پاورپوینت کامل محمد بن عبدالکریم شهرستانی (مقاله‌دوم)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل محمد بن عبدالکریم شهرستانی (مقاله‌دوم) دارای ۵۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل محمد بن عبدالکریم شهرستانی (مقاله‌دوم)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل محمد بن عبدالکریم شهرستانی (مقاله‌دوم) :

‌

مقالات مرتبط: محمد بن عبدالکریم شهرستانی، محمد بن عبدالکریم شهرستانی (مقاله‌سوم).

تاج‌الدین شهرستانی شخصیتی تأثیرگذار در کلام اسلامی و تاریخ‌نگاری ادیان است.

فهرست مندرجات

۱ – معرفی شهرستانی
۲ – حوادث ده سوم زندگی شهرستانی
۳ – نظام فکری تأثیر گذار بر شهرستانی
۴ – نگارش غیر صریح شهرستانی
۵ – دلایلی بر اسماعیلی بودن شهرستانی
۵.۱ – تحقیقات محمدتقی دانش‌پژوه درباره مذهب شهرستانی
۵.۲ – تحقیقات ویلفرد مادلونگ درباره مذهب شهرستانی
۵.۳ – تحلیل گی‌مونو، و ژان ژولیوه درباره مذهب شهرستانی
۵.۴ – تأکید شهرستانی بر برخی اشتراکات اشاعره و اسماعیلیه
۵.۵ – تمایز اشاعره و اسماعیلیه میان امر الهی و خلق
۵.۶ – قرابت مفهومی از نبوت در نهایه شهرستانی با مفهوم اسماعیلیه
۵.۷ – دربار ضرورت وجود انسان هدایتگر موضعی شبیه حنفا
۵.۸ – عقیده شیعیان در باره انتظار در مفاتیح‌الاسرار شهرستانی
۵.۹ – شهرستانی و مقام قائم قیامت
۶ – سرشت واقعی تفکر شهرستانی
۷ – فهرست منابع
۸ – پانویس
۹ – منبع

۱ – معرفی شهرستانی

شهرستانی، تاج‌الدین، ابوالفتح محمدبن عبدالکریم، شخصیتی تأثیرگذار در کلام اسلامی و تاریخ‌نگاری ادیان.
وی از پیش‌گامان رویکرد علمی به مطالعه ادیان است. دربار زندگی و خاندان او آگاهی چندانی در دست نیست.
وی در ۴۷۹ در یکی از شهرهای خراسان به نام شهرستان، که اکنون در جمهوری ترکمنستان قرار دارد، به دنیا آمد و در همان شهر آموزشهای سنّتی را فراگرفت. سپس به نیشابور رفت و نزد شاگردان جوینی به تحصیل پرداخت.
در آن‌جا قاضی ابوالمظفر احمدبن محمد خوافی (متوفی ۵۰۰)، که با غزالی دوستی داشت، فقه شافعی را بدو آموخت.
ابوالقاسم سلیمان‌بن ناصر انصاری (متوفی ۵۲۱) کلام اشعری را به او معرفی کرد.
شهرستانی شوق وافری به فراگیری علم تفسیر داشت.
در نیشابور صوفی ناشناخته‌ای، که احتمالاً شیعی اسماعیلی بود، او را با معانی باطنی قرآن آشنا کرد.

[۱] شهرستانی، مفاتیح الاسرار و مصابیح الابرار، ج۱، ص۲ آ، تهران ۱۹۸۹.

۲ – حوادث ده سوم زندگی شهرستانی

شهرستا عنوان پیوند نی در ده سوم زندگی‌اش، در ۵۱۰ به حج رفت و در بازگشت، در بغداد توقف کرد.
دوست وی، ابوالفتح اسعدبن محمد مَیهنی، که در نظامیه (مدرسه شافعیان اشعری در بغداد) حضور داشت، شغلی آموزشی به او داد و شهرستانی سه سال در آن‌جا به تدریس پرداخت.
اما با بیرون آمدن کتاب الملل و النحل او، که در فضای ظاهرگرای اهل‌سنّت مقبولیتی نداشت، این اشتغال دوامی نیافت. همین رویداد سبب شد که وی با نوشتن دو اثر دیگر بکوشد اعتماد اشاعره را دوباره به خود جلب کند.
شهرستانی در نهایهالاقدام با صراحت بیشتری به دفاع از دیدگاه اشعری اهتمام کرده است. وی بعدها با انتقاد سخت از ابن‌سینا در کتاب مصارعه الفلاسفه، راه غزالی را ادامه داد.
شهرستانی پس از آن به دربار سلطان‌ سنجر سلجوقی پیوست و از تکریم نصیرالدین محمود وزیر برخوردار شد.
حمله ترکان غزّ از آسیای مرکزی به پادشاهی سلطان سنجر پایان داد و شهرستانی در خلال این حمله در آخر شعبان ۵۴۸ درگذشت.

۳ – نظام فکری تأثیر گذار بر شهرستانی

غنا و اصالت تفکر فلسفی و کلامی شهرستانی در آثار عمد او نمایان است. برخلاف آنچه غالباً گفته شده است، نمی‌توان او را‌ به‌طور مسلّم متکلمی اشعری محسوب کرد.
شهرستانی از آن رو که اصطلاحات فلسفی و کلامی متفاوت و فراوانی را با هم درآمیخته است، شخصیتی نیست که بتوان او را به آسانی ارزیابی کرد.
وی هم متکلم و هم فیلسوف بود و آثار او غالباً تلفیقی است از توصیف عینی ادیان و مذاهب گوناگون با تحلیل انتقادی وجوهی که از دید او بیش از اندازه نامعقول تلقی می‌شده است.
وی در اندیشه پیچید خود از سه نظام فکری تأثیر گرفته است و فروکاستن این تأثیرات به سنّتی واحد، عمق و غنای سهم او را محدود خواهد کرد.
نظام اول، نگرش کلامی اهل سنّت است که مبنای آن حجیت کتاب و سنت است؛ دوم، فلسفه یونانی‌مآب ابن‌سیناست؛ و سوم، صورت اسماعیلی تشیع که با تأکید بر مرجعیت قدسی امام هدایت یافته از جانب خدا همراه است.
این سه مکتب اسلامی را معمولاً کم‌وبیش متعارض می‌شمرند، اما شهرستانی مفاهیم خاصی از دو مکتب اشعری و سینوی را ‌پذیرفته است که با گرایش اسماعیلی سازگاری دارد.

۴ – نگارش غیر صریح شهرستانی

شهرستانی برای غیر صریح نوشتن دلایل متعددی داشته است.
در روزگاری که اسماعیلیه در معرض تعقیب بودند، وی نویسنده بسیار زیرکی بود که سخن خود را غالباً غیرمستقیم و به زبان رمز بیان می‌کرد. از همین‌رو، تشخیص موضع واقعی او دشوار است.
چه بسا ملاحظات عقیدتی، وی را به این نحوه بیان واداشته است، با این تصور که شاید کسانی که با نمادها آشنایی دارند، به‌ویژه اسماعیلیان دیگر، شیعیان و صوفیان، بر رمزگشایی اندیشه‌های دشواریاب او توانایی داشته باشند.
این همه موجب شده است که بسیاری از محققانی که دربار شهرستانی پژوهش می‌کنند، از لحاظ مذهب او به گمراهی دچار شوند.

۵ – دلایلی بر اسماعیلی بودن شهرستانی

در اوایل قرن چهاردهم/ بیستم، شهرستانی متکلم اشعری و مورخ ادیان شناخته می‌شد.
اما اخیراً محققانی مانند محمدرضا جلالی نائینی، محمدتقی دانش‌پژوه، ویلفرد مادلونگ و گی مونو دلایلی بر اسماعیلی بودن او اقامه کرده‌اند.
گفتنی است که در دور شهرستانی، برخی معاصرانش وی را به پیروی از عقاید اسماعیلی متهم ساخته بودند.
این اتهامات عمدتاً به دو مأخذ متکی بود: التحبیر سمعانی که ذهبی از آن در تاریخ‌الاسلام

[۲] ذهبی، محمدبن احمد، ج۱، ص۳۲۹، تاریخ الاسلام، ج۳۷ (سالهای ۵۴۱ـ۵۵۰)، چاپ عمر عبدالسلام تدمری، ‌بیروت ۱۴۱۷/ ۱۹۹۷.

نقل قول کرده است، و تاریخ خوارزم محمودبن محمد خوارزمی که یاقوت مطالبی را به نقل از آن در معجم‌البلدان

[۳] یاقوت حموی، معجم‌البلدان، ج ۳، ص ۳۴۳،چاپ ووستنفلد، ۱۸۶۶ـ.۱۸۷۳

[۴] ابن‌حجر عسقلانی، لسان‌المیزان، ج۷، ص۳۱۱ـ۳۱۲، چاپ عبدالفتاح ابوغده، بیروت ۱۴۲۳/ ۲۰۰۲.

آورده است.
ویلیام کیورتن (متوفی ۱۸۶۴)، مصحح ا لملل و النحل، همچون بسیاری از پژوهشگران معاصر خود، مطالب وفیات ابن‌خلّکان را مسلّم گرفته و توصیف شهرستانی به عنوان متکلمی اشعری از هموست.
در میان پژوهشگران غربی، شناخت شهرستانی با انتشار ترجمه تئودور هاربروکر از الملل در ۱۲۶۲/۱۸۴۶ آغاز شد.
در جلالی نائینی

[۵] جلالی نائینی، محمدرضا، ج۱، ص۷۵، شرح حال و آثار حجه‌الحق ابوالفتح محمدبن عبدالکریم شهرستانی، تهران ۱۳۴۳ش.

توجه محققان را به متن فارسی نویافته‌ای از شهرستانی، با عنوان مجلس، جلب کرد که شهرستانی آن را در مسجدی، به احتمال بسیار برای مخاطبان شیعی دوازده امامی، ایراد کرده بوده است.
این رساله مختصر در دوران پختگی وی به تحریر درآمده است.
جلالی نائینی در مقدمه رساله، فرضیه اسماعیلی بودن شهرستانی را مطرح کرده است.
استدلال او بر این واقعیت مبتنی است که شهرستانی در مفاتیح‌الاسرار و مصابیح‌الابرار از آشنا شدن خویش با قرآن به واسطه استادی گمنام سخن گفته است.

[۶] شهرستانی، مفاتیح الاسرار و مصابیح الابرار، ج۱، ص۲ آ، تهران ۱۹۸۹.

[۷] جلالی نائینی، محمدرضا، ج۱، ص۴۹ـ۵۰، شرح حال و آثار حجه‌الحق ابوالفتح محمدبن عبدالکریم شهرستانی، تهران ۱۳۴۳ش.

۵.۱ – تحقیقات محمدتقی دانش‌پژوه درباره مذهب شهرستانی

محمدتقی دانش‌پژوه

[۸] محمدتقی دانش‌پژوه، «داعی الدعاه تاج‌الدین شهرستانی»، ج۱، ص۷۲ـ۷۴، نامه آستان قدس، دوره ۷، ش۲ و ۳، بهمن، ۱۳۴۶ش.

[۹] محمدتقی دانش‌پژوه، «داعی الدعاه تاج‌الدین شهرستانی»، ج۱، ص۶۶ ـ۷۰، نامه آستان قدس، دوره ۷، ش۴، مرداد، ۱۳۴۷ش.

بر آن است که شهرستانی در طول دورانی که در دربار سلطان‌سنجر و در خوارزم به سر می‌برده، بر مذهب اسماعیلی بوده است.
وی توجه می‌دهد که شهرستانی در الملل، هم با اشاعره و هم با اسماعیلیه همدلی نشان داده است.
به عقید او

[۱۰] محمدتقی دانش‌پژوه، «داعی الدعاه تاج‌الدین شهرستانی»، ج۱، ص۶۲، نامه آستان قدس، دوره ۷، ش۴، مرداد، ۱۳۴۷ش.

مفاتیح‌الاسرار حاوی مفاهیم اسماعیلی فراوانی است، از جمله این چهار قاعد تغیر طبیعی دائم (مستأنف) جهان در برابر امکان حصول وضع روحانی کامل (مفروغ)، تضاد و ترتب، عموم و خصوص، و خلق و امر.

۵.۲ – تحقیقات ویلفرد مادلونگ درباره مذهب شهرستانی

در ۱۳۵۵ش/۱۹۷۶ ویلفرد مادلونگ در مقاله کوتاه خود یادآور شد که شهرستانی در مصارعهالفلاسفه آرای ابن‌سینا را، با طرح برخی بحثهای خاص اسماعیلی دربار اقسام موجودات، به نقد کشیده است.
مطابق استدلال وی، اتهام وابستگی به اسماعیلیه که برخی معاصران شهرستانی به او می‌زده‌اند، واقعی بوده، زیرا او باورهای اسماعیلی داشته است .
پس از آن، مادلونگ به این نکته توجه داد که نصیرالدین طوسی در سیر و سلوک، شهرستانی را «داعی‌الدعاه» اسماعیلی خوانده است.

۵.۳ – تحلیل گی‌مونو، و ژان ژولیوه درباره مذهب شهرستانی

و سرانجام، ترجمه دانیل ژیماره، گی‌مونو، و