توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل أَجَل (مفردات‌قرآن) دارای ۹۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل أَجَل (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل أَجَل (مفردات‌قرآن) :

پاورپوینت کامل أَجَل (مفردات‌قرآن)

منبع: أَجَل (قاموس قرآن (جلد ۱))

مقالات مرتبط: أَجَل (لغات‌قرآن)، اجل – به فتح الف و جیم (مفردات‌نهج‌البلاغه)، اجل.

أَجَل (به فتح الف و جیم) از واژگان قرآن کریم به معنای مدّت معیّن و آخر مدّت است.
اجل معلق همان اجل مشروط است که اگر شرطش موجود شود خواهد آمد و الّا نه.
اجل حتمی اجلی است که امکان تخلف ندارد و قطعا خواهد آمد.

فهرست مندرجات

۱ – معنای أَجَل
۲ – کاربردها
۲.۱ – به معنای تمام مدت
۲.۱.۱ – اَجَلٌ‌ (آیه ۶۰ سوره انعام)
۲.۱.۲ – اَجَلٌ‌ (آیه ۳۴ سوره اعراف)
۲.۱.۳ – اَجَلٍ‌ (آیه ۳۸ سوره رعد)
۲.۱.۴ – الْاَجَلَ‌ (آیه ۲۹ سوره قصص)
۲.۱.۵ – الْاَجَلَیْنِ‌ (آیه ۲۸ سوره قصص)
۲.۲ – به معنای آخر مدت
۲.۲.۱ – اَجَلٍ‌ (آیه ۲۸۲ سوره بقره)
۲.۲.۲ – اَجَلَ‌ (آیه ۵ سوره عنکبوت)
۲.۲.۳ – اَجَلُهُمْ‌ (آیه ۱۸۵ سوره اعراف)
۲.۲.۴ – اَجَلَهُنَ‌ (آیه ۲ سوره طلاق)
۲.۲.۵ – اَجَلَهُنَ‌ (آیه ۲۳۴ سوره بقره)
۲.۳ – أجل امت‌ها
۲.۳.۱ – اَجَلٌ‌ (آیه ۳۴ سوره اعراف)
۲.۴ – أجل عالَم
۲.۴.۱ – اَجَلٍ‌ (آیه ۸ سوره روم)
۲.۴.۲ – أَجَلٍ (آیه ۳ سوره احقاف)
۲.۴.۳ – أَجَلٍ (آیه ۲۹ سوره لقمان)
۲.۴.۴ – لأَجَلٍ (آیه ۲ سوره رعد)
۲.۴.۵ – لأَجَلٍ (آیه ۱۳ سوره فاطر)
۲.۴.۶ – لأَجَلٍ (آیه ۵ سوره زمر)
۲.۵ – اجل‌ مُعَلَّق و اجل حَتمی
۲.۵.۱ – اَجَلٍ‌ (آیه ۱۰ سوره ابراهیم)
۲.۵.۲ – اَجَلًا (آیه ۲ سوره انعام)
۲.۵.۳ – اَجَلٍ‌ (آیه ۳۸ سوره رعد)
۳ – پانویس
۴ – منبع

۱ – معنای أَجَل

أَجَل

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج ۱، ص۲۵.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ص۶۵.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۳۰۴.

به معنای مدّت معیّن و آخر مدّت است.
راغب در مفردات گوید: اَجَل‌ مدّتی است که برای چیزی معین شود و اجل‌ انسان مدّت حیات اوست.

[۴] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۶۵.

قاموس آن‌ را مدّت شیی‌ء و آخر مدت معنی کرده است. بنابراین، اجل دو معنی دارد، مدّت معین و آخر مدّت.

[۵] فیروزآبادی، مجدالدین، قاموس المحیط، ج۳، ص۳۲۷.

۲ – کاربردها

به مواردی از أَجَل که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – به معنای تمام مدت

شاید استعمال آن در قرآن به معنای آخر مدت، به طور مجاز باشد و می‌شود گفت که معنای اصلی آن تمام مدت است و اغلب استعمال آن در این معنی است در آیاتی نظیر آیات ذیل مراد تمام مدت است.

۲.۱.۱ – اَجَلٌ‌ (آیه ۶۰ سوره انعام)

(لِیُقْضی‌ اَجَلٌ‌ مُسَمًّی‌)

[۶] انعام/سوره۶، آیه۶۰.

(و این وضع همچنان ادامه مى‌یابد تا سر آمد معیّنى فرا رسد.)

[۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۱۳۵.

[۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۷، ص۱۸۵.

[۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۱۳۰.

[۱۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۸، ص۱۲۱.

[۱۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۴۸۲.

۲.۱.۲ – اَجَلٌ‌ (آیه ۳۴ سوره اعراف)

(لِکُلِّ اُمَّهٍ اَجَلٌ‌)

[۱۲] اعراف/سوره۷، آیه۳۴.

(زمان و اجل معیّنى است.)

[۱۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۱۵۴.

[۱۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۱۰۶.

[۱۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۸۶.

[۱۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۹، ص۹۳.

[۱۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۶۴۰.

۲.۱.۳ – اَجَلٍ‌ (آیه ۳۸ سوره رعد)

(لِکُلِ‌ اَجَلٍ‌ کِتابٌ‌)

[۱۸] رعد/سوره۱۳، آیه۳۸.

(و براى هر سرنوشتى موعد مقررى است.)

[۱۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۲۵۴.

[۲۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۵۱۲.

[۲۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۳۷۴.

[۲۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۳، ص۸۶.

[۲۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۴۵۷.

۲.۱.۴ – الْاَجَلَ‌ (آیه ۲۹ سوره قصص)

(فَلَمَّا قَضی‌ مُوسَی‌ الْاَجَلَ‌)

[۲۴] قصص/سوره۲۸، آیه۲۹.

(هنگامى که موسى مدّت قرار داد را به پایان رسانید.)

[۲۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۸۹.

[۲۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۴۳.

[۲۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۱.

[۲۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۸، ص۱۸۷.

[۲۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۹۱.

۲.۱.۵ – الْاَجَلَیْنِ‌ (آیه ۲۸ سوره قصص)

(اَیَّمَا الْاَجَلَیْنِ‌ قَضَیْتُ)

[۳۰] قصص/سوره۲۸، آیه۲۸.

(البته هر کدام از این دو مدت را انجام دهم ستمى بر من نخواهد بود.)

[۳۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۸۸.

[۳۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۳۷.

[۳۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۲۷.

[۳۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۸، ص۱۸۷.

[۳۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۹۱.

۲.۲ – به معنای آخر مدت

در برهی آیات، اجل به معنای آخر مدت است از جمله:

۲.۲.۱ – اَجَلٍ‌ (آیه ۲۸۲ سوره بقره)

در آیه‌

(اِذا تَدایَنْتُمْ بِدَیْنٍ اِلی‌ اَجَلٍ‌ مُسَمًّی فَاکْتُبُوهُ)

[۳۶] بقره/سوره۲، آیه۲۸۲.

(هنگامى که بدهى مدّت‌دارى به خاطر وام یا داد و ستد به یکدیگر پیدا کنید، آن را بنویسید.)

[۳۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۴۸.

[۳۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۲۰۱.

[۳۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۸۱.

۲.۲.۲ – اَجَلَ‌ (آیه ۵ سوره عنکبوت)

(مَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ فَاِنَ‌ اَجَلَ‌ اللَّهِ لَآتٍ)

[۴۰] عنکبوت/سوره۲۹، آیه۵.

(زیرا سرآمدى را که خدا تعیین کرده فرا مى‌رسد و او شنوا و داناست! )

[۴۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۹۶.

[۴۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۱۵۰.

[۴۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۱۰۲.

[۴۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۹، ص۱۰.

[۴۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۴۲۸.

در المیزان فرموده هر دو به معنی آخر مدت است.

[۴۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۹.

ولی به نظر می‌آید که مراد از

(اَجَلَ اللَّهِ‌)

روز قیامت باشد یعنی هر که امیدوار لقاء اللّه است زمان لقاء اللَّه حتما خواهد آمد چنان که در المیزان فرموده است.

[۴۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۲۸.

۲.۲.۳ – اَجَلُهُمْ‌ (آیه ۱۸۵ سوره اعراف)

(وَ اَنْ عَسی‌ اَنْ یَکُونَ قَدِ اقْتَرَبَ‌ اَجَلُهُمْ‌)

[۴۸] اعراف/سوره۷، آیه۱۸۵.

(آیا در این نیز اندیشه نکردند که شاید پایان زندگى آن‌ها نزدیک شده باشد؟!)

[۴۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۷۴.

[۵۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۴۵۵.

[۵۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۳۴۸.

[۵۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۱۲۶.

[۵۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۷۷۶.

ممکن است مراد آخر مدت باشد یعنی آخر عمرشان نزدیک است و شاید مراد تمام مدت باشد یعنی نزدیک است که اجلشان (عمرشان) تمام شود.
در مجمع البیان آن‌را وقت مرگ گرفته یعنی: مدتی که با مرگ شروع می‌شود.

[۵۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۱۶۲.

۲.۲.۴ – اَجَلَهُنَ‌ (آیه ۲ سوره طلاق)

روشن‌ترین محلّی که اجل را به معنی آخر مدت گرفته‌اند آیه‌:

(فَاِذا بَلَغْنَ‌ اَجَلَهُنَ‌ فَاَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ اَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ)

[۵۵] طلاق/سوره۶۵، آیه۲.

است گفته‌اند: (یعنی چون زنان به آخر وقت عدّه رسیدند آن‌ها را به شایستگی نگاه دارید (رجوع کنید) و یا به شایستگی از آن‌ها جدا شوید.)

[۵۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۵۵۸.

[۵۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۵۲۵.

[۵۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۳۱۳.

[۵۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۵، ص۹۷.

[۶۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۴۶۰.

ناگفته نماند: اگر «اَجَلَهُنَ‌» را آخر وقت عدّه بدانیم لازم می‌اید که پیش از آن رجوع جایز نباشد، حال آن‌که آیه‌

(«وَ الْمُطَلَّقاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَهَ قُرُوءٍ… وَ بُعُولَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِی ذلِکَ»)

[۶۱] بقره/سوره۲، آیه۲۲۸.

دالّ بر جواز رجوع در تمام اوقات عدّه است‌ «ذلِکَ» اشاره به‌ «ثَلاثَهَ قُرُوءٍ» است و معنی آیه این است: (زنان مطلّقه باید تا سه پاکی از شوهر کردن خودداری کنند… و شوهرهایشان سزاوارتراند که در این مدت آن‌ها را به نکاح اول برگردانند و رجوع کنند).

و آن‌گهی از «فَاَمْسِکُوهُنَ‌…اَوْ فارِقُوهُنَّ» استفاده می‌شود که شخص در یک زمان میان امساک و مفارقت مخیّر است ولی چنان‌که می‌دانیم در آخر وقت فقط اختیار رجوع دارد و بعد از انقضاء عدّه فقط اختیار جدا شدن. مگر آنکه بگوئیم: چون به آخر مدّت رسیدند یا رجوع کنید و یا منتظر باشید تا عدّه منقضی شود و آن‌وقت جدا شوید، این هم احتیاج به تقدیر دارد.

به نظر می‌آید که مراد از اَجَل در آیه تمام مدت و مراد از بلوغ اجل تمام شدن آن و مراد از «فَاَمْسِکُوهُنَ‌» نگاه داشتن با عقد جدید است یعنی چون مدتشان تمام شد به شایستگی با عقد جدید آن‌ها را نگاه دارید و یا جدا شوید.

۲.۲.۵ – اَجَلَهُنَ‌ (آیه ۲۳۴ سوره بقره)

چنان‌که نظیر این کلمه درباره عدّه وفات آمده و مراد از آن تمام شدن مدت است آیه ۲۳۴ سوره بقره چنین است:

(«یَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَهَ اَشْهُرٍ وَ عَشْراً فَاِذا بَلَغْنَ‌ اَجَلَهُنَ‌ فَلا جُناحَ عَلَیْکُمْ فِیما فَعَلْنَ فِی اَنْفُسِهِنَّ»)

[۶۲] بقره/سوره۲، آیه۲۳۴.

( باید چهار ماه و ده روز، انتظار بکشند و عدّه نگه دارند و هنگامى که به پایان مدّتشان رسیدند، گناهى بر شما نیست که هر چه مى‌خواهند، درباره خودشان به طور شایسته انجام دهند.)

[۶۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۳۸.

[۶۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۳۶۳.

[۶۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۴۲.

[۶۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۳۹.

[۶۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۹۱.

نگارنده گوید نظیر آن، آیه‌

(«فَاَغْرَیْنا بَیْنَهُمُ الْعَداوَهَ وَ الْبَغْضاءَ اِلی‌ یَوْمِ الْقِیامَهِ»)

[۶۸] مائده/سوره۵، آیه۱۴.

است که راجع به نصاری می‌باشد.

۲.۳ – أجل امت‌ها

آیه ذیل که چندین بار در قرآن مجید تکرار شده صریح است در این‌که امّت‌ها نیز مدّت معیّن دارند و چون مدّتشان سر آمد از بین خواهند رفت مانند قوم نوح، عاد، ثمود و اقوام دیگر که نامشان در تاریخ مانده است.
ممکن است مدت ملّتی تا آخر دنیا باشد مانند امّت اسلام و این امر آن‌را از دارای مدّت بودن خارج نمی‌کند النهایه مدتش دراز است.
در تفسیر المیزان است آیه‌

(وَ اَلْقَیْنا بَیْنَهُمُ الْعَداوَهَ وَ الْبَغْضاءَ اِلی‌ یَوْمِ الْقِیامَهِ)

[۶۹] مائده/سوره۵، آیه۶۴.

دلالت دارد که امّت یهود تا قیامت باقی‌ است.
علی هذا قوم یهود و نصاری تا قیامت خواهند ماند زیرا بودن دشمنی میان آنان تا روز قیامت، مستلزم آن است که تا قیامت بمانند. در دوران حکومت جهانی اسلام که به دست امام زمان (علیه‌السّلام) تشکیل خواهد شد، یهود و نصاری قهرا به صورت اقلیّت خواهند ماند نه این که به کلّی بر چیده خواهند شد.

۲.۱.۲ – اَجَلٌ‌ (آیه ۳۴ سوره اعراف)

(«لِکُلِّ اُمَّهٍ اَجَلٌ‌ فَاِذا جاءَ اَجَلُهُمْ‌ لا یَسْتَاْخِرُونَ ساعَهً وَ لا یَسْتَقْدِمُونَ»)

[۷۰] اعراف/سوره۷، آیه۳۴.

(اى هر قوم و جمعیّتى، زمان و اجل معیّنى است و هنگامى که اجل آن‌ها فرا رسد، نه ساعتى از آن تأخیر مى‌کنند و نه بر آن پیشى مى‌گیرند.)

[۷۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۵۴.

[۷۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۱۰۶.

[۷۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۸۶.

[۷۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۹، ص۹۳.

[۷۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۶۴۰.

۲.۴ – أجل عالَم

به تصریح قرآن، زمین، آسمان، خورشید و تمام عالم دارای اجل و مدت معین‌اند و در انقضاء آن ناقوس مرگشان به صدا در خواهد آمد.
در کتاب آغاز و انجام جهان، عمر زمین و هفت آسمان آن، با استفاده از قرآن مجید هیجده میلیارد سال احتمال داده شده است.

[۷۶] رضوی، محمدامین، آغاز و انجام جهان، ص۱۶۴-۱۶۷.

۲.۴.۱ – اَجَلٍ‌ (آیه ۸ سوره روم)

(ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْاَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما اِلَّا بِالْحَقِّ وَ اَجَلٍ‌ مُسَمًّی)

[۷۷] روم/سوره۳۰، آیه۸.

(خدا آسمان‌ها و زمین و آن‌چه در میان آن‌دو است جز به حق و مدت معین نیافرید.)

[۷۸] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۴۰۵.

[۷۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۲۳۷.

[۸۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۱۵۷.

[۸۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۹، ص۱۰۲.

[۸۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۴۶۳.

۲.۴.۲ – أَجَلٍ (آیه ۳ سوره احقاف)

(مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَیْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُّسَمًّى وَ الَّذِینَ کَفَرُوا عَمَّا أُنذِرُوا مُعْرِضُونَ)

[۸۳] احقاف/سوره۴۶، آیه۳.

(ما آسمان‌ها و زمین و آن‌چه را در میان این دو است جز به حق و براى سرآمد معی