پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم دارای ۱۰۲ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم :

منبع: مقتل جامع سیدالشهداء

مقالات مرتبط: تاریخ‌ نگاری عاشورا.

پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم، یکی از مباحث مرتبط به تاریخ‌نگاری عاشورا و مقتل نگاری است. مقتل‌ نگاری، نوعی تک نگاری تاریخی است که در آن به شرح جریان شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) و یارانش از آغاز تا فرجام پرداخته‌ شده است. روایت‌ها و گزارش‌های شاهدان عینی و امامان معصوم در بازگویی جزئیات واقعه عاشورا در گذر زمان از شکل شفاهی خارج شد و به صورت مکتوب در آمد. این آثار که با عنوان «مقتل الحسین» شناخته می‌شوند، شامل روایت‌هایی از اصل رویداد و پیامدهای آن بودند. گرچه در قرن هفتم هجری شاهد افول نگارش آثار در خصوص واقعه عاشورا هستیم اما در میان این آثار، مقتل ابن طاووس، مقتل ابن عدیم، مقتل ابن نما و مقتل ابن ابار از جایگاه ویژه ای برخوردارند. علاوه بر این مقاتل، برخی کتب تاریخی این قرن نیز به روایت واقعه عاشورا و شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) پرداخته‌اند. از جمله این کتب می توان به الکامل فی التاریخ، الحدائق الوردیه، تذکره الخواص، کشف الغمه و الکامل فی السقیفه اشاره کرد.

فهرست مندرجات

۱ – مقدمه
۲ – مقتل ابن نما
۲.۱ – معرفی مؤلف
۲.۲ – انگیزه نگارش
۲.۳ – سبک نگارش
۲.۴ – ساختار کتاب
۲.۵ – دیدگاه علماء
۳ – مقتل ابن ابار
۳.۱ – معرفی مؤلف
۳.۲ – سبک نگارش
۳.۳ – گزارش محتوا
۳.۴ – شرح کتاب
۴ – مقتل ابن عدیم
۴.۱ – معرفی مؤلف
۴.۲ – وضعیت کتاب
۴.۳ – گزارش محتوا
۵ – مقتل ابن طاووس
۵.۱ – معرفی مؤلف
۵.۲ – ساختار کتاب
۵.۳ – هدف نگارش
۵.۴ – گزارش محتوا
۵.۵ – منابع مورد استفاده
۶ – گزارش الکامل فی التاریخ
۶.۱ – محتوای کتاب
۶.۲ – گزارش اسد الغابه
۷ – گزارش الحدائق الوردیه
۷.۱ – محتوای کتاب
۷.۲ – گزارش واقعه عاشورا
۸ – گزارش تذکره الخواص
۸.۱ – شرح زندگانی امام حسین
۸.۲ – بردن اسرا به کوفه و شام
۸.۳ – کیفیت شهادت طفل شیرخوار
۸.۴ – ویژگی کتاب
۹ – گزارش کشف الغمه
۹.۱ – محتوای کتاب
۹.۲ – منابع مورد استفاده
۹.۳ – شیوه نگارش اربلی
۱۰ – گزارش الکامل فی السقیفه
۱۱ – زمان نگارش
۱۲ – سبک نگارش
۱۳ – مقاتل دیگر
۱۴ – پانویس
۱۵ – منبع

۱ – مقدمه

مقتل‌نگاری نوعی از تاریخ‌نگاری است که به طور خاص به شرح و بسط جزئیات شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) و یارانش در واقعه کربلا می‌پردازد. این روایت‌ها که در ابتدا به صورت شفاهی نقل می‌شدند، بعدها به صورت مکتوب نیز ثبت و ضبط شده و به عنوان “مقتل الحسین” شناخته می‌شوند. در قرن‌ هفتم به‌ لحاظ‌ تعداد مقاتل‌ و نگاشته‌های‌ مربوط‌ به‌ واقعه‌ کربلا نسبت به قرون ابتدایی دوره‌ افول مقتل‌نگاری‌ و نگاشته‌های‌عاشورایی‌ محسوب می‌شود.

۲ – مقتل ابن نما

این مقتل، با عنوان مثیر الاحزان و منیر سبل الأشجان، یکی از پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم هجری و نگاشته جعفر بن ابی ابراهیم، معروف به ابن نما حلی، متوفای ۶۴۵ هجری می‌باشد. ابن نما در این اثر با اتکا به روش تاریخ روایی به گردآوری و نقل روایات مربوط به واقعه کربلا می‌پردازد. هدف اصلی او از تالیف این کتاب، صرفا بیان روایتی جامع از واقعه کربلا بوده و به همین جهت هیچ تحلیلی نسبت به مطالب کتاب ندارد. وی این کتاب را در یک مقدمه و سه مقصد تنظیم نموده است.

۲.۱ – معرفی مؤلف

نجم الدین جعفر بن محمد بن جعفر بن هبه الله بن نماحلی (۶۴۵ق) در حله، از شهرهای عراق به دنیا آمد. پدر وی یکی از علمای آن دیار بود. ایشان بعد از سالها تلاش در راه خدمت به نشر آثار ائمه، در ۷۸ سالگی در همانجا رحلت نمود. درباره سال درگذشت او اختلاف است. شیخ آقابزرگ، وفات او را سال ۶۴۵ دانسته است اما شیخ عباس قمی این سال را، تاریخ درگذشت پدر وی، نجیب الدین دانسته و سال وفات نجم الدین را بیان نکرده است.

[۱] آقابزرگ تهرانی، محمدحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۱۳، ص۱۷۰.

[۲] آقابزرگ تهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۱۹، ص۳۴۹.

[۳] قمی، شیخ عباس، الکنی والالقاب، ج۱، ص۴۴۲.

۲.۲ – انگیزه نگارش

ابن نماحلی در مقدمه کتاب می‌فرماید: چون بعضی کتب مقاتل بسیار طولانی بود و در مقابل بعضی بسیار مختصر، این کتاب را که حد وسطی از کتب دیگر است نوشتم که نه طولانی است که خواننده خسته شود و نه آنقدر خلاصه است که نکات مهم تاریخی در آن ذکر نشده باشد.

[۴] حلی، ابن نما، مثیر الاحزان و منیر سبل الأشجان، ابن نما حلی، ص۷.

۲.۳ – سبک نگارش

نویسنده محترم در این کتاب از روش تاریخ روایی بهره جسته و هیچ تحلیلی نسبت به مطالب کتاب از خود ندارد. این روش، روش معمول در تاریخ نگاری متقدمین است. البته بسیاری از حجم کتاب شامل منقولات ابن نما است که به صورت ذکر یک جریان منسجم تنها جمع بندی روایات را آورده ولی در طول کتاب اسناد روایات را به طور کامل ذکر نکرده چرا که هدفش مقتل نویسی بوده نه کتاب روایی صرف.

۲.۴ – ساختار کتاب

ابن نما کتاب خود را به یک مقدمه و سه مقصد تقسیم کرده که عبارتند از:
۱- مقدمه: در فضائل اهل بیت پیامبر علیهم‌السّلام و فضیلت ذکر مصائب آن بزرگواران و گریه بر آنها است.

[۵] حلی، ابن نما، مثیر الاحزان و منیر سبل الأشجان، ابن نما حلی، ص۷ به بعد.

۲- مقصد اول: گزیده‌ای از زندگی نامه امام حسین علیه‌السّلام و سیر تحولات تاریخی در بوجود آمدن حادثه غم انگیز کربلا.
این بخش شامل حرکت امام از مدینه تا ورود به کربلا است.

[۶] حلی، ابن نما، مثیر الاحزان و منیر سبل الأشجان، ابن نما حلی، ص۷ به بعد.

۳- مقصد دوم: وقایع روز عاشورا است تا شهادت امام علیه‌السّلام و آغاز اسارت اهل بیت آن حضرت.
در پایان این مقصد روایاتی در پیشگویی شهادت امام و واقعه عاشورا آمده است.

[۷] حلی، ابن نما، مثیر الاحزان و منیر سبل الأشجان، ابن نما حلی، ص۳۶ به بعد.

۴- مقصد سوم: اسارت اهل بیت رسالت تا بازگشت به مدینه را در بر دارد.

[۸] حلی، ابن نما، مثیر الاحزان و منیر سبل الأشجان، ابن نما حلی، ص۶۴ به بعد.

در این قسمت خطبه‌های امام زین العابدین و سایر اهل بیت علیهم‌السّلام در کوفه و شام و… ذکر شده است.

۲.۵ – دیدگاه علماء

خوانساری نگاشته است که بنا بر نظر شهید ثانی احتمالا مثیر الاحزان و اثر دیگر منسوب به ابن نما با عنوان ذوب النضار، از آثار او نباشد؛ بلکه نگاشته نوه او _که همنام او بوده است_ باشد؛

[۹] موسوی خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۲، ص۱۷۹.

اما علامه سیدمحسن امین این سخن را مردود دانسته و گفته است اساسا معلوم نیست که او نوه‌ای، همنام خود داشته است.

[۱۰] امین، سیدمحسن، اعیان الشیعه، ج۴، ص۱۵۶.

[۱۱] محلی، حمید بن احمد، الحدائق الوردیه فی مناقب الائمه الزیدیه، ج۱، ص۱۸۸-۲۳۴.

۳ – مقتل ابن ابار

این مقتل، با عنوان درر السمط فی خبر السبط، یکی از پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم هجری و نگاشته محمد بن عبدالله بن ابی بکر قضاعی، معروف به ابن ابار بلنسی متوفای ۶۵۸ق می‌باشد. این اثر حاضر، مرثیه‌ای منثور در رثای امام حسین (علیه‌السّلام) و خاندان ایشان است که با بهره‌گیری از نثری فاخر، مسجع و آراسته به صنایع ادبی، به نگارش درآمده است. مؤلف در این اثر، ضمن روایت وقایع منتهی به شهادت امام حسین (علیه‌السّلام)، به مدح و ثنای آن حضرت پرداخته و یزید را، مورد نکوهش قرار می‌دهد. این امر، گمانه‌زنی‌هایی را در خصوص مذهب شیعی مؤلف برانگیخته است.

۲.۱ – معرفی مؤلف

ابن اَبّار، ابوعبدالله‌ محمّد عبدالله‌ قُضاعی‌ (۵۹۵-۶۵۸ق‌)، کاتب‌، مورّخ‌، محدّث‌، ادیب‌ و سیاستمدار اندلسی‌ در قرن هفتم هجری بوده است.

۲.۳ – سبک نگارش

ابن ابار آثار متعددی را در موضوعات مختلف تالیف نموده است. یکی از این آثار کتابی با نام دُرَرَ السِمط فی‌ خبر السِبط است‌ که به‌ سبکی‌ ادیبانه‌ به ذکر تاریخ‌ عاشورا و وقایع‌ کربلا می‌پردازد. این اثر، مرثیه‌ای منثور برای امام حسین (علیه‌السّلام) و خاندانش است؛ چنان که اثر دیگر او معادن اللجین فی مراثی الحسین (علیه‌السّلام) مرثیه منظومی در این باره است. نثر این کتاب، پیچیده، مسجع و دارای آرایه‌های ادبی است. انشای آن به سبک مقامات، و متن آن، مختصر است. این اثر در ۱۲۶ صفحه با پاورقی‌های مصحح و محقق آن چاپ شده است. مصحح تا صفحه ۶۰ (در قالب پنجاه صفحه) به شرح زندگی و جایگاه علمی مؤلف و کتاب پرداخته است. از ۶۶ صفحه باقی مانده، حدود نیمی از آن، پاورقی است. بنابراین متن کتاب بیش از ۳۰ صفحه نیست و از این میزان، حدود پانزده صفحه آن درباره امام حسین (علیه‌السّلام) است.

۳.۳ – گزارش محتوا

مطالب این کتاب دارای عنوان نیست و هر قسمت با عنوان «فصل» از قسمت دیگر جدا شده است. نویسنده در بحث از قیام عاشورا، به نامه‌نگاری کوفیان و روانه شدن مسلم به کوفه و خروج امام از مکه و رفتن به سوی کوفه و ملاقات با حر و در نهایت، شهادت حضرت اشاره کرده است. به دلیل ستایش‌های او از امام حسین (علیه‌السّلام) و نکوهش‌هایش از یزید، برخی گمان کرده‌اند که او شیعه بوده است.

[۱۲] آقابزرگ تهرانی، محمدحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۴، ص۴۰۹.

[۱۳] آقابزرگ تهرانی، محمدحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۸، ص۱۲۴-۱۲۵.

۳.۴ – شرح کتاب

در اوایل قرن یازده، ابوجمعه سعید بن مسعود ماغوسی (۱۰۱۶ق)، با بهره گرفتن از ۵۰۰ کتاب، شرحی را برای این اثر با عنوان نظم الفرائد الغرر فی سلک فصول الدرر نوشت.

[۱۴] طباطبایی، سید عبدالعزیز، اهل البیت فی المکتبه العربیه، ص۱۶۵-۱۶۶.

[۱۵] طباطبایی، سید عبدالعزیز، اهل البیت فی المکتبه العربیه، ص۶۴۷-۶۴۸.

۴ – مقتل ابن عدیم

این مقتل، با عنوان ترجمه الامام الحسین (علیه‌السّلام) بخشی از کتاب مفصل بغیه الطلب فی تاریخ حلب، یکی از پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم هجری و نگاشته کمال الدین عمر بن احمد بن ابی جراده حلبی، مشهور به ابن عدیم متوفای ۶۶۰ق می‌باشد. ساختار روایی این کتاب از نظر مباحث مطروحه، مشابه مقتل ابن عساکر است و طبق گفته مؤلف، تمام بخش مقتل این کتاب از کتاب الاخبار الطوال دینوری گرفته شده است.

۲.۱ – معرفی مؤلف

کمال الدین ابوالقاسم عمر بن احمد بن هبه الله بن عبد العزیز بن ابی جراده معروف به ابن عدیم عقیلی حلبی، از تاریخ‌نگاران و محدثین قرن ششم و هفتم هجری است. وی در سال ۶۶۰ق در مصر درگذشت.

۴.۲ – وضعیت کتاب

ابن عدیم، آثار گوناگونی در علوم مختلف نگاشته اما کتاب بغیه الطلب فی تاریخ حلب مفصل‌ترین اثر وی بوده که در چهل جزء تألیف شده است. کتاب مقتل وی با عنوان ترجمه الامام الحسین (علیه‌السّلام) همچون مقتل ابن عساکر است که عنوانش ترجمه ریحانه رسول الله، الامام الحسین (علیه‌السّلام) بوده ولی بخشی از کتاب تاریخ مدینه دمشق اوست. مقتل ابن عدیم نیز در واقع بخشی از کتاب مفصل بغیه الطلب فی تاریخ حلب است که با تصحیح سید عبدالعزیر طباطبایی و تحقیق محمد طباطبایی به شکل یک کتاب مستقل به چاپ رسیده است.

۳.۳ – گزارش محتوا

این اثر دارای ۲۴۸ حدیث و گزارشی درباره امام حسین و عاشورا است و ساختار روایی آن از نظر موضوعات و مباحث مطروحه، به جز بخش مقتل، همانند اثر ابن عساکر است. چنان که خود مؤلف تصریح کرده، همه بخش مقتل این کتاب، برگرفته از الاخبار الطوال دینوری است.

[۱۶] ابن عدیم، ابوالقاسم، ترجمه الامام الحسین، ص۱۴۱-۱۵۶.

[۱۷] دینوری، ابوحنیفه، الاخبار الطوال، ص۲۴۷.

۵ – مقتل ابن طاووس

این مقتل، با عنوان الملهوف علی قتلی الطفوف یکی از پاورپوینت کامل مقاتل قرن هفتم هجری و نگاشته علی بن موسی بن جعفر بن طاووس معروف به سید بن طاووس متوفای ۶۶۴ق می‌باشد. این کتاب مقتلی مختصر و با ساختاری سه‌گانه است که به منظور تسهیل زیارت امام حسین (علیه‌السّلام) برای زائران تالیف شده است. ابن طاووس مدعی است که در نگارش مقتلی با ساختار و ویژگی‌های خاص خود، از دیگران سبقت گرفته و یکی از گزارش‌های منحصر به فرد او در این کتاب، حدیث مشهور «مشیت» مربوط به گفتگوی امام حسین (علیه‌السّلام) با محمد بن حنفیه در مکه است.

۲.۱ – معرفی مؤلف

رضی‌الدین ابو‌القاسم‌ سید‌ علی بن موسی بن طاووس (۵۸۹-۶۶۴ ه.ق)، معروف به سید بن طاووس، از فقهای نام‌آور شیعه در قرن ششم و هفتم هجری قمری که بیشترین شهرت وی در زهد، تقوی و عرفان است و اکثر تالیفات او در موضوع ادعیه و زیارات می‌باشد. او سرانجام به سال ۶۶۴ هجری در سن ۷۵‌سالگی‌ در بغداد دیده از‌ جهان فرو بست. تالیفات بسیاری از سید بن طاووس در عرصه‌های‌ اخلاق‌، تهذیب نفس، تاریخ، فقه، ادیان و مذاهب و فضایل اهل بیت بر جای مانده است. کتاب اللهوف علی قتلی الطفوف، یکی از تالیفات اوست.

۲.۴ – ساختار کتاب

سید بن طاووس ساختار و فصول این اثر را همانند مقتل ابن نما در سه مسلک، مشابه عناوین مثیرالاحزان تدوین و نگارش کرده است:
مسلک نخست: امور متقدم بر جنگ؛
مسلک دوم: شرح نبرد روز عاشورا و امور نزدیک به آن؛
مسلک سوم: حوادث پس از شهادت.

۵.۳ – هدف نگارش

وی درباره هدف از نگارش چنین کتابی می‌نویسد: «بعد از آنکه کتاب مصباح الزائر را درباره آداب و برنامه‌های زیارت، برای زایران نوشتم، تصمیم گرفتم مقتل مختصری نیز متناسب با تنگی وقت زائران بنویسم تا آنان را از مقتل مفصل بی نیاز کند.

[۱۸] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۸۶-۸۷.

از نظر وی، هرکس از ترتیب و نگارش این کتاب آگاه شود، با اختصار و حجم اندکی که دارد، تفاوت و امتیاز آن را نسبت به آثار دیگر، درک می‌کند.

[۱۹] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۲۳۴.

سید بن طاووس نوشته است که در نگارش و تدوین چنین اثری، با این ساختار و ویژگی‌ها، گوی سبقت را از دیگران ربوده و هیچ کس در نگارش چنین کتابی بر او سبقت نگرفته است.

[۲۰] سید بن طاووس، علی بن موسی، االملهوف علی قتلی الطفوف، ص۶۵.

۳.۳ – گزارش محتوا

اخبار، گزارش‌ها و شیوه گزینش و چینش مطالب، شباهت‌های بسیاری با مثیرالاحزان ابن نما دارد. البته گزارش‌های ابن نما، مفصل تر و از نظر عبارات، پایبندتر به گزارش‌های کهن است؛ اما گزارش‌های ابن طاووس در بسیاری موارد، مختصر و نقل به معناست و برخی از عبارات، تعابیر خود نویسنده است. یکی از گزارش‌های منحصر به فرد سید بن طاووس، حدیث مشهور «مشیت» یا همان گزارش گفت و گوی میان محمد بن حنفیه و امام حسین (علیه‌السّلام) هنگام خروج حضرت از مکه است. دو جمله مشهور حضرت از قول رسول خدا، یکی: «فَإِنَّ اللّه َ قَد شاءَ أن یَراکَ قَتیلاً» در بیان اینکه چرا او از مکه خارج می‌شود، و دیگری «إنَّ اللّه َ قَد شاءَ أن یَراهُنَّ سَبایا» در پاسخ اینکه چرا حضرت، زنان را همراه خود می‌برد، در همین گزارش است.

[۲۱] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۲۷-۱۲۸.

اگرچه این گزارش در هیچ منبع موجود مقدم بر ملهوف نیامده است، بنا بر برخی از نسخه‌های کتاب، ابن طاووس این گزارش را از یک منبع کهن، یعنی اصل (مقصود از «اصل»، در اصطلاح علم رجال و حدیث، کتابی حدیثی است که مؤلف آن، احادیثی را که شخصا از امام شنیده یا با یک واسطه از او نقل کرده، در آن گرد آورده است)

[۲۲] سبحانی، جعفر، کلیات فی علم الرجال، ص۴۷۵.

محمد بن داود قمی نقل کرده است.

[۲۳] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۲۷.

۵.۵ – منابع مورد استفاده

افزون بر تاثیرپذیری احتمالی سید بن طاووس از مثیر الاحزان، و بهره‌گیری از گزارش‌های مورخان متقدم، از جمله طبری و شیخ مفید (که این دو نیز، بیشتر از ابومخنف بهره برده‌اند)، بیشترین گزارش‌های این کتاب، برگرفته از مقتل خوارزمی، که او نیز عمدتا از ابن اعثم گرفته، می‌باشد.

[۲۴] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲، ص۴۶.

[۲۵] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۱، ص۳۴۹.

[۲۶] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۵۰-۱۶۱.

[۲۷] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۹۲-۱۹۴.

[۲۸] سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۲۰۱-۲۰۲.

[۲۹] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲