پاورپوینت کامل مقاتل قرن ششم

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مقاتل قرن ششم دارای ۹۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مقاتل قرن ششم،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مقاتل قرن ششم :

منبع: مقتل جامع سیدالشهداء

مقالات مرتبط: تاریخ‌ نگاری عاشورا.

پاورپوینت کامل مقاتل قرن ششم، یکی از مباحث مرتبط به تاریخ‌نگاری عاشورا و مقتل نگاری است. مقتل‌ نگاری، نوعی تک نگاری تاریخی است که در آن به شرح جریان شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) و یارانش از آغاز تا فرجام پرداخته‌ شده است. روایت‌ها و گزارش‌های شاهدان عینی و امامان معصوم در بازگویی جزئیات واقعه عاشورا در گذر زمان از شکل شفاهی خارج شد و به صورت مکتوب در آمد. این آثار که با عنوان «مقتل الحسین» شناخته می‌شوند، شامل روایت‌هایی از اصل رویداد و پیامدهای آن بودند. گرچه در قرن ششم هجری شاهد افول نگارش آثار در خصوص واقعه عاشورا هستیم اما در میان این آثار، مقتل خوارزمی، مقتل ابن عساکر و مقتل الشهدای رازی از جایگاه ویژه ای برخوردارند. علاوه بر این مقاتل، برخی کتب تاریخی این قرن نیز به روایت واقعه عاشورا و شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) پرداخته‌اند. از جمله این کتب می توان به مناقب ابن شهرآشوب، روضه الواعظین و اعلام الوری اشاره کرد.

فهرست مندرجات

۱ – مقدمه
۲ – مقتل خوارزمی
۲.۱ – معرفی مؤلف
۲.۲ – ساختار کتاب
۲.۳ – سبک نگارش
۲.۴ – مشایخ خوارزمی
۲.۵ – علت تفاوت گزارشات خوارزمی و ابن اعثم
۳ – مقتل ابن عساکر
۳.۱ – معرفی مؤلف
۳.۲ – ساختار کتاب
۳.۳ – گزارش محتوا
۳.۴ – شرح قیام امام حسین
۴ – مقتل الشهدای رازی
۴.۱ – معرفی مؤلف
۴.۲ – وضعیت کتاب
۵ – گزارش روضه الواعظین
۵.۱ – سبک نگارش
۵.۲ – منابع مورد استفاده
۶ – گزارش اعلام الوری
۶.۱ – ساختار کتاب
۶.۲ – استفاده از الارشاد
۷ – گزارش مناقب آل ابی طالب
۷.۱ – بررسی محتوا
۷.۲ – ویژگی‌های کتاب
۸ – گزارش المنتظم
۹ – مقاتل دیگر
۱۰ – پانویس
۱۱ – منبع

۱ – مقدمه

مقتل‌نگاری نوعی از تاریخ‌نگاری است که به طور خاص به شرح و بسط جزئیات شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) و یارانش در واقعه کربلا می‌پردازد. این روایت‌ها که در ابتدا به صورت شفاهی نقل می‌شدند، بعدها به صورت مکتوب نیز ثبت و ضبط شده و به عنوان “مقتل الحسین” شناخته می‌شوند. قرن‌ ششم را به‌ لحاظ‌ تعداد مقاتل‌ و نگاشته‌های‌ مربوط‌ به‌ واقعه‌ کربلا می‌توان‌ دوره‌ افول مقتل‌نگاری‌ و نگاشته‌های‌عاشورایی‌ به‌ حساب‌ آورد. البته‌ نگارش‌ مقتل‌ نیز هم‌ چون‌ دیگر شاخه‌های‌ علوم‌، تحت‌ تاثیر فضای‌ پدید آمده‌ در این‌قرن‌ برای‌ نگارش‌ آثار مختلف‌، از جمله‌ مجامع‌ حدیثی‌ بود.

۲ – مقتل خوارزمی

یکی مقاتل این قرن، مقتل الحسین (علیه‌السّلام) اثر موفق بن احمد خوارزمی می‌باشد. کتاب مقتل الحسین در دو جلد به شرح واقعه کربلا می‌پردازد. جلد اول به فضایل پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)، اهل بیت و پیشگویی‌های رسول خدا درباره امام حسین اختصاص دارد. جلد دوم نیز به شرح وقایع کربلا، کشته شدن امام حسین (علیه‌السّلام)، مجازات قاتلان، مرثیه‌ها، زیارت امام حسین و انتقام مختار ثقفی می‌پردازد.

۲.۱ – معرفی مؤلف

ابوالمؤید موفق بن احمد بن محمد (برخی نام جد او را «اسحاق» با کنیه ابوسعید» دانسته‌اند)

[۱] حموی، یاقوت، معجم الادباء، ج۶، ص۲۷۴۱.

[۲] سیوطی، عبدالرحمن، بغیه الوعاه فی طبقات الغویین والنحاه، ج۲، ص۳۰۸.

[۳] امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۴، ص۳۹۸.

بکری مکی حنفی، معروف به «آخطب خوارزم»،

[۴] خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، ص۱۷.

فقیه، خطیب، قاضی، ادیب و شاعر، ملقب به «صدرالائمه» و «خلیفه الزمخشری» در حدود سال ۴۸۴ قمری دیده به جهان گشود و در سال ۵۶۸ قمری بدرود حیات گفت.

[۵] سیوطی، عبدالرحمن، بغیه الوعاه فی طبقات الغویین والنحاه، ج۲، ص۳۰۸.

درباره مذهب خوارزمی باید گفت با توجه به آنکه در عصر وی، مذهب شایع در خراسان بزرگ و ماوراءالنهر از جمله منطقه خوارزم، مذهب حنفی بوده، خوارزمی نیز در فروع، این مذهب را اختیار کرده است. یکی از شواهد قوی بر این مطلب، کتاب مناقب ابی حنیفه است که او در فضایل ابوحنیفه نوشته و در آن به مدح و ثنای وی در قالب قصیدهای طولانی پرداخته است. البته او در اصول اعتقادی، اشعری بوده است. با این همه او متمایل به تشیع و علاقه مند به اهل بیت (علیه‌السّلام) بوده است؛ چراکه افزون بر نگارش مقتل الحسین، کتاب‌های دیگری همانند فضائل امیرالمومنین معروف به المناقب، رد الشمس لامیرالمؤمنین، قضایا امیرالمؤمنین والاربعین فی مناقب النبی الامین و وصیه امیرالمومنین نگاشته است. خوارزمی در طول حیاتش در تاریخ و فضایل و مناقب اهل‌بیت آثاری را تألیف کرده که مقتل الحسین (علیه‌السّلام) یکی از آنهاست.

۲.۲ – ساختار کتاب

کتاب مقتل الحسین خوارزمی، دربردارنده یک سرآغاز و پانزده فصل است که در دو جلد گرد آمده‌اند. جلد اول این کتاب، شامل ده فصل و بخش اول از فصل یازده است و جلد دوم، بخش دوم از فصل یازده به همراه چهار فصل دیگر را دربردارد. عناوین این فصل‌ها چنین است:
۱. برخی از فضایل پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)؛ ۲. فضایل خدیجه دختر خویلد؛ ۳ فضایل فاطمه دختر اسد پسر هاشم پسر عبد مناف، مادر امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه‌السّلام)؛ ۴. نمونه‌ای از فضایل امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام)؛ ۵. فضایل فاطمه زهرا (علیهالسّلام) دختر رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)؛ ۶. فضایل حسن و حسین (علیه‌السّلام)؛ ۷. فضایل اختصاصی حسین (علیه‌السّلام): ۸. پیشگویی رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) درباره حسین (علیه‌السّلام) و احوال وی؛ ۹. آنچه بین حسین (علیه‌السّلام) و بین ولید بن عتبه و مروان بن حکم در مدینه، در زمان حیات معاویه و بعد از مرگش گذشت؛ ۱۰. سرگذشت حسین (علیه‌السّلام) در مدت اقامتش در مکه، و نامه‌های کوفیان به او، و فرستادن مسلم بن عقیل به کوفه و قتل او در این شهر؛ ۱۱. خروج حسین بن علی (علیه‌السّلام) از مکه به سوی عراق و حوادث و اتفاقاتی که بین راه رخ داد و توقف او در سرزمین طف و کشته شدن امام حسین (علیه‌السّلام)؛ ۱۲. عقوبت و مجازات قاتل حسین (علیه‌السّلام)؛ ۱۳. برخی از مرثیه‌هایی که درباره آن حضرت سروده شده است؛ ۱۴. زیارت حضرت و فضیلت آن؛ ۱۵. انتقام مختار بن ابی عبید ثقفی از کشندگان حسین (علیه‌السّلام). خوارزمی در پایان این فصل، به جریان کشته شدن مصعب و عبدالله پسران زبیر نیز پرداخته است.

۲.۳ – سبک نگارش

مقتل الحسین خوارزمی، کتابی تاریخی-روایی است که بیشتر روایات و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بیشترین مطالب این اثر از فصل نهم تا پایان فصل یازدهم، که از جریان بیعت‌خواهی معاویه برای یزید، آغاز شده و با شهادت آن حضرت و یارانش در کربلا به پایان می‌رسد، برگرفته از کتاب الفتوح ابن اعثم است و خوارزمی خود، بارها به این موضوع در کتابش تصریح کرده است. وی در برخی موارد، پس از نقل گزارش ابن اعثم، حدیث یا گزارش دیگری را بر آن افزوده و سپس ادامه گزارش ابن اعثم را با الفاظی مانند «قال احمد بن اعثم کوفی» آورده است.

[۶] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۱، ص۳۲۱.

[۷] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۱، ص۲۵۲.

[۸] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲، ص۱۹۲.

[۹] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲، ص۲۹۲.

[۱۰] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۱، ص۲۶۳.

[۱۱] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۱، ص۲۵۴.

گزارش‌های افزوده شده معمولا گزارش‌هایی است که خوارزمی به طور مسند از مشایخ خود نقل کرده است.

۲.۴ – مشایخ خوارزمی

برخی از مشایخ روایت خوارزمی که وی در این اثر از آنان بسیار نقل کرده است، عبارت‌اند از: جارالله محمود بن عمر زمخشری (۵۳۸ ق)، ابومنصور شهردار بن شیرویه دیلمی (۵۵۸ ق)، حسن بن احمد عطار همدانی (۵۴۴ ق) و ابوالحسن علی بن احمد عاصمی.

۲.۵ – علت تفاوت گزارشات خوارزمی و ابن اعثم

چنانکه گذشت، خوارزمی در نگارش واقعه کربلا تا پیش از روز عاشورا، بیشترین بهره را از کتاب الفتوح ابن اعثم برده است؛ اما گزارش‌های وی نسبت به اخبار ابن اعثم اضافات، کاستی‌ها و تفاوت‌هایی دارد که به نظر می‌رسد این امر معلول سه عامل بوده باشد:

اول آنکه کتاب الفتوح ابن اعثم دارای نسخه‌های متعدد و تا اندازهای متفاوت از یکدیگر با اضافات و کاستی‌هایی بوده است. شاهد این ادعا، اختلاف نسخه‌های موجود کنونی، با نقل‌های خوارزمی از ابن اعثم است. نمونه بارز در این باره، تفاوت‌های اشعار آورده شده به مناسبت حوادث مختلف در کتاب ابن اعثم با مقتل خوارزمی از لحاظ کمی و محتوایی است. همچنین احتمال دارد برخی از اضافات مقتل خوارزمی به این علت باشد که نسخه کامل‌تری از فتوح، نزد خوارزمی بوده است.
دوم آنکه خوارزمی خطیب و اهل منبر بوده است و با تاثیرپذیری از چنین منصب و حرفه‌ای، با نقل به مضمون گزارشهای ابن اعثم، به تغییر کمی و در برخی موارد، تغییر کیفی آنها پرداخته تا گزارش‌های این حادثه، منطقی‌تر، پذیرفتنی‌تر و برای خواننده جذاب‌تر باشد. البته این کار در بسیاری از موارد، تا اندازهای بوده که موجب تحریف اصل جریان نشود.
سوم آنکه طبیعت بسیاری از حوادث و قضایای تاریخی آن است که وقتی گرد و غبار گذشت زمان بر آنها می‌نشیند و نویسندگان قرون بعدی پا به عرصه حیات علمی گذاشته، به بازنگاری آنها می‌پردازند، اضافات و شاخ و برگ‌هایی بر اصل حادثه می‌افزایند که در گزارش‌های اولیه، وجود نداشته است. وی گاهی اخباری از ابومخنف روایت کرده است؛ اما باز در مقایسه با اخبار منابع معتبر پیشین، تفاوت‌ها و زیادت‌هایی دارد.

۳ – مقتل ابن عساکر

یکی پاورپوینت کامل مقاتل قرن ششم، کتاب ترجمه ریحانه رسول الله، الامام الحسین (علیه‌السّلام) من تاریخ مدینه دمشق اثر ابن عساکر دمشقی است. او در این کتاب روایت‌ها و گزارش‌هایی راجع به امام حسین (علیه‌السّلام) و عاشورا آورده که بیشتر آنها به مسائل حاشیه‌ای و کم‌ارزش پرداخته و اخبار اندکی به شرح قیام و شهادت امام حسین (علیه‌السّلام) و یارانش اختصاص یافته است. او به دلیل تمایلات مذهبی خود، به طور کامل به جنایات بنی امیه در واقعه عاشورا نپرداخته و در مقابل درباره ولادت و فضایل امام حسین روایات زیادی نقل کرده که بسیاری از آنها تکراری است.

۲.۱ – معرفی مؤلف

ابوالقاسم‌ علی بن‌ حسن‌ بن‌ هبهالله‌ شافعی‌ دمشقی‌ (۴۹۹-۵۷۱ق‌)، برجسته‌ترین‌ فرد از خاندان‌ ابن‌عساکر که‌ در دمشق‌ زاده‌ شد و همان‌جا درگذشت‌. او با تألیف‌ کتاب تاریخ‌ بزرگ‌ دمشق‌ در شمار یکی‌ از بزرگ‌ترین‌ حافظان‌ حدیث‌ و نویسندگان‌ تاریخ‌ در روزگار خویش‌ درآمد.

[۱۲] ابن‌ جوزی‌، عبدالرحمان‌، المنتظم‌، ج۱، ص۷۷.

[۱۳] حموی، یاقوت‌ بن عبدالله، معجم الادباء، ج۴، ص۱۶۹۷.

[۱۴] ابن‌خلکان‌، احمد بن محمد، وفیات‌ الاعیان، ج۳، ص۳۰۹-۳۱۰.

بیشتر تألیفات‌ ابن‌عساکر در زمینه حدیث‌ و رجال‌ و تاریخ‌، و بالغ‌ بر ۱۳۴ عنوان‌ ذکر شده است‌.

[۱۵] حموی، یاقوت‌ بن عبدالله، معجم الادباء، ج۴، ص۱۶۹۸.

۲.۲ – ساختار کتاب

ابن عساکر به مناسبت ذکر شرح حال بزرگان و افراد برجسته‌ای که در دمشق ساکن بوده، یا به این شهر و اطراف و نواحی آن آمده‌اند، به شرح حال امام حسین (علیه‌السّلام) پرداخته است. همچنین این بخش از تاریخ ابن عساکر را محقق برجسته مرحوم شیخ محمدباقر محمودی، تحقیق کرده و جداگانه با عنوان ترجمه ریحانه رسول الله الامام الحسین (علیه‌السّلام) من تاریخ مدینه دمشق، به چاپ رسانده است. افزون بر این، سید محمدرضا حسینی جلالی برخی از اخبار این اثر را گزینش کرده و در قالب چند باب با عنوان الحسین سماته و سیره چاپ کرده است.

[۱۶] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، تاریخ مدینه دمشق الکبیر، ج۱۴، ص۱۲۷-۲۴۶.

وی در این شرح حال ۱۱۹ صفحه‌ای درباره امام حسین (علیه‌السّلام) و حادثه عاشورا، در مجموع ۴۰۱ روایت و گزارش آورده که مضمون بسیاری از آنها تکراری است. این اثر، از نظم و تبویب چندان مناسبی برخوردار نیست و در مواردی، اخبار برخی از موضوعات و عناوین، به صورت پراکنده آمده است همانند اخبار مربوط به ولادت، شهادت و مدت عمر امام و اخبار مربوط به عقوبت قاتلان امام. نکته شایان توجه درباره این نگاشته آنکه ابن عساکر در گزارش مختصر خود از سیر قیام امام حسین (علیه‌السّلام)، بخشی از آغاز گزارش مقتل امام حسین، نگاشته ابن سعد را با همان سلسله اسناد وی نقل کرده است.

[۱۷] ابن سعد، محمد بن سعد، ترجمه الحسین علیه‌السّلام و مقتله، ص۱۷.

[۱۸] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۳۷.

افزون بر این، او برخی گزارش‌های دیگر مقتل وی را به صورت پراکنده در لابه لای نگاشته خود آورده است.

[۱۹] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۲۰۳.

[۲۰] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۳۹۰.

[۲۱] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۳۰۸.

[۲۲] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۴۳۶.

۳.۳ – گزارش محتوا

اما نکته‌ای که درباره کمیت و کیفیت محتوایی این اخبار و گزارش‌ها و رویکرد خاصی ابن عساکر در انتخاب و چینش آنها حایز اهمیت است، آنکه وی بیشتر اخبار و گزارش‌هایی را گزینش کرده و آورده است که محتوای آنها، کمتر آگاهی‌های تاریخی درباره این واقعه را در برداشته و بیشتر به مسائل حاشیه‌ای و کم ارزش پرداخته است. افزون بر این، بسیاری از مضامین این اخبار، چندین بار تکرار شده است؛ چندان که حدود صد روایت مربوط به روز و سال ولادت و شهادت، مدت عمر، نام و کنیه امام،

[۲۳] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۲۰، ح۱۰-۳۸.

[۲۴] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۴۱۲، ح۳۴۹-۳۹۵.

و بیش از ۱۲۰ روایت، یعنی بیش از یک چهارم آنها، درباره مناقب و فضایل حضرت

[۲۵] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۵۱، ح۵۵-۱۷۷.

[۲۶] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۹۸.

است که بسیاری از روایات این دو دسته، تکراری است. بیش از سی روایت مربوط به پیشگویی‌های پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) درباره کشته شدن امام حسین،

[۲۷] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۲۳۶، ح۲۱۳-۲۳۹.

[۲۸] ابن عساکر، علی بن‌ حسن‌، ترجمه الامام الحسین علیه‌السّلام من تاریخ مدینه دمشق، ص۳۴۱، ح۲۷۸-۲۸۰.

بیش از ده روایت درباره نهی برخی افراد سرشناس از رفتن حضرت به کوفه،

[۲۹] ابن عساکر،