پاورپوینت کامل مُسْتَضْعَف (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مُسْتَضْعَف (مفردات‌قرآن) دارای ۶۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مُسْتَضْعَف (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مُسْتَضْعَف (مفردات‌قرآن) :

منبع: مُسْتَضْعَف (قاموس قرآن (جلد ۴))

مقالات مرتبط: مستضعف (لغات‌قرآن)، مستضعف.

مُسْتَضْعَف (به ضم میم، فتح تاء و سکون ضاد) از واژگان قرآن کریم به معنای ضعیف شمردگان و زبونان است.
این کلمه به صورت جمع پنج بار در قرآن مجید آمده است.
سه دسته روایت، درباره مستضعفان در کتب روایی نقل شده که در ذیل به آن‌ها پرداخته خواهد شد.

فهرست مندرجات

۱ – معنای مُسْتَضْعَف
۲ – کاربردها
۲.۱ – مُّسْتَضْعَفُونَ (آیه ۲۶ سوره انفال)
۲.۲ – الْمُسْتَضْعَفِینَ (آیه ۷۵ سوره نساء)
۲.۳ – الْمُسْتَضْعَفِینَ (آیه ۱۲۷ سوره نساء)
۲.۴ – مُسْتَضْعَفِینَ‌ (آیه ۹۷-۹۹ سوره نساء)
۲.۵ – تفسیر آیات در المیزان
۳ – روایات درباره مستضعفین
۳.۱ – روایات گروه اول
۳.۲ – روایات گروه دوم
۳.۳ – روایات گروه سوم
۴ – کاربرد در نهج البلاغه
۴.۱ – الِاسْتِضْعَافِ‌- خطبه ۱۸۹
۵ – تعداد کاربردها
۶ – پانویس
۷ – منبع

۱ – معنای مُسْتَضْعَف

مُسْتَضْعَف

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۴، ص۱۸۴.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۵۰۷.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۸۶.

به صیغه مفعول، به معنای ضعیف شمردگان و زبونان است.

۲ – کاربردها

به مواردی از مُسْتَضْعَف که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – مُّسْتَضْعَفُونَ (آیه ۲۶ سوره انفال)

(وَ اذْکُرُواْ إِذْ أَنتُمْ قَلِیلٌ مُّسْتَضْعَفُونَ فِی الأَرْضِ تَخَافُونَ أَن یَتَخَطَّفَکُمُ النَّاسُ فَآوَاکُمْ وَ أَیَّدَکُم بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَکُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ.)

[۴] انفال/سوره۸، آیه۲۶.

(و به خاطر بیاورید هنگامى را که شما در روى زمین، گروهى کوچک و زبون بودید؛ آن‌چنان که مى‌ترسیدید مردم شما را بربایند؛ ولى او شما را پناه داد و با یارى خود تقویت کرد و از روزی‌هاى پاکیزه بهره‌مند ساخت؛ تا شکر نعمت هایش را به جا آورید.)

[۵] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۱۸۰.

[۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۶۷.

[۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۵۴.

[۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۱۹۶.

[۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۲۲.

۲.۲ – الْمُسْتَضْعَفِینَ (آیه ۷۵ سوره نساء)

(وَ مَا لَکُمْ لاَ تُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجَالِ وَ النِّسَاء وَ الْوِلْدَانِ الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْیَهِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَ اجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنکَ وَلِیًّا وَ اجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنکَ نَصِیرًا.)

[۱۰] نساء/سوره۴، آیه۷۵.

(چرا در راه خدا و براى رهایى مردان، زنان و کودکانى که به دست ستمگران تضعیف شده‌اند، پیکار نمى‌کنید؟! همان افراد ستمدیده‌اى که‌ مى‌گویند: «پروردگارا! ما را از این شهر مکّه، که اهلش ستمگرند، بیرون ببر و رهایى ببخش و از سوى خود، براى ما سرپرستى قرار ده و از جانب خود، یار و یاورى براى ما مقرر فرما»)

[۱۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۹۰.

[۱۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۴، ص۶۷۲.

[۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۴، ص۴۱۹.

[۱۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۵، ص۲۳۹.

[۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۱۶.

۲.۳ – الْمُسْتَضْعَفِینَ (آیه ۱۲۷ سوره نساء)

(وَ یَسْتَفْتُونَکَ فِی النِّسَاء قُلِ اللّهُ یُفْتِیکُمْ فِیهِنَّ وَ مَا یُتْلَى عَلَیْکُمْ فِی الْکِتَابِ فِی یَتَامَى النِّسَاء الَّلاتِی لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا کُتِبَ لَهُنَّ وَ تَرْغَبُونَ أَن تَنکِحُوهُنَّ وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الْوِلْدَانِ وَ أَن تَقُومُواْ لِلْیَتَامَى بِالْقِسْطِ وَ مَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اللّهَ کَانَ بِهِ عَلِیمًا.)

[۱۶] نساء/سوره۴، آیه۱۲۷.

(از تو درباره حکم و حقوق زنان سؤال مى‌کنند؛ بگو: «خداوند درباره آنان به شما پاسخ مى‌دهد و آن‌چه در قرآن درباره زنان یتیمى که حقوقشان را به آن‌ها نمى‌دهید و مى‌خواهید با آن‌ها ازدواج کنید و نیز آن‌چه درباره کودکان صغیر و ناتوان براى شما بیان شده است، بخشى از سفارش‌هاى خدا در این زمینه است و به شما سفارش مى‌کند که با یتیمان به عدالت رفتار کنید و هر کار نیکى انجام مى‌دهید، خداوند از آن آگاه است و به شما پاداش شایسته مى‌دهد».)

[۱۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن‌، ص۹۸.

[۱۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۱۵۹.

[۱۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۹۹.

[۲۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۶، ص۷۵.

[۲۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۸۱.

۲.۴ – مُسْتَضْعَفِینَ‌ (آیه ۹۷-۹۹ سوره نساء)

(اِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَهُ ظالِمِی اَنْفُسِهِمْ قالُوا فِیمَ کُنْتُمْ؟ قالُوا کُنَّا مُسْتَضْعَفِینَ‌ فِی الْاَرْضِ قالُوا اَ لَمْ تَکُنْ اَرْضُ اللَّهِ واسِعَهً فَتُهاجِرُوا فِیها فَاُولئِکَ مَاْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ ساءَتْ مَصِیراً • اِلَّا الْمُسْتَضْعَفِینَ‌ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا یَسْتَطِیعُونَ حِیلَهً وَ لا یَهْتَدُونَ سَبِیلًا • فَاُولئِکَ عَسَی اللَّهُ اَنْ یَعْفُوَ عَنْهُمْ وَ کانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُوراً.)

[۲۲] نساء/سوره۴، آیه۹۷- ۹۹.

(کسانى که فرشتگان قبض روح، جان آن‌ها را گرفتند در حالى‌که به خویشتن ستم کرده بودند، به آن‌ها گفتند: «شما در چه حالى بودید؟» گفتند: «ما در سرزمین خود، تحت فشار و مستضعف بودیم.» آن‌ها [فرشتگان‌] گفتند: «مگر زمین خدا، پهناور نبود که مهاجرت کنید؟!» آن‌ها عذرى نداشتند و جایگاهشان دوزخ است و فرجام بدى دارند • جز آن دسته از مردان و زنان و کودکانى که به راستى تحت فشار قرار گرفته‌اند؛ نه توان چاره‌جویى دارند و نه راهى براى نجات از آن محیط آلوده مى‌یابند. • امید است خداوند، آن‌ها را مورد عفو قرار دهد و خداوند، بخشنده و آمرزنده است.)

[۲۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۹۴.

[۲۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۷۷.

[۲۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۴۹.

[۲۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۶، ص۶.

[۲۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۵۱.

مورد نزول آیات کسانی از مسلمین بودند که در صدر اسلام بعد از هجرت رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در مکّه مانده بودند و بر آنان‌که قدرت داشتند هجرت به مدینه واجب بود، لذا فرموده: در وقت مرگ ملائکه به ایشان گویند: در چه کار بودید از امر دینتان؟ گویند: ما زبونان و بی‌چارگان بودیم، دشمنان دین، ما را ضعیف شمرده و از اعمال دینی باز داشتند (این عذری‌ است که از عدم اعمال دینی می‌آورند) ملائکه گویند: مگر زمین خدا وسیع نبود که مهاجرت نموده و در جای مناسبی زندگی کرده و به دین خود عمل نمایید؟! چنین اشخاصی جایشان آتش می‌باشد. مگر آن بی‌چارگان از مردان و زنان و کودکان که کفّار از اعمال دینی بازشان می‌داشت و آن‌ها نه علاجی داشتند که از شر کفّار در امان باشند و نه راهی داشتند که از دست آن‌ها نجات یابند. این‌گونه اشخاص با آن‌که ظالم بر نفس‌اند و اعمال دینی انجام نداده‌اند مورد عفو خدا هستند که واقعا قدرت نداشته‌اند زیرا

(لا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً اِلَّا وُسْعَها.)

این آیات یک قاعده کلی به دست می‌دهند و آن این است: کسانی‌که قدرت دارند در زمین وسیع خدا جایی و محلی برای خود انتخاب کنند و مسلمان زندگی نمایند و آزادانه اعمال دینی خویش را انجام دهند، چنین کسان اگر در بلاد کفر و یا در محل دیگر که قادر به انجام اعمال دینی نیستند بمانند و مانند کفّار زندگی کنند، در پیش خدا معذور نبوده و اهل عذاب‌اند، ولی آنان‌که فاقد هرگونه وسیله و مضطر واقعی‌اند گرچه در زیّ کفّار زندگی کرده‌اند پیش خدا معذوراند.
در این‌جا مسئله‌ای هست و آن این‌که کسانی‌که از روی قصور، جاهل به معارف دین و احکام آن هستند و قصور و ضعف آن‌ها به وسیله عوامل خارجی است، آیا چنین کسانی پیش خدا در عدم اعتقاد حق و عدم اعمال دینی معذوراند و از مصادیق مستضعفند یا نه، اعمّ از آن‌که از اهل اسلام باشند یا غیر آن؟.
جمله‌

(لا یَسْتَطِیعُونَ حِیلَهً وَ لا یَهْتَدُونَ سَبِیلًا)

و آیه‌

(لا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً اِلَّا وُسْعَها لَها ما کَسَبَتْ وَ عَلَیْها مَا اکْتَسَبَتْ.)

[۲۸] بقره/سوره۲، آیه۲۸۶.

(خداوند هیچ کس را، جز به اندازه تواناییش، تکلیف نمى‌کند. انسان، هر کار نیکى را انجام دهد، به سود خود انجام داده و هر کار بدى کند، به زیان خود کرده است.)

[۲۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۹.

و آیه‌

(وَ ما کُنَّا مُعَذِّبِینَ حَتَّی نَبْعَثَ رَسُولًا.)

[۳۰] اسراء/سوره۱۷، آیه۱۵.

(و ما هرگز قومى را مجازات نخواهیم کرد، مگر آن‌که پیامبرى مبعوث کنیم.)

[۳۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۸۳.

نشان می‌دهد که چنین اشخاصی مستضعفند و مورد عفو خدا هستند. جمله‌

(عَسَی اللَّهُ اَنْ‌ یَعْفُوَ عَنْهُمْ.)

گرچه فقط مفید رجاء و امید است، ولی جمله‌

(وَ کانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُوراً)

جانب عفو را تقویت کرده و به تایید آیه‌

(لا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً اِلَّا وُسْعَها)

یقین به عفو حاصل می‌شود. در «رجو» ذیل آیه‌

(مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللَّهِ)

گفته شد: آن‌ها غیر از مستضعفین‌اند. در این‌باره روایات بسیاری هست که مؤید مضمون آیه‌اند و بعدا ذکر خواهیم کرد. به نظر می‌آید: ذکر کودکان در ردیف مردان و زنان با آن‌که آن‌ها اهل تکلیف نیستند برای مجسّم کردن استضعفاف است یعنی: چنان‌که کودکان قدرت حیله و اهتداء سبیل ندارند. تفسیر المنار از الکشاف نقل کرده: شاید اطفال مراهق منظور باشند.

[۳۲] رشید رضا، محمد، تفسیر المنار، ج۵، ص۲۹۱.

۲.۵ – تفسیر آیات در المیزان

تفسیر المیزان در تفسیر آیات ما نحن فیه ذیل عنوان «کلام فی المستضعف» به طور خلاصه چنین فرموده است:
از آیه روشن می‌شود که: جهل به معا