پاورپوینت کامل نوآوری در استنباط (پیام یک صدمین سالگرد حوزه)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل نوآوری در استنباط (پیام یک صدمین سالگرد حوزه) دارای ۶۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل نوآوری در استنباط (پیام یک صدمین سالگرد حوزه)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل نوآوری در استنباط (پیام یک صدمین سالگرد حوزه) :

منبع: پاورپوینت کامل نوآوری در استنباط (پیام یک صدمین سالگرد حوزه)

«فقه ما هم با گسترش میدان دید و نوآوری در استنباط، مسائل نوپدیدِ چنین تمدّنی را احصاء و احکام آن را معیّن نماید».

[۱] پیام رهبری در یک صدمین سال تأسیس حوزه علمیه قم.

«نوآوری در استنباط» یکی از کلیدواژه‌های پیام رهبری در یک صدمین سال تأسیس حوزه علمیه قم است. این پژوهش با استناد به بیانات ایشان، به تبیین مراد رهبری از این مفهوم می‌پردازد. مقاله حاضر با هدف تبیین مفهوم «نوآوری در استنباط» در اندیشه مقام معظم رهبری در سه محور اصلی تنظیم شده است:

۱ – ضرورت و امکان نوآوری در استنباط.

۲ – معنای نوآوری در استنباط.

۳ – ارکان تحول و نوآوری در استنباط.

در محور نخست، ضرورت نوآوری در استنباط فقهی هم از نظر پاسخ به نیازهای نوظهور جامعه و هم از منظر ظرفیت‌های موجود اجتهادی ضروری است و امکان‌پذیری آن با تکیه بر منابع و اصول فقهی معتبر قابل اثبات است.
در بخش دوم، معنای نوآوری در استنباط به بازاندیشی و توسعه فهم فقهی اشاره دارد و شامل تحول در نگرش، روش و گسترش دامنه اجتهاد می‌شود، بدون خروج از چارچوب‌های شرعی.
در محور سوم، ارکان تحول و نوآوری شامل سه رکن اصلی است:

۱. ترمیم و بالندگی، یعنی اصلاح و ارتقای مبانی فقهی و پرورش ظرفیت‌های اجتهادی؛

۲. تحول در نگرش و روش، شامل تغییر نگرش فقهی و بهبود روش‌های استنباط؛

۳. پیشرفت کمّی و کیفی، که با افزایش عمق و ژرف‌نگری تحلیل‌ها و گسترش دایره اجتهاد همراه است.

فهرست مندرجات

۱ – ضرورت و امکان نوآوری در استنباط
۲ – معنای نوآوری در استنباط
۳ – ارکان تحول و نوآوری در استنباط
۳.۱ – ترمیم و بالندگی
۳.۲ – تحول در نگرش و روش
۳.۲.۱ – تحول در نگرش
۳.۲.۲ – تحول در روش
۳.۳ – پیشرفت کمّى و کیفى
۳.۳.۱ – تعمیق و ژرف‌نگری
۳.۳.۲ – گسترش دایره اجتهاد
۴ – پانویس
۵ – منبع

۱ – ضرورت و امکان نوآوری در استنباط

تحول و تکامل فقاهت و روش استنباط، همواره جایگاه مهمی در مطالبات رهبر انقلاب از حوزه‌های علمیه داشته است و ایشان بارها بر ضرورت توجه به آن و تأثیر آن تأکید فرموده‌اند.

[۲] نجفی‌ راد، محمد حسین، «چشم اندازی به ضرورت تحوّل فقاهت از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۴، ۱۳۸۹ش.

نیازهاى روزافزون و عرضه شدن آنها به فقه، مسائل نوپیدا و بروز و ظهور آنها در گردونه زندگى، نظام شکل گرفته بر رأس هِرَم احکام و ارزشهاى اسلامى، بایستگى دگرگونى در ساحت فقاهت را بیش از هر زمانى، در کانون توجه‌ها و نگاه‌ها و در درجه نخست اهمیت قرار داده است. امروزه با این که سه دهه از طلوع فجر انقلاب اسلامی مى گذرد و زمینه از هر جهت براى به حقیقت پیوستن عینى فقه مهیا بوده، هنوز راه‌هاى نرفته بسیار است و پرسش‌هاى بى‌پاسخ انبوه. فقه که کار اصلى ما است، به زمینه‌هاى نوظهور گسترش پیدا نکرده یا خیلى کم گسترش پیدا کرده است. امروز خیلى از مسائل وجود دارد که فقه باید تکلیف اینها را معلوم کند، ولى معلوم نکرده است.

[۳] نجفی راد، محمد حسین، «چشم اندازی به ضرورت تحوّل فقاهت از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۴، ۱۳۸۹ش.

مقام معظم رهبرى نیز بر این باور است که رشد و بالندگى فقه و توان‌مندى آن در پاسخگویى به نیازهاى حکومتى و اجتماعى، بسته به پدیدآوردن دگرگونى ژرف و همه سویه در فقاهت است. فقاهت یعنى شیوه استنباط، هم به پیشرفت نیاز دارد و در دوره‌هاى متعدد تکامل پیدا کرده است. چه دلیلى دارد که فضلا و بزرگان و محققان ما نتوانند بر این شیوه بیفزایند و آن را کامل کنند. اى بسا، خیلى از مسائل، مسائل دیگرى را در بر بگیرد و خیلى از نتایج عوض گردد و خیلى از روش ها دگرگون شود. روش ها که عوض شد جواب‌هاى مسائل نیز عوض خواهد شد و فقه طور دیگرى مى شود؛ این از جمله کارهایى است که باید بشود.

[۴] نجفی راد، محمد حسین، «چشم اندازی به ضرورت تحوّل فقاهت از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۴، ۱۳۸۹ش.

رهبر انقلاب نه تنها ضرورت کار را گوشزد مى نماید که وقوع آن را نیز امکان‌پذیر مى‌داند و انجام آن را دور از دسترس حوزه نمى‌داند تنها شجاعت علمى مى‌خواهد و فضاى تحمل‌پذیرى از حرف نو گشودن آفاق و گستره‌هاى جدید در امر فقاهت لازم است. چه دلیلى دارد که بزرگان و فقها و محققان ما نتوانند این کار را بکنند؟ حقیقتاً بعضى از بزرگان این زمان و نزدیک به زمان ما از لحاظ قوت و دقت نظر، از آن اسلاف کمتر نیستند. منتها باید این راه در حوزه به حرکت درآید. باید این گستاخى و شجاعت پیدا شود و حوزه آن را بپذیرد.

[۵] نجفی راد، محمد حسین، «چشم اندازی به ضرورت تحوّل فقاهت از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۴، ۱۳۸۹ش.

«عدم تحوّل، یعنی عدم پرداختنِ فقه به خود مسأله‌ فقاهت. فقاهت، یک شیوه و روش برای استنباط آن چیزی است که ما اسمش را فقه می‌گذاریم. … فقاهت یعنی شیوه‌ استنباط؛ خودِ این هم به پیشرفت احتیاج دارد. این‌که چیز کاملی نیست؛ بلکه متکامل است. نمی‌شود ادعا کرد که ما امروز دیگر به اوج قلّه‌ فقاهت رسیده‌ایم و این شیوه، دیگر بهتر از این نخواهد شد. نه؛ از کجا معلوم است؟ … فقاهت، در دوره‌های متعدّدی تکامل پیدا کرده است. … چه دلیلی دارد که فضلا و بزرگان و محقّقان ما نتوانند بر این شیوه بیفزایند و آن را کامل کنند؟ ای بسا خیلی از مسائل، مسائل دیگر را غرق خواهد کرد و خیلی از نتایج عوض خواهد شد و خیلی از روش‌ها دگرگون می‌شود. روش‌ها که عوض شد، جواب‌های مسائل نیز عوض خواهد شد و فقه، طور دیگری می‌شود. این از جمله کارهایی است که باید بشود. … آفاق و گستره‌های جدید در امر فقاهت لازم است. چه دلیلی دارد که بزرگان و فقها و محقّقان ما نتوانند این کار را بکنند؟».

[۶] دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، بیانات در دیدار جمعی از نخبگان حوزوی، تاریخ:۱۳۷۴/۰۹/۱۳.

۲ – معنای نوآوری در استنباط

از دیدگاه مقام معظم رهبری، استنباط به معنای فرایندی است که فقیه از طریق آن احکام شرعی را از منابع معتبر استخراج می‌کند. ایشان همچون سایر فقها این روش را «فقاهت» می‌نامند. فقاهت، شیوه کاری فقیه در استنباط است و شامل رد فروع به اصول، استنباط از مبانی و منابع معتبر مانند کتاب، سنت، عقل و اجماع و بررسی کیفیت این استنباط و ترتیب ادله برای رسیدن به حکم نهایی می‌شود. این روش یک سبک علمی مشخص است که در حوزه‌های علمیه به کار گرفته می‌شود و در علم اصول آموزش داده می‌شود تا فقیه بتواند احکام دینی را به صورت منظم و دقیق تبیین کند.
«وقتی می‌گوییم فقاهت، مراد ما آن متدکاری و شیوه‌کاری در حوزه‌هاست. این شیوه‌ استنباط را به عنوان «فقاهت» اصطلاح می‌کنیم، که در کلمات فقها هم کم و بیش به همین معنا به کار می‌رود. روش فقاهت، یعنی همین روش رد فروع به اصول، و استنباط از اصول و مبانی استنباط – کتاب و سنت و عقل و اجماع – و کیفیت این استنباط و تقابل میان ادله و ترتیب و نوبت‌بندی ادله‌ مختلف، که اول به چه مراجعه کنیم؛ فرضاً اول به ادله‌ اجتهادی مراجعه می‌کنیم، به ظواهر مراجعه می‌کنیم؛ اگر ظواهر تعارض داشتند، چه‌کار بکنیم؟ اگر ظواهری نداشتیم، چه‌کار بکنیم؟ نوبت اصول عملیه کی می‌رسد؟ کدام اصل بر کدام اصل دیگر مقدم است؟ و از این قبیل. این شیوه‌ای که ما در علم اصول آن را می‌خوانیم، اسمش را «فقاهت» می‌گذاریم».

[۷] دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، بیانات در آغاز درس خارج فقه‌، تاریخ:۱۳۷۰/۰۶/۳۱.

از منظر مقام معظم رهبری، فقه شیعه در گذر زمان با تحولات و نوآوری‌های متعددی روبه‌رو بوده است. هرچند این فرآیند تحول و نوآوری گاه با شتاب و گاه با کندی همراه بوده، اما آنچه اهمیت دارد، تداوم این مسیر در تاریخ فقاهت شیعه است.

[۸] سبزواری، عباسعلی مشکانی، «مقدمه‌ای بر فقه اجتماعی شیعه از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۵، ۱۳۸۹ش.

در فقه نوآورى همیشه بوده است، فقهاى ما در طول تاریخ هزار و دویست ساله فقاهت استدلالى و اجتهادى، نوآورى داشتند.

[۹] سبزواری، عباسعلی مشکانی، «مقدمه‌ای بر فقه اجتماعی شیعه از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۵، ۱۳۸۹ش.

از دید رهبر انقلاب تحول و نوآوری در فقه، به معنای دگرگونی در ماهیت فقه یا فقاهت نیست؛ بلکه این تحولات در چارچوب همان دستگاه اجتهادی متعارف رخ می‌دهد. فقیه معاصر، در مواجهه با مسائل جدید اجتماعی، همان رویکرد استنباطی را به کار می‌گیرد که فقهای پیشین در حل مسائل زمان خود به کار می‌بستند. تفاوت صرفاً در موضوعات و نیازهای اجتماعی است، نه در ساختار و روش تفقه.

[۱۰] سبزواری، عباسعلی مشکانی، «مقدمه‌ای بر فقه اجتماعی شیعه از نگاه مقام معظم رهبری»، فقه، شماره ۶۵، ۱۳۸۹ش.

۳ – ارکان تحول و نوآوری در استنباط

در اندیشه مقام معظم رهبری، نوآوری و تحول در استنباط به معنای بهبود و پیشرفت روش فقاهت است. ایشان این تحول را در سه سطح تبیین نموده‌اند:

۱. ترمیم و بالندگی، یعنی اصلاح و ارتقای مبانی فقهی و پرورش ظرفیت‌های اجتهادی؛

۲. تحول در نگرش و روش، شامل تغییر نگرش فقهی و بهبود روش‌های استنباط؛

۳. پیشرفت کمّی و کیفی، که با افزایش عمق و ژرف‌نگری تحلیل‌ها و گسترش دایره اجتهاد همراه است.

۳.۱ – ترمیم و بالندگی

در اندیشه مقام معظم رهبری، تحول و نوآوری یکی از وظایف حوزه علمیه در قبال میراث علمی گذشتگان است. بر اساس دیدگاه رهبری، تنها حفظ میراث علمی کافی نیست؛ بلکه حوزه‌های علمیه باید با ترمیم و بالندگی، استنباط را در مسیر رشد، توسعه و پاسخگویی به مسائل نوظهور و تحولات اجتماعی حفظ کنند.
«ما امروز در قبال چنین حوزه‌ای که میراث دوازده قرن است، وظیفه داریم. من به سه وظیفه در کنار هم اشاره می‌کنم که اینها از بدیهیات است و استدلال و بحث نمی‌خواهد: اوّل حفظ؛ دوّم ترمیم؛ سوّم بالندگی و رشد دادن و تنمیه و پیش بردن.
حفظِ حوزه، بحمداللَّه حاصل است … لیکن ترمیم قدری دقیق‌تر و سخت‌تر است و از آن سخت‌تر، بالندگی و رشد دادن و پیش بردن است. کفایت نمی‌کند که شما فقط میراث گذشتگان را نگه دارید و به آیندگان تحویل دهید؛ چون نفس توقّف در چنین قضیه‌ای، عقب‌گرد است».

[۱۱] دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، بیانات در دیدار جمعی از نخبگان حوزوی، تاریخ:۱۳۷۴/۰۹/۱۳.

ترمیم به این معناست که مفاهیم قدیمی و مندرس با مفاهیم جدید و پویا جایگزین شوند، زیرا با گذر زمان و نقدهای علمی، برخی مفاهیم استحکام اولیه خود را از دست می‌دهند. برای پر کردن این خلأها، لازم است مباحث تا