچه نمک قم میریزد.
حوضه آبریز آن نقش مهمی در تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی شرق تهران دارد و بخشی از آن در محدودههای حفاظتشده طبیعی قرار گرفته است.
فهرست مندرجات
۱ – معرفی جاجرود
۲ – مسیر و جریان تاریخی رودخانه
۳ – تغییرات پس از احداث سد لتیان
۴ – پیوستن شاخههای دماوند و بومهن (سیاهرود)
۵ – احداث سد ماملو
۶ – شاخههای رودخانهی جاجرود
۶.۱ – شاخابههای شرقی
۶.۱.۱ – رودخانهی شاهنشین
۶.۱.۲ – رودخانهی لواسان
۶.۱.۳ – رودخانهی برگ جهان
۶.۲ – شاخابههای شمالی
۶.۲.۱ – رودخانهی افجه
۶.۲.۲ – رودخانهی کند
۶.۳ – شاخابههای شمال غربی و غربی
۶.۳.۱ – رودخانهی امامه
۶.۳.۲ – رودخانهی زایگان
۶.۳.۳ – رودخانهی شمشک
۶.۳.۴ – رودخانهی دربندسر
۶.۳.۵ – رودخانهی آهنگرک
۶.۳.۶ – رودخانهی آهار
۷ – آخرین منابع آبی رودخانهی جاجرود
۸ – داشتن آب فراوان و قابل توجه
۹ – مشکلات زیستمحیطی شمشک
۱۰ – مسیر و پایانهی رودخانهی جاجرود
۱۰.۱ – میانمسیر و پیوستن شاخهها
۱۰.۲ – ورود به جلگهی پارچین
۱۰.۳ – ادغام با رودخانهی کرج و مسیر نهایی
۱۱ – درازا،حـوضهی آبـریـز و میانگین آبدهی
۱۲ – رسوبات و آبرسانی رودخانهی جاجرود
۱۲.۱ – ذکر در منابع تاریخی
۱۲.۲ – وضعیت کنونی آبادیها
۱۳ – نام اصلی رودخانه جاجرود
۱۴ – ایجاد دو پل در جاجرود
۱۴.۱ – ضرورت ساخت پل
۱۴.۲ – پل لشکرک به گلندوک
۱۴.۳ – پل سرخهحصار به بومهن
۱۴.۴ – پل نیمهکاره ظهیرالدوله
۱۴.۵ – پلهای نااستوار دیگر
۱۴.۶ – پلهای کنونی
۱۵ – عملیات احداث سد بر روی جاجرود
۱۵.۱ – طرح حاجی میرزا آقاسی (دوره محمد شاه)
۱۵.۲ – طرحهای دوره نخستوزیری رضا خان (پایان دوره قاجار)
۱۵.۳ – ساخت سد لتیان
۱۶ – پانویس
۱۷ – منبع
۱ – معرفی جاجرود
جاجرود بزرگترین رودخانه در شهرستان شمیران، با حوضه آبریزی به مساحت ۸۰۰‘۶۹ هکتار و با متوسط جریان آب سالانه به میزان ۳۵۰ میلیون مـ۳ است.
۲ – مسیر و جریان تاریخی رودخانه
این رودخانه که از هزاران جوی و چشمه کوچک و بزرگ در مناطق لواسان و رودبار قصران و در این محدوده جغرافیایی فراهم میشود، تا پیش از احداث سد لتیان طی سالهای (۱۳۴۲-۱۳۴۶ هـ.ش)، در جنوب شهر لواسان کنونی از مجاورت روستایی به نام لتیان و از سمت غرب کوههای آراکوه و کوه جاجرود وارد دره جاجرود میشد و پس از طی مسافتی حدود ۳۵ کمـ به جلگه ری و ورامین میریخت و زمینها و روستاهای آن مناطق را آبیاری میکرد.
۳ – تغییرات پس از احداث سد لتیان
بخش عمده آب این رودخانه پس از احداث سد لتیان، صرف آب آشامیدنی مردم تهران میشود و تنها درصدی از آن در هنگام بهار از دریچه سد خارج میشود و مسیر تاریخی خود را طی میکند و به دشت ورامین میرسد.
۴ – پیوستن شاخههای دماوند و بومهن (سیاهرود)
در فاصله ۱۰کیلومتری شمال پاکدشت ورامین، رودخانه دماوند و رودخانه بومهن یا سیاهرود به رودخانه جاجرود میریزند.
۵ – احداث سد ماملو
در پاییندست تقاطع این رودخانهها در (۱۳۸۹ هـ.ش/ ۲۰۱۰ م)، سد جدیدی به نام سد ماملو احداث شده است تا امکان ذخیرهسازی و تأمین آب شهرستانهای ورامین و پاکدشت فراهم گردد و این سرزمینهای حاصلخیز و پربار که قابلیت ۳ بار کشت را در سال دارند و جمعیت زیادی در آنجا به کشاورزی مشغولاند، از رونق نیفتد.
۶ – شاخههای رودخانهی جاجرود
شاخههای رودخانهی جاجرود را میتوان به ۳ دستهی عمده تقسیم کرد:
شاخابههای شرقیشاخابههای شمالیشاخابههای شمال غربی و غربی.
۶.۱ – شاخابههای شرقی
شاخابههای شرقی رودخانهی جـاجرود شامل ۳ رودخانـهی مجـزا و اصلی است:
رودخانهی شاهنشینرودخانهی لواسانرودخانهی برگ جهان.
۶.۱.۱ – رودخانهی شاهنشین
سرچشمهی نخستینِ این رودخانه از سیرکسر در ارتفاع ۳۷۱‘۲ متری از سطح دریا آغاز میشود و به سمت غرب جریان مییابد.
یکی از درههایی که در این منطقه وجود دارد و آب از آن جاری است، آبلنجانی نام دارد.
افزون بر این، چند چشمه نیز در سینهکش جنوبی نردهکوه وجود دارد که از سرچشمههای رودخانهی شاهنشین به شمار میروند.
بخشی از آب سد لار نیز برای تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی روستاهای علایین و کلان، به این منطقه اختصاصیافتهاست.
۶.۱.۲ – رودخانهی لواسان
این رودخانه دارای دو شاخه است:
شاخهی شرقی که آب درهها و چشمههای قسمت غرب نردهکوه و دامنههای جنوبی کوه فیلزمین و دامنههای شرقی کـوه زارع بـه آن میریزد و در جهت شمال شرقی ـ جنوب غربی به روستای لواسان بزرگ میرسد و در جبههی غربی روستا به شاخهی دیگر رودخانهی لواسان میپیوندد.
طول این شاخه از رودخانهی لواسان حدود ۵ کمـ است و اهالی محلی آن را دورآستانه یا پهلوانجو مینامند.
شاخهی غربی رودخانهی لواسان بزرگ از آب درهها و چشمههای سمت غرب کوه زارع و درهها و چشمههای دامنههای جنوبی گردنهی گلسرداب و گردنهی لواسان شکل میگیـرد و در جهت شمـال غـربی ـ جنوب شرقی ضمن آبیاری مزارع و مراتع طول مسیر، در غرب روستای لواسان به شاخهی دیگر رودخانهی لواسان متصل میشود و در امتداد مسیر جنوب، در غرب روستای کلان به رودخانهی شاهنشین میپیوندد و به سمت غرب روانه میگردد.
این رودخانه هنگام گذشتن از کنار روستای چهارباغ، رودخانهی چهارباغ نامیده میشود و آبِ دستکم ۳ چشمه از جمله چشمهی نساک در این روستا به آب رودخانه افزوده میشود و در جهت غرب به روستای رسنان میرسد.
از دامنههای جنوبی کوه خورندان ــ در سمت شمال روستای رسنان ــ درهها و چشمههایی به سمت جنوب امتداد مییابد و آب آنها در جنوب غربی روستای رسنان، بـه این شعبهی رودخانه ــ که در رسنان بـه نام رودخانهی رسنان خوانده میشود ــ میریزد.
مهمترین این درهها تنگ کریم نام دارد که دارای آب دائمی است و در گذشته، چند رشته قنات نیز در آن حفر کرده بودند تا کمبود آب روستا را جبران نمایند.
برخی از این قناتها هماکنون نیز آبدهی دارند.
بدینترتیب، رودخانهی شاهنشین پس از گذشتن از کنار روستای علایین و کلان، به رودخانهی لواسان بزرگ ملحق میشود.
از روستاهای چهارباغ و رسنان میگذرد و در جنوب روستای نیکنامده با رودخانهی برگ جهان یکی شده، نام رودخانهی لوارک به خود میگیرد.
پس از عبور از جنوب مزارع زیادآباد، آلون و پُلکدیبه منتهاالیه شرقی دریاچهی سد لتیان میریزد.
طول این شاخابه از رودخانهی جاجرود حدود ۱۷ کمـ است.
۶.۱.۳ – رودخانهی برگ جهان
رودخانهی برگ جهان اصلیترین و پرآبترین شاخهی بخش شرقی رودخانهی جاجرود است.
آب این رودخانه از درهها و چشمههای سمت غرب کوه خورندان و دامنههای جنوبی گردنهی سور ــ در سمت شمالی روستـای بـرگ جهان ــ و دامنـههای شرقی کوه پنهدره سرچشمه گرفته، از همه طرف به روستای برگ جهان وارد میشوند.
آب این چشمهها پس از تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی اهالی برگجهان، به سمت جنوب جریان مییابد و از سمت غرب کوه لَزیمبره و روستای نیکنامده عبور میکند و به رودخانهی شاهنشین ــ که در این منطقه رودخانهی لوارک نامیده میشود ــ میریزد.
در اطراف روستای برگ جهان حداقل ۲۲ چشمهی کوچک و بزرگ وجود دارد که مهمترین آنها نهرهای چالینبری، سرده، شاهان، آبک، شیران، لزیمبره و زیادآباد هستند.
همچنین مهمترین قسمتهای اطراف روستای برگ جهان که دارای آب رواناند، درهی پلنگچال، درهی تنگهور، تنگهی پاسویک، تنگهی شنادار یا شنهدار، دشت اندار، تنگهی اندار، تنگهی میانرو، تنگهی کناررو و کوه فراقکش نامیده میشوند.
طول رودخانهی برگ جهان از دورترین سرچشمه که گردنهی سور نام دارد، تا رودخانهی لوارک، حدود ۶ کمـ است.
از دامنههای شمالی آراکو و درههای آن، چشمههای کوچک و عمدتاً فصلی به رودخانهی شاهنشین یا لوارک میریزند که دارای آب زیادی نیستند و بیشتر توسط مالکان مزارع و باغهای اطراف چشمه مورد استفاده قرار میگیرند.
۶.۲ – شاخابههای شمالی
شاخابههای شمالی رودخانهی جـاجرود شامل دو شاخـهی اصلی است:
رودخانهی افجهرودخانهی کُند.
۶.۲.۱ – رودخانهی افجه
آب رودخانهی افجـه از درههـا و چشمههای دامنهی غربی کوههای اندار و کوه دشته و درهها و چشمههای جنوبی قلهی کوههای سیاهریز، ریزان و آتشکوه فراهم میشود.
مهمترین چشمههای این حوضهی آبخیز، چشمه چیک چیکک، چشمههای دشت هویج، آبشار سوستون، آبشار چُرند، گرچال، باغدنبال و چهارچشمه نام دارد.
نیز مهمترین درههای اطراف افجه که آب نسبتاً دائمی در آنها جریان دارد، دره تخت چالی، دره ولشک، پنهدره (پونهدره)، دره گوگرانه، دره گوخسون (محل خوابیدن گاو) و چند درهی دیگرند.
افزون بر مناطق و کوهها و درههای ذکرشده، از دامنههای شرقی و جنوبی کوه و قلهی ساکا نیز آب درهها و چشمههای محدودی به رودخانهی افجه میریزند و بر میزان آب آن میافزایند.
آب درهها و چشمههای یادشده در سمت شمال شرقی افجه به یکدیگر میپیوندد و از سمت شرق افجه و روستاهای سینک و هنزک عبور میکند و به ناحیهی باغدره در شمال محلهی ناران لواسان میرسد.
آنگاه از میان درهی عمیق میان محلهی ناران و روستاهای تیمورآباد و سبوکوچک به ناحیهی کلاک واقع در جنوب لواسان وارد میشود و از آنجا به دریاچهی سد لتیان میریزد.
شاخهی فرعی رودخانهی افجه که از چشمههای دامنهی جنوب غربی قلهی ساکا سرچشمه میگیرد، از سمت غرب روستای افجه به ناحیهی سرلو، سیاله و روستای انباج میرسد و پس از عبور از غرب روستاهای سینک و هنزک در محلی به نام کلان، واقع در شرق کوه باغدره به شاخهی اصلی رودخانهی افجه میپیوندد.
مهمترین درههای شاخهی فرعی رودخانهی افجه که آب در آنها جریان دارد، دره تنگ نبی، باغپایین، گِلاویک و لشچمن است.
مهمترین چشمهی آن «چشمهی امام تقی» نام دارد.
نام رودخانههای افجه را اهالی بومی منطقه، رودخانهی مَلْبِدو نیز میگویند.
درازای این رودخانه از سرچشمههای آغازین تـا دریاچهی سد لتیان، حدود ۱۱ کمـ است.
۶.۲.۲ – رودخانهی کند
رودخانهی کند دارای ۳ شاخهی فرعی است:
رودخانهی کندرودخانهی بوجانرودخانهی ناصرآباد.
آب رودخانهی کند از درهها و چشمههای دامنهی غربی قلهی ساکا، دامنههای جنوب غربی آتشکوه و دامنههای جنوبی کوه و قلهی مهرچال با ارتفاع ۹۱۲‘ ۳ متر سرچشمـه میگیرد.
در حـوضهی آبخیـز یادشده ۴ درهی اصلی وجود دارد که آب چشمههای منطقه را در خود جای میدهد و به سمت مرکز روستای کند بالا و کند پایین هدایت میکند، سپس به سمت جنوب از مزارع کرت و کیور گذشته، در منطقهی پشت لاریجان به رودخانهی بوبان میپیوندد.
درهی نخست در سمت شمال روستا واقع است و تختشاهک نام دارد.
این دره در ادامهی مسیر خود به سمت شمال مناطق گتفریجار، کوه ماپیرزنک و یخچال را پشت سر گذاشته، به آتشکوه میرسد.
درهی دوم در سمت شمال غربی و به نام کُماچغولین است.
این دره در ادامه به سمت شمال به سیاهگاهره، اسپیگردن (گردنهی سپید)، پَسدِز و سرانجام جبههی غربی آتشکوه ختم میشود.
درهی سوم که از بقیهی درهها پرآبتر است، کفترلو یا درهی کفترخوان نام دارد و مناطق مهم آن اَشتل، چشمهی جومهشوران و لویک نام دارد و انتهای آن به آتشکوه میرسد.
درهی چهارم درهی جوهک خوانده میشود و در سمت شمال غربی روستا واقع است و به کوه کهو ختم میشود.
مهمترین چشمههای پرآب حوضهی آبخیز رودخانهی کند جومهشورون (چشمهای که لباس در آن میشویند)، دوآب، تختشاهک، فِتیزار، کفترلو و هشنه نام دارد.
اهالی روستای کند شاخهی شرقی رودخانهی کند را پیتپه و شاخهی غربی آن را هشنه مینامند.
رودخانهی بوجان دارای آب زیادی نیست.
عمدهی آب این رودخانه از کوه یخچال، واقع در شمال روستای بوجان سرچشمه میگیرد.
مهمترین چشمههای این رودخانه کوهسیاه، ذوالفقاری و وارِنجرو نام دارد.
این رودخانه در مسیر شمال شرقی ـ جنوب غربی جریان دارد و پس از تأمین آب آشامیدنی اهالی و آبیاری باغهای روستا در جنوب روستای بوجان به رودخانهی ناصرآباد میریزد.
آب رودخانهی ناصرآباد نیز چندان قابلتوجه نیست.
آب این رودخانه از دامنههای غربی کوه یخچال و کوهسای یا سیاهکوه از شمال روستای راحتآباد سرچشمه میگیرد.
پس از تأمین آب این روستا، در جهت جنوب ادامه مییابد و از شرق روستای ناصرآباد عبور کرده، به رودخانهی بوجان و سپس رودخانهی کند متصل میشود.
چند چشمه نیز از دامنههای شرقی کوه ورجین به رودخانهی ناصرآباد میریزد که مهمترین آنها چشمهی درهی رودبارک، چشمهی درهی گلتنگه، چشمهی کردیان که از کوه پَلَک سرچشمه میگیرد، چشمهی کلثومواقع در مرکز روستای کردیان، چشمه گرچشمه و چشمهی چالناظران هستند.
رودخانههای بوجان و ناصرآباد پس از پیوستن به یکدیگر در جنوب روستای بوجان از سمت شرق مزارع کردیان، سادات و چالناظران که هریک اکنون به محلی برای سکونت تبدیل شدهاند.
در جنوب مزرعهی کیور به رودخانهی کند متصل میشود و در جهت جنوب از مزارع پشت لاریجان و تنگه یا بند کرسئون عبور کرده، وارد دشت لواسان میگردد و از محلههای نجارکلا و گلندوک در شهر لواسان گذشته، در جنوب مزرعهی دستگرد به دریاچهی سد لتیان میریزد.
درازای این رودخانه از دورترین سرچشمه تا مخزن سد حدود ۱۴ کمـ است.
در سمت شمال دشت لواسان که اکنون به شهر تبدیل شده است، درههایی وجود دارد که از میان برخی از آنها آب چشمههای بلندیهای شمال لواسان به سمت جنوب جاری است.
این کوهها و درهها از سمت شرق به غرب به این نامها نامیده میشوند:
کوه باغدره (مجاور جادهی افجه)، کوه کند، گلتور، کوهک، قاضیآباد، تپهی سرخه و نجارکلا(مجاور رودخانهی کند).
برخی از محلههای شهر لواسان مانند باغ نظامالسلطان، گلندوک، مزرعهی باستی، توکمزرعه، استلک و نوشانی در دهانهی درههای سینهکش جنوبی کوه ورجین قرار گرفتهاند و از آب آنها بهرهبرداری میکنند.
افزون بر این درهها، در شماری از محلههای شهر لواسان مانند باستی، جائیج، گلندوک و باغ نظامالسلطان چشمههایی وجود دارد که آب بخشی از محلهها را تأمین میکنند.
هرچند آب این درهها و چشمهها در بیشتر موارد در حدی نیست که به افزایش آب رودخانهی جاجرود کمک کند، اما در هنگام بارندگیهای شدید، سیلابهایی از آنها جریان مییابد که قابل توجهاند.
۶.۳ – شاخابههای شمال غربی و غربی
شاخابههای این بخش از رودخانهی جاجرود که در منطقهی رودبار قصران واقعاند، بخش عمدهی آب رودخانهی جاجرود را تأمین میکنند و بیشترِ آنها رودخانههای دائمیاند.
این شاخابهها در جهت عکس حرکت عقربههای ساعت عبـارتانـد از:
رودخـانـهی امـامـهرودخانهی زایگانرودخـانهی شمشـکرودخانهی دربندسررودخانهی آهنگرکرودخانهی آهار.
۶.۳.۱ – رودخانهی امامه
منشأ آب رودخانهی امامه از دامنههای غربی کوهسای یا سیاهکوه و درهها و چشمههای سمت غرب قلهی مهرجان و دامنههای جنوبی کوه و قلهی همهن با ارتفاع ۵۹۰‘ ۳ متر است.
رودخانهی امامه دارای دو سرشاخهی فرعی است:
سرشاخهی اول این رودخانه در میان درهی عمیقی ــ که بین کوههای سیاهکوه، مهرچال و قلهی پیرزنکلون در سمت شرق و کوههای همهن در غرب، واقع شده است ــ جریان دارد.
این سرشاخه نسبت به سرشاخهی دیگر پرآبتر است و حدود ۵ کمـ طول دارد و در جهت شمال شرقی ـ جنوب غربی جاری است.
مهمترین درههای این مسیر که دارای آب جاریاند، از جنوب به شمال، کوهسای، رشته کوه سیاه پلاس، قرقک، لارتنگه که چشمهی مهم چشمه پلک در آن جاری است، لاره و پیرزنکلون نام دارند.
سرشاخهی دیگر رودخانهی امامه از شمال غربی به جنوب شرقی جریان دارد و در جنوب قلعهی امامه و حدود ۲۰۰ متری شمال باغتنگه به سرشاخهی دیگر میپیوندد.
درهای که این شاخهی رودخانهی امامه در آن جریان دارد، در حقیقت یکی از درههای سینهکش جنوب شرقی کوه همهن است.
درههای فرعی این مسیر به نامهای دره لارک، اسپیدچال، اسپیخاص و درهی همهن خوانده میشوند.
این دو شاخهی رودخانهی امامه پس از پیوستن به یکدیگر، و عبور از باغتنگه، از سمت مشرق روستاهای امامهی بالا و امامهی پایین و سمت غرب مزارع لتمون به سمت جنوب شرقی ادامه مییابد و از دامنههای شمال غربی کوه ورجین و دامنههای جنوب شرقی کوههای اورجینعبور کرده، به روستای کلوگان میرسد و در پایان در ناحیهی کمرخانی به رودخانهی جاجرود میریزد.
طول این رودخانه از سرمنشأ تا اتصال به رودخانهی جاجرود حدود ۱۸ کمـ است و در سالهای پربارش و در زمستان و بهار، آب زیادی را به رودخانهی جاجرود منتقل میکند.
یادآوری این نکته لازم است که در طول مسیر حدفاصل روستای کلوگان و امامه، آب چند چشمه به رودخانهی امامه میریزد که مهمترین آنها چشمهی درازبال، چشمهی دشتک و چشمهی پدر است.
۶.۳.۲ – رودخانهی زایگان
روستای زایگان رودخانهای ندارد، اما از کنار آن رودخانهای عبور میکند که یکی از شاخههای پرآب رودخانهی جاجرود است و شامل ۶ شاخابه با این نامها ست.
رودخانهی سیروندیرودخانهی خاتونبارگاهرودخانهی گرمابدررودخانهی آبنیکرودخانهی لالانرودخانهی روته.
آب این رودخانه از دامنهی شمالی کوه پیرزنکلون (پیرزنکلوم) و درهها و چشمههای دامنهی کوه و قلهی کاسونک و درهها و چشمههای دامنهی غربی تنگ گرگکش سرچشمه میگیرد.
آب درههای کوه پیرزنکلون و کاسونک از جنوب به شمال جریان دارند و با پیوستن به آب درههای تنگ گرگکش که از شرق به غرب جاری است.
در ادامهی مسیر به سمت غرب، در محل مزارع و مراتع شیربرکش، به رودخانهی خاتونبارگاه پیوسته، از مزارع منطقهی پیرجبار میگذرد و در جنوب روستای گرمابدر به رودخانهی گرمابدر میپیوندد.
مهمترین درههایی که در این حوضهی آبخیز واقعاند و آب دائمی دارند، چارزگرد، صدچال، چارزکمر، سوربندی، بَندابون، لَپو، هَشتدَر، بَلتخته، بَلمِ نو، سوربندر، شیورکش و چشمهی پرآب و معروف سفیدچشمه هستند.
در سمت شمال رودخانهی سیروندی، کوهی واقع است که از دامنهی جنوبی آن نیز در فصل بهار رودهای کوچک فصلی جاری میشود و به رودخانهی سیروندی میریزد.
آب این رودخانه از دامنههای شمالی کوه دریوک و دامنهها و درههای سمت غرب کوه خاتونبارگاه و دامنههای جنوبی کوههای اشترگاه و کـوه خرسنگ شرقی کـه در امتـداد شرقی ـ غربی یکدیگر قرار دارند، تأمین میشود و آبی دائمی دارد.
مهمترین درههای پرآب این حوضهی آبخیز شامل کنگرجاری، کشتان، لَسَرَک، بندامیون، زردهبند، ولیآباد، دریوک، خاتونبارگاه، و گردنهی یونجهزار (یونزا) است که ادامهی آنها به ارتفاعات مشرف به دشت لار ختم میشود.
مسیر حرکت آب درههای این منطقه از شرق به غرب و از شمال به جنوب است و پس از پیوستن به یکدیگر به سمت غرب جریان یافته، در محل مزارع شیربرکش به رودخان سیروندی متصل میشود.
آب این رودخانه دائمی، و از گواراترین آبهای منطقه است و طول آن از دورترین سرچشمه تا ناحیهی شیربرکش حدود ۶ کمـ است.
آب این رودخانه چندان قابل توجه نیست و چشمهها و درههای زیادی به آن ختم نمیشوند.
عمدهی آب این رودخانه از یک درهی اصلی که در حدفاصل کوههای خرسنگ شرقی و خاتونبارگاه شمالی در جهت شمال به جنوب امتداد دارد، تأمین و جاری میگردد.
این دره که اهالی آن را درهی چشمهسر مینامند، دارای چشمهی مهمی به همین نام است.
کوه انتهای این دره را نیز کوه چشمهسر میگویند.
طول این رودخانه از سرمنشأ اصلی تا محل پیوستن به دو رودخانهی قبلی در جنوب روستای گرمابدر، حدود ۵/ ۳ کمـ است.
رودخانهی آبنیک از شاخههای اصلی و پرآب رودخانهی جاجرود، و دارای حوضهی آبخیز نسبتاً وسیعی است.
آب این رودخانه از درهها و دامنههای غربی کوه سیالیز و کوه خاتونبارگاه شمالی، دشت جانستون، دامنههای غربی کوه خرسنگ جنوبی، درهها و دامنههای جنوبی کوه خرسنگ میانی، و درهها و دامنههای شرقی کوه جانستون تأمین میشود.
مهمترین درههای این حوضهی آبخیز که دارای آب دائمیاند.
دره چشمه لو، دره کزار، دره چال باغ، دره تون پلی، دره اسپی جانستون، کک دره، دره بازندان، دره بندجک، دره استرک، دره چال زمین، دره خونیک، دره گلوگاه، دره چال کون، دره بندبن و دره گرگ چال نام دارند.
مهمترین چشمهی این حوضه سفیدچشمه است و آب مصرفی روستا از آن برداشت میشود.
طول این رودخانه از دورترین سرچشمه (کوه خرسنگ شمالی) تا جنوب روستای آبنیک ــ محل پیوستن این رودخانه به رودخانههای سیروندی، خاتونبارگاه و گرمابدر ــ حدود ۵/ ۵ کمـ است.
درازای مسیر رودخانهی آبنیک و شاخههای فرعی آن از نقاط بسیار سرسبز و خنک منطقه است.
مسیر این رودخانه یکی از مسیرهای اصلی و انتخابی بسیاری از کوهنوردان حرفهای و دوستداران کوه و طبیعت است و در بیشتر روزهای سال میتوان گروههایی از آنان را در این منطقه دید.
این رودخانه مانند رودخانهی آبنیک در این منطقه، از شاخههای پرآب و دائمی رودخانهی جاجرود، و دارای بیشترین دره و چشمهی پرآب در تمامی مناطق لواسان و رودبار قصران است.
آب این رودخانه از درهها و دامنههای غربی کوهچال و [کوه عسلک، دامنهها و درههای سینهکش غربی کوه جانستون، درهها و چشمههای جنوبی کوهها، گردنه و قلههای کوه ورزآب، درهها و دامنههای جنوبی برج خُلِنو، دامنهها و درههای سینهکش شرق قلههای کوه سرکچال و کوههای ریگچال و درهی پلک تأمین، و از سمت شرق، شمال و غرب به درهی لالان ــ که با عمق زیاد در میان کوههای یادشده از شمال غربی به سمت جنوب کشیده شده است ــ جریان مییابد.
مهمترین درهها و مناطق دارای آب جاری از لالان به سمت شمال و شمال غربی به نامهای گودالبند، عسلک، میونچال، زارع، چالکردن، وَلدره، چالبره، کرباسچال، حلبیچالک، چالچنکک، بالوخورتو، وادار، کشکویک، چمزمین(زمین چمن)، کتله، اوساگوره، میانکوه، تلخاب، آبشار، بنرو، گتچال، کلونبستک، مطبخ، خرمکیا و کالِ کاکبند، خوانده میشوند.
همچنین نام برخی از درهها و تنگههای پرآب سمت غرب رودخانهی لالان به نامهای گردن سیلو، چهارسلطان، سیاهچال، خاصهبن، شیرمرزه، یازچالک، فیلگهره، گوسنگ، ریگچال، هفت چشمه، کهو و ساکاچال خوانده میشوند.
دره یا تنگهی ورزا، تنگ لبسنگ یا ریگچال، تنگهی گتروآرک (رودخانهی بزرگ) و تنگهی کوشک روآرک (رودخانهی کوچک) از مهمترین و پرآبترین تنگههای حاشیهی رودخانهی لالاناند و چشمههای مهم این حوضهی آبخیز چشمهی تنگ ورزا، چشمههای هاشم، چشمهی رضا، چشمهی تلخاب و چشمهی آبشار هستند.
طول رودخانهی لالان از دورترین سرچشمهی واقع در شمال غربی (برج خلنو) تا روستای زایگان که محل الحاق رودخانهی لالان به دیگر رودخانههایی است که از شرق بـه غرب جریان دارند، حـدود ۱۱ کمـ است.
طول مسیر این رودخانه مانند رودخانهی آبنیک و بلکه بیشتر از آن سرسبز و پوشیده از انواع علوفه و گونههای متنوع گیاهان دارویی و صنعتی است.
این رودخانه بهسبب حوضهی آبخیز محدودش، آب زیادی ندارد و در بسیاری از سالها که میزان بارش باران کاهش مییابد، حتى پاسخگوی نیاز آب آشامیدنی و کشاورزی اهالی روستای روته نیز نمیتواند باشد.
عمدهی آب رودخانهی روته از دامنههای غربی کوه تیزهزردبند، قلهی روته، مزرعهی لپهسنگ، دامنههای جنوبی قلههای سرکچال، درههای شرقی گردنهی لجنی، کوهچمن یا پینسوم و تنگههای سمت شرق کوه آبک که در امتداد شمالی ـ جنوبی یکدیگر قرار دارند، تأمین میشود.
نام درههای دامنهی کوههای یادشده که آب نسبتاً دائمی دارند.
از جنوب به شمال و سمت چپ رودخانهی روته، دره پشت لاروک (پشت رودخانه)، گُلهلیژدره، دره چال ولی، درهی اَشدَر که چشمهی مهمی به نام خونیک دارد، دره بندبن، گردنهی سوتک و دره چالممجارک است.چ
درههای مهم سمت راست رودخانهی روته نیز به نامهای سودره، دره تخت استلک، گردنهی چالسودره، تنگهدره، جاخوردره، گردنهی آتشگاه، بندمیرزا، دره اسبی ریگ، دره سیاه بند، گردنهی ویوِن، دره پی استل و دره لارک نو خوانده میشوند.
یکی از چشمههای پرآب مسیر رودخانهی روته چشمهی اسپیریگ نام دارد که در منطقهی لجنی واقع است.
در فاصلهی ۵۰ متری سمت غرب روستای روته، چشمهی آبی وجود دارد که اهالی روستا آن را مقدس میدانند و حکایتهایی در مورد حرمت آن نقل میکنند.
این چشمه به نام چشمهخونی نامیده میشود.
مسیر رودخانهی روته از شمال به جنوب است و پس از گذشتن از مجاورت روستای روته در ادامهی مسیر خود به جنوب در منطقهی مزرعهی فردآباد به رودخانههایی که از سمت شرق به غرب میآیند، میریزد.
طول مسیر این رودخانه از دورترین سرمنشأ حدود ۷ کمـ است.
رودخانهای که در این مقاله به سبب عبور از روستای بزرگ زایگان، از آن با نام رودخانهی زایگان یاد شده است، با ۶ شاخهی فرعی که از سمت شرق به غرب و شمال به جنوب جریان دارند، در نهایت در ادامهی مسیر خود به سمت غرب، در کنار شهر فشم به رودخانهی جاجرود میریزد.
۶.۳.۳ – رودخانهی شمشک
رودخانهی شمشک بهرغم داشتن حوضهی آبخیز نسبتاً وسیع و نزدیکی به قلههای بلند و برفگیر که بلندی آنها بیش از ۸۰۰‘ ۳ متر است.
بهسبب گسترش ساختوسازهای بیرویه، بهخصوص مجتمعهای مسکونی بلندمرتبه که نیاز به آب مصرفی فراوان دارند، فاقد آب جاری قابل توجه و سالم است.
آب اندکی که در این رودخانه جاری است، یکی از آلودهترین آبهای منطقه است، زیرا عمدتاً فاضلاب خانهها و آب جاری خیابانها و کوچههای سطح شهر است که اصول اولیهی بهداشتی در آنها رعایت نمیشود.
تقریباً آب تمامی چشمه
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
شیعه فایل |
