پاورپوینت کامل مستقلات عقلیه (فقه سیاسی)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مستقلات عقلیه (فقه سیاسی) دارای ۴۲ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مستقلات عقلیه (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل مستقلات عقلیه (فقه سیاسی) :

منبع: پاورپوینت کامل مستقلات عقلیه (فقه سیاسی)

مقالات مرتبط: مستقلات عقلی.

مستقلات عقلیه، به اصول و قواعد عقلی گفته می‌شود که عقلِ نظری یا عملی در حوزه غیرشرعی آن‌ها را کشف می‌کند و از نظر فقهی ارزش استنتاج حکم شرعی دارند.
در این موارد، نصوص شرعی حالت ارشادی پیدا می‌کنند زیرا عقل پیشاپیش حکم واقعی را آشکار کرده است.
حسن و قبح عقلی نزد شیعه و معتزله مبنای امکان کشف حکم شرعی از طریق عقل تلقی می‌شود.
در حالی‌که اشاعره آن را انکار کرده و ماتریدیه تنها بخشی از آن را می‌پذیرند.
این بحث از دل کلام اسلامی آغاز شده، سپس وارد اصول فقه شده و به یکی از مناقشه‌برانگیزترین مباحث درباره رابطه عقل و شرع تبدیل شده است.

فهرست مندرجات

۱ – تعریف و مبانی مستقلات عقلیه
۲ – حسن و قبح عقلی
۳ – مقدمات سه‌گانه بحث
۴ – پیوند مستقلات عقلیه با فلسفه، کلام و اصول
۴.۱ – نقش متکلمان اهل سنت
۴.۲ – جایگاه کلام در آثار اولیه اصول شیعه
۵ – روش عقل در استدلال فقهی
۵.۱ – سه روش استنتاج در منطق
۵.۲ – نقش قیاس منطقی (برهان) در استنباط
۵.۳ – بحث استلزامات عقلی و اقسام قیاس در اصول
۵.۴ – صغری و کبری در قیاس مستقلات عقلیه
۶ – عقل و کشف حکم شرع
۶.۱ – مفهوم «ملاک حکم» و اهمیت آن در اصول فقه
۶.۲ – تنقیح ملاک در امامیه
۷ – دیدگاه مکاتب مختلف اسلامی
۸ – اهمیت بحث در فقه و فلسفه اسلامی
۹ – پانویس
۱۰ – منبع

۱ – تعریف و مبانی مستقلات عقلیه

مستقلات عقلیه، اصول و قواعد عقلى که از طریق عقل نظرى یا عملى در حوزه غیردینى کشف و احراز مى‌شود ارزش استنتاج شرعى دارد.
در مواردی که به مقتضاى دلیل قطعى عقلى مى‌توان قاعده حقوقى را کشف کرد.
در چنین مواردى اگر نصى وجود داشته باشد، اوامر شرع نسبت به آن‌ها حالت ارشادى پیدا مى‌کند و از حالت مولوى (فرمان راندن) خارج مى‌شود.
در اصول فقه به این موارد، مستقلات عقلیه گفته مى‌شود و عقل در این حالت حکم شرع را در حقیقت کشف مى‌کند.
فقیه از راه عقل به مضمون وحی مى‌رسد، اما نه به آن معنا که عقل خود منبع کشف حقوقى است.
زیرا منبع اصلى وحى است، بلکه به این معنا که عقل مى‌تواند راهى به شناخت وحى پیدا کند.

۲ – حسن و قبح عقلی

در این‌جا اصالت عقل، رأى و تبعیت شرع از عقل مطرح نیست، بلکه مضمون اعتبار عقل (حجیت) در مستقلات عقلیه به معنا تطابق عقل و شرع است.
در یک تعریف، عقل مدرک کلیات بوده و در تعریف دیگر توانایى اندیشیدن است.
براساس یک نظر رایج مستقلات عقلیه از مشهورات محسوب مى‌شوند، یعنى تنها پشتوانه‌ى آن‌ها، شهرت عمومى است پس حسن و قبح‌ها قضایاى واقعى نیستند. از آن جایى که نزاع اشاعره و معتزله بر سر نظریه مشهورات است، به نقد این نظریه مى‌پردازیم.
اگر مقصود از ادراک کلیات تصور مفاهیم کلى باشد نشانه‌ى عاقل بودن نیست، زیرا کار عقل کشف واقعیات است. با توجه به وجدانى بودن عقل، حسن و قبح‌هاى عقلى، صفاتى حقیقى هستند، که کشف مى‌شوند.
ممدوح بودن عادل نیز نتیجه حسن دانستن عدل است، نه معناى آن.
این قضایا، از جهت اعتراف عمومى جزو مشهورات هستند، اما شهرت، در مقابل کشف عقلى اعتبارى ندارد.
حسن و قبح‌هاى اخلاقى به عنوان مفاهیمى حقیقى هستند که ریشه در درک وجدانى و ضمیر فطرى هر انسانى دارند.
اشتراک همه‌ى انسان‌هاى عاقل در تحسین عدل و تقبیح ظلم تأکیدى بر این حقیقت است.
مستقلات عقلیه مورد تأیید شرع نیز بوده در کنار شریعت به عنوان حجت بر مردم معرفى شده‌اند.
در نتیجه، مفاهیم اخلاقى واقعى نیز از مستقلات عقلیه سرچشمه گرفته‌اند و اعتبارى واقعى دارند.

۳ – مقدمات سه‌گانه بحث

بحث در مستقلات عقلیه سه مقدمه دارد:

اوّل؛ این‌که آیا اصولا افعال و اشیاء متضمن حسن و قبح ذاتی هستند یا نه‌؟
دوم؛ در صورتى که متضمن چنین حسن و قبحى باشد، آیا عقل قادر به کشف آن است یا خیر؟
سوم؛ در صورتى که عقل بتواند حسن و قبح ذاتی اشیاء را یا حداقل بعضى از اشیاء را کشف کند، آیا این امر از تکلیف شارع هم کاشف است‌؟

این بحث از نظر ماهیت بیشتر فلسفى است تا حقوقى، منتهی از آن مطالب فلسفى که فقها و حقوق‌دانان به آن عنایت دارند.
به همین دلیل بسیارى از علماى مذاهب مختلف اسلامى به آن توجه کرده‌اند و مى‌توان گفت این بحث یکى از پر مناقشه‌ترین و مهم‌ترین موضوعاتى است که میان فرق اسلامى مورد بحث و نزاع قرار گرفته است.
اگر بین دو گروه بزرگ متکلمین اسلام، اشاعره و معتزله در چند مسئله بسیار مهم اختلاف عقیده آشتى‌ناپذیر وجود داشته باشد، مسئله حسن و قبح عقلى و ذاتى بى‌شک یکى از مهم‌ترین آنهاست.

۴ – پیوند مستقلات عقلیه با فلسفه، کلام و اصول

بحث مستقلات عقلیه ابتداء در بین متکلمان مطرح شده و سپس کم‌کم پا به دایره علم اصول و فقه نهاده است.
علماى اخباری شیعه به طور کلى و تماماً و صاحب فصول از بین علماى اصول بر این عقیده‌اند که نظریات ماتریدی‌ها غلب حد وسط و معدلى است.

۴.۱ – نقش متکلمان اهل سنت

در بین افکار افراطى و متضاد اشاعره و معتزله که در این مسئله میان عقل‌گرایى بى‌چون و چراى معتزله، نهضت جزمى و ضد عقل اشاعره حد وسط را برگزیده‌اید.
به عنوان مثال کتاب‌هاى «مستصفى» (محمد غزالی)، «محصول» (فخر رازی) و «البیان» (الحرمین جوینى) که تا قرن پنجم مهم‌ترین کتب اصول عامه بوده است.
این کتاب‌ها تاکنون نیز مرجع علماى اصول به شمار مى‌آید، تألیف متکلمانى جون غزالى، امام فخر رازى و امام الحرمین است.
این علما اغلب به مسائل فلسفى دقت نظر خاصى مبذول داشته‌اند.
مهم‌ترین علماى اصول مالکى؛ ابن رشد و شاطبی هر دو تسلط عمیق بر فلسفه داشتند.
ابن رشد خود از فلاسفه بزرگ اسلام بود و شاطبى با فلسفه، آشنایى کامل داشت.
به همین دلیل مسئله حسن و قبح عقلى و همچنین مسئله دیگرى که آیا حاکم در امور شرعى کیست، در بین علماى اصول داراى اهمیتى خاص است.

۴.۲ – جایگاه کلام در آثار اولیه اصول شیعه

اولین مدونین اصول شیعه یعنى سید مرتضی و شیخ طوسی نیز در علم کلام متبحر بوده‌اند.
ضرورت آشنایى با علم کلام که در آن زمان چون یک حربه سیاسى محسوب مى‌شد.
بیشتر فقها را به طرف مسائل فلسفى سوق مى‌داد و به همین دلیل است که شیخ طوسى، خود در عین فقاهت در زمره متکلمین بزرگ محسوب مى‌شود.
اصولا در آن عهد خاص ترویج یک مکتب فقهى بدون اهتمام به مسائل کلامى مذهب عامه (یعنى مذهب اهل تسنن) امکان نداشت.

۵ – روش عقل در استدلال فقهی

باید اول این مسئله را بررسى کنیم که اصولا از نظر منطقى چگونه ع