خانه مشیرالملک انصاری، که در میان مردم اصفهان به «خانه چرمی» نیز مشهور است، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری مسکونی دوران قاجار به شمار می‌آید. این بنا در قلب بافت تاریخی، در محله‌ای با اصالت فرهنگی قرار دارد و به‌عنوان مجموعه‌ای که هویت شهری و خصوصیات اجتماعی گذشته را در خود جای داده، مطالعه‌ای عمیق و هوشمندانه را می‌طلبد. عناصر شکل‌دهنده این خانه، فراتر از نقش عملکردی، حامل پیام‌ها و نشانه‌های فرهنگی هستند؛ نشانه‌هایی که اگر به‌درستی خوانش شوند، توان روایتگری و بازآفرینی هویت ایرانی را دارند.
از مهم‌ترین ویژگی‌های خانه مشیرالملک، سازمان‌دهی فضاها بر اساس محورهای آفتاب، حریم و هندسه‌ی متعادل است. ایوان‌ها، حیاط مرکزی، اتاق‌های سه‌دری و پنج‌دری، شاه‌نشین و بادگیر از جمله عناصر کلیدی هستند که معرف معماری اقلیمی و نیازهای زیستی آن دوران محسوب می‌شوند. حیاط مرکزی، همانند یک قلب تپنده، پیوستگی بصری و حرکتی را میان فضاهای مسکونی برقرار می‌کند. ردیف منظم درختان، باغچه‌ها و حوض فیروزه‌ای میان حیاط، روحی از آرامش را در فضای سکونت دمیده و هماهنگی میان معماری و طبیعت را به نمایش می‌گذارد.
این بنا علاوه بر هندسه استادانه، در تزئینات نیز سرآمد است. نقوش گیاهی، گره‌چینی، کاربندی‌های ظریف و ترکیب رنگ‌های گرم، فضای داخلی را به عرصه‌ای هنری تبدیل کرده که هر عنصر در آن، جایگاه و معنا دارد. تزئینات گچ‌بری، آجرکاری و مقرنس‌کاری در این خانه نه‌تنها جنبه زیبایی‌شناختی دارند بلکه هویتی از هنر معمارانه ایرانی را زنده نگه می‌دارند. بخش شاه‌نشین بنا، با پنجره‌های مشبک چوبی و ارسی‌های رنگین، یکی از چشمگیرترین نقاط خانه است که بازی سایه و نور را در طول روز تغییر داده و حس زندگی و حرکت را به فضا تزریق می‌کند.
در تحلیل این اثر، مفهوم «اقلیم‌گرایی» نقش پررنگی دارد. جهت‌گیری بنا، محل قرارگیری بادگیر، ارتفاع دیوارها و عمق ایوان‌ها، همگی نشانه‌ای از تعامل هوشمندانه با شرایط آب‌و‌هوایی اصفهان هستند. این هوشمندی، نه از روی تصادف بلکه حاصل تجربه و دانش معماران گذشته است. به‌قولی که در معرفی این بنا توسط متخصصان آمده است: «خانه مشیرالملک نمونه‌ای است از پیوند زیبایی‌شناسی و مهارت سازه‌ای در معماری مسکونی قاجار» – و این عبارت را در یکی از تحلیل‌های منتشر شده در سایت مرکز پروژه های دانشجویی می‌توان دید.