پاورپوینت کامل عقل و اعتبار آن (فقه سیاسی)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل عقل و اعتبار آن (فقه سیاسی) دارای ۳۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل عقل و اعتبار آن (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل عقل و اعتبار آن (فقه سیاسی) :

منبع: پاورپوینت کامل عقل و اعتبار آن (فقه سیاسی)

مقالات مرتبط: عقل (مقالات مرتبط).

عقل و اعتبار آن در فقه شیعه به عنوان منبع استنباط احکام شرعی در موارد سکوت وحی (ما لا نص فیه) معتبر شناخته شده است.
فقهای شیعه عقل را هم کشف‌کننده و هم حاکم می‌دانند، به این معنا که از طریق آن می‌توان حکم شرعی را دریافت کرد.
کاربرد عقل شامل مستقلات عقلیه، احکام عقلی غیر مستقل و اصول عملیاتی مانند استصحاب، تخییر، برائت و احتیاط است.
عقل در استنباط احکام سیاسی، اجتماعی و حقوقی اسلام نیز به کار گرفته می‌شود و برای تعیین حدود و میزان احکام شرعی اهمیت دارد.
در این دیدگاه، عقل نقش مکمل و معتبر در کنار کتاب و سنت دارد و می‌تواند در موارد فقدان نص مستقیم، مبنای صدور حکم شرعی باشد.
استفاده از عقل مستلزم رعایت قواعد عقلی و شرعی است و از آن‌جا که حکم عقل به ادراک مربوط است، هیچگاه استقلال تشریعی در برابر وحی ندارد.

فهرست مندرجات

۱ – جایگاه عقل به عنوان منبع حقوقی
۲ – دیدگاه مخالفان
۳ – دیدگاه فقهای حنفی
۴ – دیدگاه فقهای مالکی
۵ – دیدگاه فقهای شافعی
۶ – دیدگاه فقهای شیعه
۶.۱ – حجیت عقل در فقه
۶.۲ – حجیت مستقلات عقلیه
۷ – مستقلات عقلیه
۷.۱ – اشتباه رایج درباره مستقلات عقلیه
۷.۲ – اهمیت عقل نظری
۸ – احکام عقلی غیر مستقل
۹ – مقام و اعتبار عقل
۹.۱ – عقل، کشف‌کننده و حاکم
۹.۲ – تعریف حکم عقل
۹.۳ – حاکم بودن عقل
۱۰ – کاربرد عقل در احکام سیاسی اسلام
۱۱ – پانویس
۱۲ – منبع

۱ – جایگاه عقل به عنوان منبع حقوقی

اعتبار عقل به عنوان یک منبع حقوقى، مانند عرف، در موارد سکوت وحى است، که در اصطلاح اصول فقه آن را ما لا نص فیه مى‌نامند.
در این مورد تردیدى وجود ندارد که اجتهاد و استنباط عقلى در برابر نص و حکم مقرر در کتاب و سنت اعتبار ندارد؛ ولى در میزان کاربرد عقل و حدود اعتبار آن به عنوان یک منبع حقوقى در موارد سکوت قانون وحى (ما لا نص فیه)، مى‌توان بحث کرد.

۲ – دیدگاه مخالفان

مخالفان سرسختى در دو مکتب فقهى شیعه و سنى نسبت به تعمیم کاربرد عقل در موارد ما لا نص فیه وجود دارد که اخباریون در فقه شیعه و ظاهریون در فقه اهل سنت نمونه‌هاى بارز آن‌ها هستند.
به اعتقاد اخباریون که استرابادی شارح مکتب فقهى آن‌ها است و نیز ظاهریون که ابن حزم اندلسی مبین نظریات آن‌ها است، همه قوانین مورد نیاز بشر تا روز انقراض نسل آدمى در کتاب و سنت بیان شده است.
فقیه مى‌تواند تمامى احکام مورد نیاز را از این دو منبع به دست آورد و ما لا نص فیه و موارد سکوت قانون وجود ندارد.

۳ – دیدگاه فقهای حنفی

در طرف مقابل این تفریط مى‌توان در فقه حنفی بیشترین اعتبار را براى عقل به عنوان منبع استنباط احکام شرع بدست آورد.
ولى افراط در کاربرد قیاس، فقهاى حنفیه را برآن داشت که اعتبار قیاس را پس از سده (چهارم هـ.ق) منع و آن‌ را از ردیف منابع حقوقى خارج کنند.
ابن عابدین از جمله فقهاى حنفیه است که به این اصل تصریح کرده است.

[۱] ابن عابدین، محمد امین، رسائل ابن عابدین، ج۱، ص۱۶۳.

۴ – دیدگاه فقهای مالکی

فقهاى مالکی نیز با طرح اصل مصالح مرسله، اعتبار عقل را به نوعى در استنباط احکام در موارد غیر منصوص تعمیم دادند.
براى استفاده از این منبع حقوقى، لازم است ابتدا مصلحت عمومى را که شرع به طور الزامى بر آن را تأکید کرده در مورد مسئله موردنظر پیدا کنیم.
هرگاه حکم مورد نظر را مطابق با اصل نفى عسر و حرج یافتیم و با اصل تسامح نیز موافق بود، مى‌توانیم آن حکم را از اسلام بدانیم.
استحسان نوع دیگرى از به‌ کارگیرى عقل در استنباط حکم شرعى است که فقهاى مالکى همچون همتایان حنفى و مالکى خود آن را پذیرفته‌اند.
استحسان را اغلب در برابر قیاس به عنوان موارد استثنائى قیاس در دو مورد قیاس خفى و ضرورت به‌ کار مى‌گیرند.
استحسان نزد حنفیان نسبت به مالکیان کاربرد بیشترى دارد.

۵ – دیدگاه فقهای شافعی

فقهاى شافعی گرچه دو اصل عقلى مصالح مرسله و استحسان را نپذیرفته‌اند، ولى با قبول قیاس در استنباط حکم شرع، براى عقل و رأى، اعتبار قائل شده‌اند.

۶ – دیدگاه فقهای شیعه

در این میان فقهاى شیعه در عین نفى اعتبار قیاس، مصالح مرسله و استحسان، میدان وسیعى براى عقل در زمینه استنباط احکام شرع قائل شده‌اند.
حتى با اعمال قاعده تنقیح مناط و تفسیر عقلى حکم شرعى و به دست آوردن علت واقعى حکم با قیاس عقلى، حکم شرعى را قابل استنباط دانسته‌اند.
به عقیده فقهاى شیعه همان‌طوری‌که شرع در میان عرف بوده و با زبان و عادات عرف سخن گفته است.
هرکجا تصریحى در رد عرف نداشته، عرف را امضا و با سکوتش دست فقیه را در تمسک به عرف بازگذارده است، در مورد عقل نیز مطلب از همین قرار است.

۶.۱ – حجیت عقل در فقه

شرع با زبان عقل و استدلال عقلى سخن گفته و هرکجا روشنگرى در زمینه فهم عقل و عقلا داشته، آن را بازگو کرده و در مورد مسائل عقلى دیگر یا ارشاد کرده و یا با سکوتش دست فقیه را در تمسک به مقتضیات عقل باز گذاشته است.
به همین دلیل است که بیشتر فقهاى شیعه قیاس اولویت، منصوص العله و تنقیح مناط قطعى را که از موارد کاربرد عقل است، حجت مى‌دانند.

۶.۲ – حجیت مستقلات عقلیه

بیشتر فقهاى شیعه در تمامى مواردى که احکام را به مقتضاى دلیل قطعى عقلى مى‌توان ثابت کرد (مستقلات عقلیه)، احکام شرع را حمل بر تأکید آن کرده و اوامر شارع را حمل بر ارشاد کرده‌اند.
در مواردى از احکام مستقلات عقلیه که از کتاب و سنت دلیلى بر آن یافت نشده (ما لا نص فیه) و مخالفتى نیز از جانب شرع درباره آن‌ها احراز نشده، ملازمه عقلى بی