پاورپوینت کامل بَصَر (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل بَصَر (مفردات‌قرآن) دارای ۷۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل بَصَر (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل بَصَر (مفردات‌قرآن) :

منبع: بَصَر (قاموس قرآن (جلد ۱))

مقالات مرتبط: أُولی الأَبْصارِ (لغات‌قرآن)، بَصَر (مفردات‌نهج‌البلاغه)، بصر.

بَصَر (به فتح باء و صاد) از واژگان قرآن کریم به معنای قوه بینایی، چشم، علم، بصیرت و بینایی است که برای مبالغه و تعجب نیز از آن استفاده می‌شود.
این واژه به صورت‌های مختلف در آیات قرآن به کار رفته است.
مشتقات بَصَر که در آیات قرآن آمده عبارتند از:

الْبَصَرِ (به فتح باء و صاد) به معنای چشم؛

یُبْصِرُونَ‌ (به ضم یاء، سکون باء و کسر صاد) به معنای چشمان می‌بینند؛

الْاَبْصارَ (به فتح الف و سکون باء) جمع بصر است به معنای چشمان، بصیرت‌ها و معرفت‌ها؛

بَصیرَهٍ (به فتح باء) به معنای بینایی دل؛

بَصائِرُ (به فتح باء) بصیرت‌ها و دلیل‌ها؛

بَصُرْتُ‌ (به فتح باء و ضم صاد) به معنای دانستیم، دیدیم؛

یُبَصَّرُونَهُمْ‌ (به ضم یاء، فتح باء و تشدید صاد) به معنای آن‌ها را به یک‌دیگر نشان مى‌دهند؛

اَبْصِرْ (به فتح الف وسکون باء) به معنای بینا؛

مُبْصِراً (به ضم میم، سکون باء و کسر صاد) به معنای روشن و آشکار؛

مُسْتَبْصِرِینَ‌ (به ضم میم، سکون باء و کسر صاد) به معنای بینا بودند، است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای بَصَر
۲ – کاربردها
۲.۱ – الْبَصَرِ (آیه ۷۷ سوره نحل)
۲.۲ – الْبَصَرَ (آیه ۳۶ سوره اسراء)
۲.۲.۱ – یُبْصِرُونَ‌ (آیه ۱۷۹ سوره اعراف)
۲.۲.۲ – تُبْصِرُونَ‌ (آیه ۵۶ سوره واقعه)
۲.۲.۳ – الْاَبْصارَ (آیه ۷۸ سوره نحل)
۲.۳ – بَصِیرَهٍ (آیه ۱۰۸ سوره یوسف)
۲.۳.۱ – بَصائِرُ (آیه ۱۰۴ سوره انعام)
۲.۳.۲ – الْاَبْصارِ (آیه ۱۳ سوره آل عمران)
۲.۴ – الْاَبْصارِ (آیه ۲ سوره حشر)
۲.۵ – الْاَبْصارِ (آیه ۴۵ سوره ص)
۲.۶ – بَصُرْتُ‌ (آیه ۹۶ سوره طه)
۲.۶.۱ – فَبَصُرَتْ‌ (آیه ۱۱ سوره قصص)
۲.۶.۲ – یُبَصَّرُونَهُمْ‌ (آیه ۱۱ سوره معارج)
۲.۶.۳ – تُبْصِرُونَ‌ (آیه ۱۵ سوره طور)
۲.۶.۴ – یُبْصِرُ (آیه ۴۲ سوره مریم)
۲.۶.۵ – یُبْصِرُونَ‌ (آیه ۱۷ سوره بقره)
۲.۶.۶ – بَصِیرَهٌ (آیه ۱۴-۱۵ سوره قیامت)
۲.۶.۷ – اَبْصِرْ (آیه ۲۶ سوره کهف)
۲.۶.۸ – اَبْصِرْ (آیه ۳۸ سوره مریم)
۲.۶.۹ – بَصِیرٌ (آیه ۹۶ سوره بقره)
۲.۶.۱۰ – مُبْصِراً (آیه ۶۷ سوره یونس)
۲.۶.۱۱ – مُبْصِرَهً (آیه ۵۹ سوره اسراء)
۲.۶.۱۲ – مُبْصِرَهً (آیه ۱۳ سوره نمل)
۲.۶.۱۳ – تَبْصِرَهً (آیه ۸ سوره ق)
۲.۶.۱۴ – مُسْتَبْصِرِینَ‌ (آیه ۳۸ سوره عنکبوت)
۳ – پانویس
۴ – منبع

۱ – معنای بَصَر

بَصَر

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۱، ص۱۹۵.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۱۲۷.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۳، ص۲۲۲.

به معنای قوه بینایی، چشم و علم است.
در صحاح گوید: بصر حسّ بینایی… و علم است.

[۴] جوهری، ابونصر، الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه، ج۲، ص۵۹۱.

راغب گفته: بصر هم به چشم گفته می‌شود و هم به قوه بینایی.

[۵] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۱۲۷.

۲ – کاربردها

به مواردی از بَصَر که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – الْبَصَرِ (آیه ۷۷ سوره نحل)

در این‌جا چند مطلب شایان تحقیق و توضیح است؛ همان‌طور که گفته شد، بصر هم به چشم گفته می‌شود و هم به حسّ بینایی. به معنای چشم و حس بینایی است.

(وَ ما اَمْرُ السّاعَهِ اِلَّا کَلَمْحِ‌ الْبَصَرِ)

[۶] نحل/سوره۱۶، آیه۷۷.

«امر قیامت نیست مگر مانند اشاره چشم.»

[۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۲، ص۴۴۱-۴۴۲.

[۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۳۰۵.

[۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۴، ص۲۰.

[۱۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۵۷۹.

۲.۲ – الْبَصَرَ (آیه ۳۶ سوره اسراء)

(اِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ کُلُّ اُولئِکَ کانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا)

[۱۱] اسراء/سوره۱۷، آیه۳۶.

«گوش و چشم و قلب همه مسئولند.»

[۱۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۳، ص۱۲۸-۱۲۹.

[۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۹۴.

[۱۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۴، ص۱۳۶.

[۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۶۴۱.

۲.۲.۱ – یُبْصِرُونَ‌ (آیه ۱۷۹ سوره اعراف)

(وَ لَهُمْ اَعْیُنٌ لا یُبْصِرُونَ‌ بِها)

[۱۶] اعراف/سوره۷، آیه۱۷۹.

(و چشمانى که‌ با آن نمى‌بینند.)

[۱۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۷۹.

[۱۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۴۳۸.

[۱۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۳۳۵.

[۲۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۱۲۰.

[۲۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۷۷۲.

در قرآن مجید ظاهرا بصر تنها در قوه بینایی به طوری که چشم منظور نباشد به کار نرفته است. گرچه اطلاق بصر به چشم به لحاظ بینایی آن است، ولی افعال آن اکثرا در معنی بینایی و دیدن به کار رفته است. مثل‌: آیه‌ی فوق و آیه ۵۶ سوره واقعه.

۲.۲.۲ – تُبْصِرُونَ‌ (آیه ۵۶ سوره واقعه)

(وَ نَحْنُ اَقْرَبُ اِلَیْهِ مِنْکُمْ وَ لکِنْ لا تُبْصِرُونَ‌)

[۲۲] واقعه/سوره۵۶، آیه۸۵.

(و ما از شما به او نزدیکتریم ولى نمى‌بینید.)

[۲۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۳۷.

[۲۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۲۴۱.

[۲۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۱۳۹.

[۲۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۴، ص۱۸۳.

[۲۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۳۴۲.

۲.۲.۳ – الْاَبْصارَ (آیه ۷۸ سوره نحل)

(وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْاَبْصارَ وَ الْاَفْئِدَهَ)

[۲۸] نحل/سوره۱۶، آیه۷۸.

(و براى شما، گوش و چشم و عقل قرار داد، تا شکر به جا آورید.)

[۲۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۷۵.

[۳۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۲، ص۴۵۲.

[۳۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۳۱۲.

[۳۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۴، ص۲۳.

[۳۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۵۸۱.

جمع بصر ابصار است.
اَبْصَار به معنی بصیرت‌ها و معرفت‌ها نیز آمده که در بند دوّم خواهیم گفت.

۲.۳ – بَصِیرَهٍ (آیه ۱۰۸ سوره یوسف)

بصیرت به معنی بینایی دل است، راغب گوید: به درک قلب بصیرت و بصر (بر وزن فرس) گویند این معنی، مرادف معرفت و درک است.

[۳۴] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۱۲۷.

همان است که از صحاح و اقرب الموارد نقل شد که یکی از معانی بصر، علم است.

[۳۵] شرتونی، سعید، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۷۲.

[۳۶] جوهری، ابونصر، الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه، ج۲، ص۵۹۱.

(اَدْعُوا اِلَی اللَّهِ عَلی‌ بَصیرَهٍ اَنا)

[۳۷] یوسف/سوره۱۲، آیه۱۰۸.

(من و پیروانم با بصیرت کامل، به سوى خدا دعوت مى‌کنیم.)

[۳۸] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۴۸.

[۳۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۳۷۸.

[۴۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۲۷۷.

[۴۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۳۱۰.

[۴۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۴۱۱.

طبرسی در آیه‌ی‌ فوق آن را معرفت و بینایی دل فرموده است. و از این‌جا است که بصیرت را عقل و زیرکی معنی کرده‌اند.
در صحاح و قاموس و غیره، حجّت و دلیل را یکی از معانی بصیرت شمرده‌اند، این ظاهرا بدان جهت است که حجّت و دلیل سبب بصیرت و بینایی دل است، می‌شود گفت که نام مسبّب را به سبب گذاشته‌اند.

[۴۳] جوهری، ابونصر، الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه، ج۲، ص۵۹۱.

[۴۴] فیروز آبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۱، ص۳۷۳.

۲.۳.۱ – بَصائِرُ (آیه ۱۰۴ سوره انعام)

(قَدْ جاءَکُمْ‌ بَصائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ)

[۴۵] انعام/سوره۶، آیه۱۰۴.

(دلایل بصیرت‌ آفرین از طرف پروردگارتان براى شما آمد.)

[۴۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۴۱.

[۴۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۷، ص۴۱۶.

[۴۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۳۰۲.

[۴۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۸، ص۲۱۶.

[۵۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۵۳۴.

جمع بصیرت، «بَصَائِرُ» و «اَبْصَار» هر دو آمده است مثل‌: آیه‌ی فوق و آیه ۱۳ سوره آل عمران و آن پنج بار در قرآن تکرار شده و به معنی بصیرت‌ها و دلیل‌ها است.

۲.۳.۲ – الْاَبْصارِ (آیه ۱۳ سوره آل عمران)

(اِنَّ فی ذلِکَ لَعِبْرَهً لِاُولِی‌ الْاَبْصارِ)

[۵۱] آل عمران/سوره۳، آیه۱۳.

(در این، عبرتى است براى صاحبان بصیرت.)

[۵۲] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۱.

[۵۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۳، ص۱۴۷.

[۵۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۳، ص۹۴.

[۵۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۲۵۵.

[۵۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۷۱۰.

طبرسی و بیضاوی آن را: ذوی البصائر و ذوی العقول گفته‌اند

[۵۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۷۱۰.

[۵۸] بیضاوی، عبدالله بن عمر، تفسیر بیضاوی، ج۲، ص۸.

۲.۴ – الْاَبْصارِ (آیه ۲ سوره حشر)

(فَاعْتَبِرُوا یا اُولِی‌ الْاَبْصارِ)

[۵۹] حشر/سوره۵۹، آیه۲.

(پس عبرت بگیرید اى صاحبان بصیرت!)

[۶۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۴۵.

[۶۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۳۵۰.

[۶۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۲۰۲.

[۶۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۴، ص۳۱۴.

[۶۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۳۸۸.

۲.۵ – الْاَبْصارِ (آیه ۴۵ سوره ص)

(وَ اذْکُرْ عِبادَنا اِبْراهیمَ وَ اِسْحاقَ وَ یَعْقُوبَ اُولِی الْاَیْدِی وَ الْاَبْصارِ)

[۶۵] ص/سوره۳۸، آیه۴۵.

(و به خاطر بیاور بندگان ما ابراهیم، اسحاق و یعقوب را، صاحبان قدرت و بصیرت.)

[۶۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۴۵.

[۶۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۷، ص۳۲۱.

[۶۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۲۱۱.

[۶۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۱۱۷-۱۱۸.

[۷۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۷۴۹.

صاحبان نیروها در طاعت حق و صاحبان بصیرت‌ها بودند.
در اول این بند از راغب نقل شد که به درک دل بصیرت و بصر گویند.

[۷۱] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۱۲۷.

بنابراین، «ابصار» باید جمع «بصر» به معنی چشم و «بصر» به معنی بصیرت هر دو باشد.

۲.۶ – بَصُرْتُ‌ (آیه ۹۶ سوره طه)

«بَصُرَ» از باب کرم یکرم و از باب علم یعلم به معنی علم آمده که یکی از معانی «بصر» است و از باب افعال به معنی دیدن به کار رفته است.
در اقرب الموارد گوید: «بَصُرَ بِهِ (از دو باب فوق): علم به»

[۷۲] شرتونی، سعید، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۷۲.

جوهری گوید:بَصُرْتُ‌ بِالشَّیْ‌ءِ: علمته.

[۷۳] جوهری، ابونصر، الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه، ج۲، ص۵۹۱.

راغب گوید: در «بصر» به معنی بصیرت و علم گفته می‌شود «اَبْصَرْتُ‌» و «بَصُرْتُ‌» و در معنی دیدن بصرت کم گفته می‌شود بلکه ابصرت گویند.

[۷۴] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۱۲۷.

(بَصُرْتُ‌ بِما لَمْ‌ یَبْصُرُوا بِهِ)

[۷۵] طه/سوره۲۰، آیه۹۶.

«دانستم آن‌چه را که این مردم ندانستند»

[۷۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۴، ص۲۷۱.

[۷۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۴، ص۱۹۴.

[۷۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۶، ص۶۵.

[۷۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۴۴.

چنان‌که زمخشری و بیضاوی آن را «دانستم» گفته‌اند.

[۸۰] بیضاوی، عبدالله بن عمر، تفسیر بیضاوی، ج۴، ص۳۷.

[۸۱] زمخشری، جارالله، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج۳، ص۸۴.