پاورپوینت کامل تسبیب

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تسبیب دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تسبیب،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل تسبیب :

مقالات مرتبط: پاورپوینت کامل تسبیب (مقالات مرتبط).

پاورپوینت کامل تسبیب، اصطلاحی در فقه و حقوق می‌باشد.

فهرست مندرجات

۱ – تعریف پاورپوینت کامل تسبیب
۲ – بیان پاورپوینت کامل تسبیب
۳ – محل بحث از پاورپوینت کامل تسبیب در فقه
۴ – کلمات فقها در پاورپوینت کامل تسبیب
۵ – معنای لغوی
۶ – معنی اصطلاحی
۷ – سبب و ذوالسبب
۸ – معانی سبب در منابع
۹ – ضمان پاورپوینت کامل تسبیبی
۱۰ – شرایط ضمان اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی
۱۱ – ضمان پاورپوینت کامل تسبیب با استناد عرفی
۱۲ – اجتماع سبب و مباشر
۱۳ – مثالهای اجتماع سبب و مباشر
۱۴ – اجتماع چند سبب
۱۵ – پاورپوینت کامل تسبیب در آثار فقها
۱۶ – پاورپوینت کامل تسبیب در منابع فقهی متاخر
۱۷ – پاورپوینت کامل تسبیب در احادیث
۱۸ – تقسیم پاورپوینت کامل تسبیب
۱۹ – شروط ضمان اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی
۲۰ – موجبات ثبوت ضمان
۲۱ – ضمان در اجتماع سبب و مباشر
۲۱.۱ – برخی دیگر از مصادیق
۲۲ – اجتماع دو سبب برای تلف
۲۳ – فهرست منابع
۲۴ – پانویس
۲۵ – منبع

۱ – تعریف پاورپوینت کامل تسبیب

اتلاف مال یا ایراد جنایت بر دیگری به طور غیر مستقیم و با زمینه سازی و فراهم کردن مقدّمات را پاورپوینت کامل تسبیب می گویند.

[۱] قواعد فقه (محقق داماد)، ص۱۲۰.

و از عنوان پاورپوینت کامل تسبیب در باب غصب و دیات سخن رفته است.

۲ – بیان پاورپوینت کامل تسبیب

پاورپوینت کامل تسبیب در مقابل مباشرت (انجام دادن بی واسطه کاری) اصطلاحی در فقه و از مصادیق اتلاف است. در پاورپوینت کامل تسبیب بر خلاف مباشرت، اتلاف با واسطه و به طور غیر مستقیم و با فراهم کردن مقدّمات آن صورت می‌گیرد ـ مانند کندن چاه در راه، افروختن آتش و سرایت دادن آن به ملک همسایه، شهادت دادن دروغین علیه کسی و باز کردن قفس حیوانات ـ که موجب تلف شدن مال یا جان کسی یا وارد آمدن خسارت بر آن گردد.

[۲] جواهر الکلام ج۳۷، ص۴۶.

۳ – محل بحث از پاورپوینت کامل تسبیب در فقه

هرچند بسیاری از فروع پاورپوینت کامل تسبیب از دیرباز در کتابهای فقهی مطرح شده است، لیکن ظاهراً محقق حلی برای نخستین بار عنوان پاورپوینت کامل تسبیب را در فقه به کار برده و پس از او در کلمات دیگر فقها رایج شده است. کلمات فقها در تعریف پاورپوینت کامل تسبیب مختلف و مضطرب است. در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

۴ – کلمات فقها در پاورپوینت کامل تسبیب

ایجاد ملزوم علّت تلف، ایجاد چیزی که اگر نمی‌بود، تلف محقّق نمی‌شد، هرچند علّت مستقیم تلف چیزی دیگر باشد؛ ایجاد چیزی که با تحقّق آن، تلف با علّتی دیگر حاصل می‌شود و با نبود آن چیز، علّتِ پدید آمده در تلف اثر نخواهد گذاشت و بالاخره، ایجاد چیزی که امکان قصد حصول تلف به آن ـ هرچند به واسطه چیزی دیگر ـ وجود داشته باشد.

[۳] القواعد الفقیه(مکارم) ج۲، ص۲۹۶.

[۴] موسوعه الفقهیه المیسّره ج۱، ص۲۱۵.

برخی گفته‌اند: مفهوم فقهی پاورپوینت کامل تسبیب با مفهوم فلسفی و اصولی آن متفاوت و به شرایط و مُعِدّات مصطلح در فلسفه شبیه‌تر و نزدیک‌تر است؛ از این‌رو مراد از پاورپوینت کامل تسبیب، فراهم کردن زمینه‌ها و شرایط تلف خواهد بود.

[۵] القواعد الفقیه(مکارم) ج۲، ص۲۰۷.

۵ – معنای لغوی

پاورپوینت کامل تسبیب در لغت به معنای ریسمان و آنچه موجب پیوستگی چیزی به چیز دیگر می‌شود، آمده است.

[۶] ابن منظور.

[۷] المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، بیروت: دارالفکر، (بی تا).

[۸] فخرالدین بن علی طریحی، مجمع البحرین، ذیل «سبب»، چاپ احمد حسینی، تهران ۱۳۶۲ ش.

۶ – معنی اصطلاحی

اصطلاح پاورپوینت کامل تسبیب در منابع فقهی و حقوقی در برابر مباشرت (به معنای انجام دادن بی‌واسطه یک کار) به کار می‌رود که هر دو از اقسام اِتلاف و از اسباب مهم ضَمان‌اند ، البته در مواردی نیز در برابر اتلاف به کار رفته که مراد از آن اتلاف به معنای عام نیست بلکه اتلاف با مباشرت است.

[۹] ابوالحسن اصفهانی، وسیله النجاه، ج۲، ص۲۶۵، تهران: صدر، (بی تا).

[۱۰] ایران قوانین و احکام، مجموعه قوانین کیفری، تدوین احمد ترابی، تهران ۱۳۷۵ ش.

بر خلاف مباشرت که در آن علت تلف مستقیماً ایجاد می‌شود،

[۱۱] زین الدین بن علی شهیدثانی، الروضه البهیّه فی شرح اللمعه الدمشقیّه، ج۷، ص۳۰، چاپ محمد کلانتر، نجف (بی تا).

[۱۲] عبدالفتاح بن علی حسینی مراغی، العناوین، ج۲، ص۴۳۵، قم ۱۴۱۷ ۱۴۱۸.

در پاورپوینت کامل تسبیب، اتلاف مال یا جنایت بر نفس‌ به طور غیرمستقیم و با زمینه‌سازی و تمهید مقدمات صورت می‌گیرد، مانند حفر چاه در راه، افروختن آتش و سرایت دادن آن به ملک دیگری، شهادت دروغ دادن بر ضد کسی و باز کردن در قفس حیوانات که موجب تلف شدن آن‌ها یا وارد آمدن خسارت شود.

[۱۳] جعفر بن حسن محقق حلّی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۳، ص۱۸۶، چاپ عبدالحسین محمدعلی بقال، قم ۱۴۰۸.

[۱۴] جعفر بن حسن محقق حلّی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۴، ص۲۳۷، چاپ عبدالحسین محمدعلی بقال، قم ۱۴۰۸.

[۱۵] ابن قدامه، المغنی، ج۵، ص۴۴۹ـ۴۵۰، چاپ افست بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.

۷ – سبب و ذوالسبب

فعل یا ترک فعلی که منجر به اتلاف می‌گردد، «سبب» و عامل آن «مسبِّب» یا «ذوالسبب» خوانده می‌شود.

[۱۶] جعفر بن حسن محقق حلّی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۳، ص۱۸۶، چاپ عبدالحسین محمدعلی بقال، قم ۱۴۰۸.

[۱۷] جعفر بن حسن محقق حلّی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۴، ص۲۳۷، چاپ عبدالحسین محمدعلی بقال، قم ۱۴۰۸.

[۱۸] الموسوعه الفقهیّه، ج ۲۴، ذیل «سبب»، کویت: وزاره الاوقاف و الشئون الاسلامیه، ۱۴۱۰/۱۹۹۰.

۸ – معانی سبب در منابع

در منابع فقهی، برای سبب معانی گوناگون ارائه کرده‌اند، از جمله: ایجاد ملزومِ علت تلف؛ عاملی که اگر نمی‌بود، تلف حاصل نمی‌شد، هرچند علت مستقیم تلف، چیز دیگری است؛ عاملی که با تحقق آن تلف با علتی دیگر حاصل می‌شود و اگر نباشد، آن علت، در تلف موثر نیست؛ عاملی که وجودش مستلزم وقوع تلف نیست، اما نبودنش مستلزم واقع نشدن تلف است.

[۱۹] جعفر بن حسن محقق حلّی، المختصر النافع، ج۱، ص۳۱۹، بیروت ۱۴۰۵/ ۱۹۸۵.

[۲۰] حسن بن یوسف علامه حلّی، قواعد الاحکام، ج ۳، ص ۶۵۱، قم ۱۴۱۳ ۱۴۱۹.

[۲۱] حسن بن یوسف علامه حلّی، ارشاد الاذهان الی احکام الایمان، ج۲، ص۲۲۶، چاپ فارس حسّون، قم ۱۴۱۰.

[۲۲] محمد بن مکی شهیداول، الدروس الشرعیّه فی فقه الامامیّه، ج ۳، ص ۱۰۷، قم ۱۴۱۲۱۴۱۴.

[۲۳] حسن موسوی بجنوردی، القواعد الفقهیـّه، ج۲، ص۳۱، قم ۱۳۷۷ ش.

برخی فقها به تحلیل نسبت سبب با شرط پرداخته‌اند

[۲۴] محمدجواد بن محمدحسینی عاملی، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلاّ مه، ج ۶، ص ۲۰۶ـ۲۰۷ بیروت: داراحیاء التراث العربی، (بی تا).

[۲۵] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۵، ص۳۱۶ـ۳۱۷، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۲.

ولی به نظر برخی دیگر، مفهوم سبب در اینجا با معنای فلسفی و اصولی آن متفاوت است.
مراد از پاورپوینت کامل تسبیب، تمهید زمینه‌های تلف و سبب‌سازیِ آن است که مفهومی عرفی است و به شرایط و مُعِدّات مصطلح در فلسفه بسیار شبیه است.

[۲۶] ناصر مکارم شیرازی، القواعدالفقهیّه، ج۲، ص۲۰۷، قم ۱۴۱۶.

[۲۷] ناصر کاتوزیان، حقوق مدنی: ضمان قهری ـ مسوولیت مدنی، ج۱، ص۸۱، تهران ۱۳۶۹ ش.

بسیاری از فروع پاورپوینت کامل تسبیب از دیرباز در کتب فقهی مطرح شده است، بدون آن‌که از واژه پاورپوینت کامل تسبیب یا سبب استفاده شده باشد.

[۲۸] محمد بن محمد مفید، المقنعه، ج۱، ص۷۴۵ـ۷۴۹، قم ۱۴۱۷.

۹ – ضمان پاورپوینت کامل تسبیبی

فقها اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی را از اسباب ضمان برشمرده‌اند؛ لیکن برخی، تقسیم اتلاف به مباشری و پاورپوینت کامل تسبیبی و مانند آن را بی‌فایده دانسته و گفته‌اند: عناوین مباشرت و پاورپوینت کامل تسبیب و مانند آن در روایات به کار نرفته و میزان، صدق عرفی عنوان اتلاف است و تقسیم اتلاف به مباشری و پاورپوینت کامل تسبیبی و مانند آن در کلمات فقها در حدّ بیان مصادیق عرفی آن می‌باشد.

[۲۹] جواهر الکلام ج۳۷، ص۵۰.

[۳۰] العناوین ج۲، ص۴۳۵.

[۳۱] القواعد الفقیه(مکارم) ج۲، ص۲۰۵-۲۰۷.

۱۰ – شرایط ضمان اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی

در برخی منابع برای ضمان‌آور بودن اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی شرایطی ذکر شده است، مانند آنکه فعل مسبِّب در خارج از قلمرو ملک خود باشد؛ مباح شرعی و واجد مصلحت عقلایی نباشد و از نظر عرف، عدوانی تلقّی شود. برخی در لزوم بعضی شرایط یادشده در پاره‌ای موارد مناقشه کرده‌اند.

[۳۲] جامع المدارک ج۵، ص۲۰۶.

برخی، تحقّق عنوان اضرار، تعدی و تفریط را شرط ثبوت ضمان در پاورپوینت کامل تسبیب دانسته‌اند؛ از این‌رو گفته‌اند: کسی که در مسیر عمومی در راستای مصلحت مردم چاهی کنده است اگر به تلف کسی بینجامد ضامن نیست؛

[۳۳] مبانی تکمله المنهاج ج۲، ص۲۴۲.

[۳۴] مبانی تکمله المنهاج ج۲، ص۲۴۴-۲۴۵.

[۳۵] جواهر الکلام ج۳۷، ص۵۳.

لیکن بسیاری از فقها در شماری از احکام پاورپوینت کامل تسبیب، ثبوت ضمان را منوط به تقصیر و تعدّی مسبّب ندانسته‌اند، مانند موارد ضمان مربّی شنای کودک، جاری کننده آب در ملک خود که به ملک دیگر نفوذ کند و راکب چارپا یا هدایت کننده آن.

[۳۶] المبسوط ج۳، ص۱۰۲-۱۰۳.

[۳۷] الروضه البهیه ج۱۰، ص۱۴۹-۱۵۰.

[۳۸] جواهر الکلام ج۴۳، ص۱۰۶.

[۳۹] جواهر الکلام ج۴۳، ص۱۳۶.

[۴۰] مبانی تکمله المنهاج ج۲، ص۲۵۱-۲۵۲.

[۴۱] وسیله النجاه، ص۶۵۳.

[۴۲] تحریر الوسیله ج۲، ص۱۹۲.

[۴۳] منهاج الصالحین(سیستانی) ج۲، ص۲۴۷.

۱۱ – ضمان پاورپوینت کامل تسبیب با استناد عرفی

با توجّه به موارد یادشده، این دیدگاه در فقه مطرح شده است که صرف استناد عرفیِ فعلِ زیانبار (یعنی اتلاف) به مسبِّب، موجب ثبوت ضمان است و در برخی موارد نیازی به اثبات مقصّر بودن مسبِّب نیست؛ هرچند در مواردی تقصیر، راهی برای استناد عرفی فعل به مسبِّب می‌باشد.

[۴۴] مبانی تکمله المنهاج ج۲، ص۲۵۵-۲۵۶.

۱۲ – اجتماع سبب و مباشر

با اجتماع سبب و مباشر در حصول تلف، ضمان متوجّه مباشر خواهد بود، مانند آنکه شخصی در مکانی غیر مجاز چاه بکَند و دیگری فردی را در آن بیفکند که افکننده، ضامن خواهد بود نه حفر کننده. البتّه اگر سبب اقوای از مباشر باشد، مسبِّب ضامن خواهد بود،

[۴۵] جواهر الکلام ج۴۳، ص۱۴۵.

۱۳ – مثالهای اجتماع سبب و مباشر

۱. اکراه مباشر از سوی مسبِّب که ضمان متوجّه اکراه کننده می‌شود؛ مگر در اکراه به قتل که بنابر قول مشهور اکراه شونده (مباشر) قصاص می‌گردد.

[۴۶] جواهر الکلام ج۳۷، ص۵۷-۵۹.

۲. جهل مباشر به سبب، مانند اینکه کسی، دیگری را بر طعام غصبی ـ بدون آنکه وی از غصبی بودن آن آگاه باشد ـ مهمان کند. در این صورت ضمان بر میزبان استقرار می‌یابد نه مهمان.

[۴۷] جواهر الکلام ج۳۷، ص۵۶-۵۷.

۳. مکلّف نبودن مباشر به سبب خردسالی یا دیوانگی.
۴. فقدان شعور و اراده در مباشر، مانند حیوان و مباشرت عوامل طبیعی همچون سیل و زلزله.

[۴۸] جامع المقاصد ج۶، ص۲۱۴-۲۱۵.

۱۴ – اجتماع چند سبب

گاه در حصول تلف بیش از یک سبب نقش دارد، مانند کندن چاه در محلّ غیر مجاز از سوی یک فرد، گذاشتن سنگ، نزدیک آن از سوی فرد دوم و برخورد کردن فرد سوم با سنگ و افتادن در چاه و تلف شدن یا آسیب دیدن. در این گونه موارد ضمان متوجّه چه کسی است؟ دیدگاهها متفاوت است. اشهَر، توجّه ضمان به سبب مقدّم در تأثیر است، هرچند پیدایی آن پس از سبب مؤخّر باشد. بنابر این در مثال بالا آن که سنگ در مجاورت چاه نهاده است ضامن خواهد بود.

[۴۹] مسالک الافهام ج۱۵، ص۳۸۱-۳۸۲.

[۵۰] مفتاح الکرامه ج۲۱، ص۹۲.

برخی، هر دو مسبِّب (حفر کننده چاه و گذارنده سنگ) را یکسان ضامن دانسته‌اند.

[۵۱] تکمله منهاج الصالحین ج۱، ص۱۰۶.

[۵۲] منهاج الصالحین(سیستانی) ج۲، ص۲۴۸.

[۵۳] کلمه التقوی ج۶، ص۲۱۱.

احتمال سومی نیز مطرح شده و آن اینکه ضمان متوجّه سبب قوی‌تر است. در مثال ذیل، کسی چاهی کنده و دیگری خنجر تیزی درون آن قرار داده و سومی در آن افتاده و بر اثر فرورفتن خنجر در بدنش تلف شده است. بنابر احتمال سوم، ضمان متوجّه کسی می‌شود که درون چاه خنجر گذاشته است.

[۵۴] القواعد الفقیه(مکارم) ج۲،ص۲۰۸.

[۵۵] مفتاح الکرامه ج۲۱، ص۹۲.

البتّه در فرض عدوانی بودن اقدام بعضی مسببان و غیر عدوانی بودن اقدام بعضی دیگر، مسبِّبِ متعدّی ضامن خواهد بود، مانند آنکه کسی در نقطه‌ای از ملک خود سنگی می‌گذارد و دیگری بدون اجازه وی، در آن چاهی می‌کَند. در این صورت حفر کننده چاه ضامن است نه مالک.

[۵۶] الروضه البهیه ج۱۰، ص۱۶۷.

[۵۷] جواهر الکلام ج۴۳، ص۱۴۶.

[۵۸] مفتاح الکرامه ج۲۱، ص۹۲.

۱۵ – پاورپوینت کامل تسبیب در آثار فقها

این تعابیر کم و بیش در آثار شیخ طوسی و برخی اخلاف او دیده می‌شود.

[۵۹] محمد بن حسن طوسی، کتاب الخلاف، ج ۳، ص ۴۲۱، قم ۱۴۰۷۱۴۱۷.

[۶۰] محمد بن حسن طوسی، المبسوط فی فقه الامامیّه، ج ۷، ص ۱۵۹۱۶۰، چاپ محمدباقر بهبودی، تهران (بی تا).

[۶۱] ابن برّاج، المهذّب، ج۲، ص۴۸۸، قم ۱۴۰۶.

[۶۲] ابن ادریس حلّی، کتاب السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج۳، ص۳۶۶، قم ۱۴۱۰۱۴۱۱.

ولی ظاهراً برای نخستین‌بار در فقه شیعه ، محقق حلّی این اصطلاحات را‌ به‌ طور گسترده مطرح کرد و کسانی چون علامه حلّی آن‌ها را پروراندند و قوّت بخشیدند.
در میان علمای اهل‌سنّت نیز شمس‌الائمه سرخسی

[۶۳] محمد بن احمد شمس الائمه سرخسی، کتاب المبسوط، ج۲۷، ص۱۴ـ۱۷، بیروت ۱۴۱۴/ ۱۹۹۳.

و علاءالدین کاسانی

[۶۴] ابوبکر بن مسعود کاسانی، کتاب بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، ج۷، ص۲۴۳ـ۲۴۶، ج ۷، بیروت ۱۴۱۷/ ۱۹۹۶.

از نخستین فقیهانی بودند که این تعبیرات را به کار بردند.

۱۶ – پاورپوینت کامل تسبیب در منابع فقهی متاخر

در منابع فقهی متأخر، مسئله پاورپوینت کامل تسبیب در اموال و در باب غصب و پاورپوینت کامل تسبیب در جنایات در ابواب قصاص و دیات مطرح شده است.
مقررات قانونی این دو نوع پاورپوینت کامل تسبیب نیز به ترتیب از مادّه ۳۰۷ به بعد قانون مدنی و از مادّه ۳۴۰ به بعد قانون مجازات اسلامی آمده است.
از نظر فقها مستند ثبوت ضمان در پاورپوینت کامل تسبیب، چه در باب اموال چه در جنایات، حدیث و اجماع است.

[۶۵] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۳، ص۲۷ـ ۲۸، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۲.

[۶۶] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۵، ص۱۴ به بعد، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۲.

[۶۷] حسن موسوی بجنوردی، القواعد الفقهیـّه، ج۲، ص۳۲ـ۳۳، قم ۱۳۷۷ ش.

۱۷ – پاورپوینت کامل تسبیب در احادیث

واژه سبب و تعابیر مشابه آن در احادیث به کار نرفته و نجفی

[۶۸] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۵، ص۱۲ـ۱۳، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۲.

به استناد همین امر، تقسیم اتلاف را به «مباشری» و «پاورپوینت کامل تسبیبی» بی‌فایده یا کم‌فایده دانسته است، اما به نظر برخی فقها

[۶۹] حسن موسوی بجنوردی، القواعد الفقهیـّه، ج۲، ص۳۸ـ۳۹، قم ۱۳۷۷ ش.

[۷۰] حسن موسوی بجنوردی، القواعد الفقهیـّه، ج۲، ص۴۴، قم ۱۳۷۷ ش.

از شماری از احادیث می‌توان این قاعده کلی را استنباط کرد که هر کاری که معمولاً سبب تلف مال یا جان می‌شود، اگر از عاقلی مختار سر زند و میان آن کار و وقوع تلف، کار عمدیِ عاقل مختار (مباشر) واسطه نشود، ضمان‌آور است؛ بنابراین، مضمون قاعده پاورپوینت کامل تسبیب در احادیث وجود دارد.

[۷۱] وهبه مصطفی زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلّته، ج۶، ص۲۴۷، دمشق ۱۴۰۹/ ۱۹۸۹.

بعلاوه، با توجه به ویژگی‌های ضَمان پاورپوینت کامل تسبیبی، تفکیک میان مباشرت و پاورپوینت کامل تسبیب چندان کم‌فایده به نظر نمی‌رسد.

۱۸ – تقسیم پاورپوینت کامل تسبیب

در منابع فقهی و حقوقی، پاورپوینت کامل تسبیب از جهات گوناگون تقسیم شده است.
محقق حلّی

[۷۲] جعفر بن حسن محقق حلّی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۴، ص۱۸۱ـ۱۸۴، چاپ عبدالحسین محمدعلی بقال، قم ۱۴۰۸.

پاورپوینت کامل تسبیب را در قتل، از لحاظ انجام شدن جنایت توسط مسبِّب به استقلال، یا همراهی او با عاملی دیگر، به چند دسته تقسیم کرده و برای هر یک مصادیقی آورده است.
برخی نیز سبب را، از نظر نحوه تأثیر آن بر حصول تلف، سه نوع (حسی و شرعی و عرفی) دانسته‌اند.

[۷۳] عبدالقادر عوده، التشریع الجنائی الاسلامی مقارناً بالقانون الوضعی، ج۲، ص۳۶، بیروت ۱۴۰۵/ ۱۹۸۵.

[۷۴] وهبه مصطفی زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلّته، ج۶، ص۲۴۰، دمشق ۱۴۰۹/ ۱۹۸۹.

برخی دیگر، پاورپوینت کامل تسبیب را، با توجه به عامل مستقیم تلف (مباشر)، به انواعی تقسیم کرده‌اند.

[۷۵] علیرضا فیض، تطبیق در حقوق جزای عمومی اسلام، ج۱، ص۲۱۰ به بعد، تهران ۱۳۶۹ ش.

۱۹ – شروط ضمان اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی

در برخی منابع فقهی برای ضمان‌آور بودن اتلاف پاورپوینت کامل تسبیبی شرایطی ذکر شده است، از جمله آن‌که فعل مسبِّب در خارج از محدوده ملک خود باشد، مباح شرعی و واجد مصلحت عقلایی نباشد و از نظر عرف، عدوانی تلقی شود، ولی با توجه به فروع متعدد پاورپوینت کامل تسبیب و نیز احادیث مورد استناد، در لزوم برخی از این شرایط مناقشه شده است.

[۷۶] احمد خوانساری، جامع المدارک فی شرح المختصر النافع، ج۵، ص۲۰۶۲۰۷، تهران ۱۳۸۳ ۱۴۰۲.

با این‌همه، فقها با الهام از تعابیر احادیث و با الغای خصوصیت از مواردی که منصوص است، ثبوت ضمان را در پاورپوینت کامل تسبیب منوط به تحقق عناوینی عام مانند تعدی و تفریط و اضرار دانسته و گاه بدان تصریح کرده‌اند.

[۷۷] ابوبکر بن مسعود کاسانی، کتاب بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، ج۷، ص۲۴۳، ج ۷، بیروت ۱۴۱۷/ ۱۹۹۶.

[۷۸] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۴۴، قم ۱۳۹۶.

[۷۹] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۴۶، قم ۱۳۹۶.

مراد از تعدی، کاری است که مسبِّب شرعاً مجاز به انجام دادن آن نیست، مانند حفر چاه در ملک دیگری یا نهادن سنگ در معبر عمومی، که اگر به تلف بینجامد، ضمان‌آور است،

[۸۰] ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۵۶۴، چاپ افست بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.

[۸۱] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۳، ص۳۱، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۲.

ولی حفر چاه در ملک دیگری با اجازه او یا در مکان عمومی با وجود مصلحت عام، اگر به تلف بینجامد، ضمان ندارد.

[۸۲] ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۵۶۴، چاپ افست بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.

[۸۳] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۳، ص۳۱، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۲.

[۸۴] روح اللّه خمینی، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، تحریرالوسیله، ج۲، ص۵۶۴، قم: دارالعلم، (بی تا).

[۸۵] وهبه مصطفی زحیلی، الفقه الاسلامی و ادلّته، ج۵، ص۷۴۸، دمشق ۱۴۰۹/ ۱۹۸۹.

همچنین در بسیاری از احکام پاورپوینت کامل تسبیب، ثبوت ضمان، منوط به تفریط (سهل‌انگاری مسبِّب در ایفای وظایف خویش) است، به طوری که عرفاً تلف به وی منتسب شود، مانند افروختن آتش در ملک خود با احتمال سرایت آن به ملک مجاور، کوتاهی در تعمیر دیوار خراب خانه و سهل‌انگاری در نگهداری حیوانات

[۸۶] ابن قدامه، المغنی، ج۵، ص۴۴۹، چاپ افست بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.

[۸۷] زین الدین بن علی شهیدثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ج۱۲، ص۱۶۶، قم ۱۴۱۳۱۴۱۹.

[۸۸] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۴۴ـ۲۴۵، قم ۱۳۹۶.

[۸۹] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۵۰، قم ۱۳۹۶.

بنابراین، در پاورپوینت کامل تسبیب، بر خلاف مباشرت، ترک فعل نیز می‌تواند موجب ضمان شود.

[۹۰] احمد خوانساری، جامع المدارک فی شرح المختصر النافع، ج۵، ص۲۰۴۲۰۵، تهران ۱۳۸۳ ۱۴۰۲.

[۹۱] حسن امامی، حقوق مدنی، ج۱، ص۳۹۲، تهران ۱۳۶۸ـ۱۳۷۱ ش.

[۹۲] مصطفی محقق داماد، قواعد فقه، ج۱، ص۱۲۰ و پانویس ۲، ج ۱: بخش مدنی، تهران ۱۳۸۰ ش.

۲۰ – موجبات ثبوت ضمان

در شماری از فروع پاورپوینت کامل تسبیب در منابع فقهی، به استناد برخی احادیث،

[۹۳] حرّ عاملی، ج۲۹، ص۲۴۳.

اضرار موجب ضمان دانسته شده است، البته آنچه‌ به‌ طور اتفاقی، و نه برحسب عادت، موجب ضرر شود، ضمان ندارد.

[۹۴] ابوبکر بن مسعود کاسانی، کتاب بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، ج۷، ص۲۴۳، ج ۷، بیروت ۱۴۱۷/ ۱۹۹۶.

[۹۵] زین الدین بن علی شهیدثانی، الروضه البهیّه فی شرح اللمعه الدمشقیّه، ج۷، ص۳۴، چاپ محمد کلانتر، نجف (بی تا).

[۹۶] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۴۱، قم ۱۳۹۶.

[۹۷] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۴۶، قم ۱۳۹۶.

در منابع حقوقی نیز وقوع ضرر از عناصر پاورپوینت کامل تسبیب شمرده شده است.

[۹۸] حسن امامی، حقوق مدنی، ج۱، ص۳۹۳ـ۳۹۴، تهران ۱۳۶۸ـ۱۳۷۱ ش.

[۹۹] محمدجعفر جعفری لنگرودی، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ذیل واژه، تهران ۱۳۷۸ ش.

بر این اساس، ضمان ناشی از پاورپوینت کامل تسبیب، بر خلاف ضمان مباشری، تقریباً در تمام موارد مبتنی بر تقصیر مسبِّب (یا عدوان وی، به مفهوم عام آن) است،

[۱۰۰] ابوبکر بن مسعود کاسانی، کتاب بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، ج۷، ص۲۴۳، ج ۷، بیروت ۱۴۱۷/ ۱۹۹۶.

[۱۰۱] ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۵۶۴، چاپ افست بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.

[۱۰۲] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۴۷ـ ۲۵۸، قم ۱۳۹۶.

زیرا اتلاف هنگامی قابل استناد به مسبِّب است که وی به نحوی مرتکب تقصیر شده باشد

[۱۰۳] ابوالقاسم خوئی، مبانی تکمله المنهاج، ج۲، ص۲۵۵ـ۲۵۶، قم ۱۳۹۶.

ازینرو، گاه ثبوت ضمان، مشروط به این شده است که کار مسبِّب از نظر عرف عادتاً منجر به تلف شود و تلف‌ به‌ طور تصادفی رخ نداده باشد.

[۱۰۴] حسن موسوی بجنوردی، القواعد الفقهیـّه، ج۲، ص۳۹، قم ۱۳۷۷ ش.

[۱۰۵] روح اللّه خمینی، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ج۲، ص۵۶۶، تحریرالوسیله، قم: دارالعلم، (بی تا).

برخی فقها ندرت وقوع تلف در اثر فعل مسبِّب را دلیلِ عدم ثبوت ضمان نمی‌دانند.

[۱۰۶] پانویس ۲، جلال الدین قیاسی، ج۱، ص۱۰۸، پاورپوینت کامل تسبیب در قوانین کیفری، قم ۱۳۷۵ ش.

در معدودی از احکام پاورپوینت کامل تسبیب، ثبوت ضمان منوط به تقصیر مسبِّب نشده است، از جمله ضمان مربی شنای کودک یا جاری کننده آبی که به ملک دیگری نفوذ کند و نیز ضمان راکب چهارپا یا هدایت‌کننده آن به نظر برخی فقها

[۱۰۷] محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱۵، ص۳۲۳، بیروت ۱۴۱۲/ ۱