پاورپوینت کامل رَأَی? (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل رَأَی? (مفردات‌قرآن) دارای ۱۱۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل رَأَی? (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل رَأَی? (مفردات‌قرآن) :

منبع: رَأَی (قاموس قرآن (جلد ۳))

مقالات مرتبط: رؤیت (لغات‌قرآن)، رَأَی (مفردات‌نهج‌البلاغه)، رؤیت.

رَأَی (به فتح راء و همزه) از واژگان قرآن کریم به معنای دیدن، دانستن و نگاه کردن است.
رأى اگر به دو مفعول متعدى شود به معنى علم آید.
اگر با الى متعدى شود معنى نگاه کردن می‌دهد که موجب عبرت باشد.
در بعضى از آیات «أ رأیت» جارى مجراى «اخبرنى» آمده و به آن کاف خطاب براى تأکید ضمیر داخل می‌شود.
مشتقات رَأَی که در آیات قرآن آمده عبارتند از:

تَرائَى (به فتح تاء و همزه) به معنای دیدن یکدیگر؛

رِئاء (به کسر راء) به معنى تظاهر و نشان دادن به غیر؛

رِئْى (به کسر راء و سکون همزه) به معنای منظر و قیافه‌؛

رُؤْیا (به ضم راء و سکون همزه) به معنای آن‌چه شخص در خواب ببیند، است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای رَأَی
۲ – کاربردها
۲.۱ – رَأى‌ (آیه ۷۶ سوره انعام)
۲.۲ – رَأى‌ (آیه ۲۸ سوره یوسف)
۲.۳ – یَرَى‌ (آیه ۶ سوره سباء)
۲.۴ – تَرَنِ‌ (آیه ۳۹ سوره کهف)
۲.۵ – تَرَ (آیه ۲۴۳ سوره بقره)
۲.۶ – رَأَیْتَکَ (آیه ۶۲ سوره اسراء)
۲.۷ – رَأَیْتُمْ‌ (آیه ۵۰ سوره یونس)
۲.۸ – رَأَیْتَکُمْ‌ (آیه ۴۷ سوره انعام)
۲.۹ – أَراکَهُمْ‌ (آیه ۴۳ سوره انفال)
۲.۱۰ – تَراءا (آیه ۶۱ سوره شعراء)
۲.۱۱ – رِئاءَ (آیه ۲۶۴ سوره بقره)
۲.۱۲ – یُراؤنَ‌ (آیه ۶ سوره ماعون)
۲.۱۳ – یُرآؤونَ (آیه ۱۴۲ سوره نساء)
۲.۱۴ – رِئاء (آیه ۴۷ سوره انفال)
۲.۱۵ – رِءْیاً (آیه ۷۴ سوره مریم)
۲.۱۶ – رَأَیْتَ‌ (آیه ۱ سوره ماعون)
۲.۱۷ – رَأَیْتَ‌ (آیه ۹ سوره علق)
۲.۱۸ – الرَّأْیِ (آیه ۲۷ سوره هود)
۲.۱۹ – أَراکَ (آیه ۱۰۵ سوره نساء)
۲.۲۰ – یَرَ (آیه ۳۰ سوره انبیاء)
۲.۲۱ – معنای رُؤیا
۲.۲۱.۱ – رؤْیاکَ (آیه ۵ سوره یوسف)
۲.۲۱.۲ – أَرى‌ (آیه ۴۳ سوره یوسف)
۲.۲۱.۳ – أَرى‌ (آیه ۱۰۲ سوره صافات)
۲.۲۱.۴ – یُریکَهُمُ (آیه ۴۳ سوره انفال)
۲.۲۱.۵ – الرُّؤْیا (آیه ۲۷ سوره فتح)
۲.۲۱.۶ – الرُّؤْیا (آیه ۶۰ سوره اسراء)
۳ – تفسیر شجره ملعونه
۴ – تعداد کاربردها
۵ – پانویس
۶ – منبع

۱ – معنای رَأَی

رَأَی

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۴.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۳۷۳.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۱، ص۱۶۱.

به معنای دیدن، دانستن و نگاه کردن‌ است.
رأى اگر به دو مفعول متعدى شود به معنى علم آید.
اگر با الى متعدى شود معنى نگاه کردن می‌دهد که موجب عبرت باشد.
در بعضى از آیات «أ رأیت» جارى مجراى «اخبرنى» آمده و به آن کاف خطاب براى تأکید ضمیر داخل می‌شود.

۲ – کاربردها

به مواردی از رَأَی که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – رَأى‌ (آیه ۷۶ سوره انعام)

(فَلَمّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ‌ رَأى‌ کَوْکَباً قالَ هذا رَبّی.)

[۴] انعام/سوره۶، آیه۷۶.

یعنى «چون شب او را فرا گرفت ستاره‌اى دید گفت: این پروردگار من است.»

[۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۷، ص۲۴۴.

[۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۱۷۲.

[۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۸، ص۱۵۵.

[۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۵۰۰.

۲.۲ – رَأى‌ (آیه ۲۸ سوره یوسف)

(فَلَمّا رَأى‌ قَمیصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قالَ إِنَّهُ مِنْ کَیْدِکُنَّ إِنَّ کَیْدَکُنَّ عَظیمٌ.)

[۹] یوسف/سوره۱۲، آیه۲۸.

(هنگامى که عزیز مصر دید پیراهن او از پشت پاره شده، گفت: «این از مکر و حیله شما زنان است؛ که مکر و حیله شما زنان، عظیم است.»)

[۱۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۳۸.

[۱۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۱۹۴.

[۱۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۴۳.

[۱۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۲۰۱.

[۱۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۴۷.

۲.۳ – یَرَى‌ (آیه ۶ سوره سباء)

ارباب ادب گفته‌اند: چون رَأى‌ به دو مفعول متعدى شود به معنى علم آید. نحو:

(وَ یَرَى‌ الَّذینَ أُوتوا الْعِلْمَ الَّذی أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ هُوَ الْحَقَّ وَ یَهْدی إِلى‌ صِراطِ الْعَزیزِ الْحَمیدِ.)

[۱۵] سباء/سوره۳۴، آیه۶.

یعنى: «آنان که دانش داده شده‌اند می‌دانند آن‌چه به تو نازل شده حق است.»

[۱۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۵۳۹.

[۱۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۵۸.

[۱۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۰، ص۲۱۲.

[۱۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۵۹۳.

«الَّذی أُنْزِلَ» مفعول اول و «هُوَ الْحَقَّ» مفعول دوم‌ «:یَرَى» است.

۲.۴ – تَرَنِ‌ (آیه ۳۹ سوره کهف)

(إِنْ‌ تَرَنِ‌ أَنا أَقَلَّ مِنْکَ مالًا وَ وَلَداً)

[۲۰] کهف/سوره۱۸، آیه۳۹.

یعنى: «اگر مرا از خودت در مال و ولد کم‌تر می‌دانى.»

[۲۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۳، ص۴۳۷.

[۲۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۳۱۵.

[۲۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۵، ص۶۶.

[۲۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۷۲۸.

یاء محذوف، مفعول اول و «أَقَلَّ …» مفعول دوم آن است.

۲.۵ – تَرَ (آیه ۲۴۳ سوره بقره)

رَأى‌ چون با الى متعدى شود معنى نگاه کردن می‌دهد که موجب عبرت باشد.

[۲۵] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۳۷۵.

نحو:

(أَ لَمْ‌ تَرَ إِلَى الَّذینَ خَرَجوا مِنْ دیارِهِمْ وَ هُمْ أُلوفٌ)

[۲۶] بقره/سوره۲، آیه۲۴۳.

یعنى: «آیا به آنان که هزاران نفر بودند از دیارشان خارج شدند نگاه نکردى.»

[۲۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۴۲۱.

[۲۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۷۹.

[۲۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۶۵.

[۳۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۰۴.

طبرسی فرموده رؤیت در اینجا به معنى علم است ولى بهتر است به معنى نگاه کردن باشد زیرا در آن صورت معناى «الى» درست خواهد بود.

[۳۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۰۴.

منظور نگاه عبرت است گر چه منظور الیهم در وقت نزول آیه نبودند ولى نگاه عبرت با شنیدن اخبار آن‌ها نیز صحیح است.

۲.۶ – رَأَیْتَکَ (آیه ۶۲ سوره اسراء)

هر کجا که رَأى‌ با الى متعدى باشد معنى نگاه کردن درست است؛ مگر در بعضى از آیات «أ رأیت» جارى مجراى «اخبرنى» آمده و به آن کاف خطاب براى تأکید ضمیر داخل می‌شود؛ نحو:

(أَ رَأَیْتَکَ هذا الَّذی کَرَّمْتَ عَلَیَّ)

[۳۲] اسراء/سوره۱۷، آیه۶۲.

یعنى: «به من خبر ده از این که بر من برترى دادى.»

[۳۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۳، ص۱۹۸.

[۳۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۱۴۴.

[۳۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۴، ص۱۶۹.

[۳۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۶۵۷.

طبرسى تصریح کرده که این کاف فقط براى تأکید خطاب و نیز حرف خطاب است و اسم نیست که مفعول أ رأیت باشد.

[۳۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۴۶۳.

در اقرب نیز چنین است.

[۳۸] شرتونی، سعید، اقرب الموارد، ج۲، ص۳۳۲.

همچنین است «أَ رَأَیْتُم» و «أَ رَأَیْتَکُمْ» به معنى: خبر دهید است‌.

۲.۷ – رَأَیْتُمْ‌ (آیه ۵۰ سوره یونس)

(قُلْ أَ رَأَیْتُمْ‌ إِنْ أَتاکُمْ عَذابُهُ بَیاتاً أَوْ نَهاراً ما ذا یَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمونَ.)

[۳۹] یونس/سوره۱۰، آیه۵۰.

(بگو: «به من خبر بدهید اگر مجازات او، شب هنگام یا در روز به سراغ شما آید، آیا مى‌توانید آن را از خود دفع کنید؟!)» پس مجرمان براى چه چیزى عجله مى‌کنند.)

[۴۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۱۴.

[۴۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۱۰۷.

[۴۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۷۴.

[۴۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۳۰۹.

[۴۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۱۷۴.

۲.۸ – رَأَیْتَکُمْ‌ (آیه ۴۷ سوره انعام)

(قُلْ أَ رَأَیْتَکُمْ‌ إِنْ أَتاکُمْ عَذابُ اللَّهِ بَغْتَهً أَوْ جَهْرَهً هَلْ یُهْلَکُ إِلّا الْقَوْمُ الظّالِمونَ)

[۴۵] انعام/سوره۶، آیه۴۷.

(بگو: «به من خبر دهید اگر عذاب خدا ناگهان یا آشکارا به سراغ شما بیاید، آیا جز گروه ستمکاران هلاک مى‌شوند.»)

[۴۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۳۳.

[۴۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۷، ص۱۳۳.

[۴۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۹۴.

[۴۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۸، ص۹۳.

[۵۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۴۶۹.

۲.۹ – أَراکَهُمْ‌ (آیه ۴۳ سوره انفال)

رَأى‌ چون به باب افعال رود پیوسته دو مفعول خواهد داشت. مثل‌:

(وَ لَوْ أَراکَهُمْ‌ کَثیراً لَفَشِلْتُمْ)

[۵۱] انفال/سوره۸، آیه۴۳.

یعنى «اگر آن‌ها را به تو در حال کثرت نشان می‌داد البته سست و متفرق می‌شدید.»

[۵۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۲۳.

[۵۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۹۳.

[۵۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۲۷.

[۵۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۴۰.

ظاهر آن است که‌ «کَثِیراً» حال است از ضمیر «هُمْ‌.»

۲.۱۰ – تَراءا (آیه ۶۱ سوره شعراء)

تَرائى به معنای دیدن یکدیگر است. نحو:

(فَلَمّا تَراءا الْجَمْعانِ قالَ أَصْحابُ مُوسى‌ إِنّا لَمُدْرَکونَ)

[۵۶] شعراء/سوره۲۶، آیه۶۱.

«چون دو جمع (فرعونیان و یاران موسی) یکدیگر را دیدند اصحاب موسى گفتند: ما گرفتار شدگانیم.»

[۵۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۵، ص۳۸۷.

[۵۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۲۷۷.

[۵۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۸، ص۲۴.

[۶۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۳۰۰.

۲.۱۱ – رِئاءَ (آیه ۲۶۴ سوره بقره)

رِئاء به کسر اول به معنى تظاهر و نشان دادن به غیر است

[۶۱] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۲، ص۳۳۳.

و آن این است که کار خوبى انجام دهد و قصدش تظاهر و نشان دادن به مردم باشد نه براى تقرّب به خدا.

(لا تُبْطِلوا صَدَقاتِکُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‌ کالَّذی یُنْفِقُ مالَهُ‌ رِئاءَ النّاسِ)

[۶۲] بقره/سوره۲، آیه۲۶۴.

«صدقات خود را با منّت گذاشتن و اذیت باطل نکنید مثل آن کس که مال خویش براى تظاهر به مردم خرج می‌کند که خرج چنین شخص نیز باطل است.»

[۶۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۵۹۷.

[۶۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲، ص۳۸۹.

[۶۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۱۴۴.

[۶۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۶۵۰.

۲.۱۲ – یُراؤنَ‌ (آیه ۶ سوره ماعون)

(الَّذینَ هُمْ‌ یُراؤنَ‌)

[۶۷] ماعون/سوره۱۰۷، آیه۶.

«آنان که تظاهر و ریا می‌کنند.»

[۶۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۶۳۴.

[۶۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۳۶۸.

[۷۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۷، ص۳۰۶.

[۷۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۸۳۴.

۲.۱۳ – یُرآؤونَ (آیه ۱۴۲ سوره نساء)

(إِنَّ الْمُنافِقینَ یُخادِعونَ اللّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامواْ إِلَى الصَّلاهِ قامواْ کُسالَى یُرآؤونَ النّاسَ وَ لا یَذْکُرونَ اللّهَ إِلاّ قَلیلًا)

[۷۲] نساء/سوره۴، آیه۱۴۲.

(منافقان به گمان خود مى‌خواهند خدا را فریب دهند؛ در حالى که او آن‌ها را فریب مى‌دهد و هنگامى که به نماز بر مى‌خیزند، با کسالت برمى‌خیزند و در برابر مردم ریا مى‌کنند و خدا را جز اندکى یاد نمى‌نمایند.)

[۷۳] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۰۱.

[۷۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۵، ص۱۹۰.

[۷۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۱۱۷.

[۷۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۶، ص۱۰۸-۱۰۹.

[۷۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۹۸.

۲.۱۴ – رِئاء (آیه ۴۷ سوره انفال)

(وَ لا تَکونواْ کالَّذینَ خَرَجواْ مِن دیارِهِم بَطَرًا وَ رِئاء النّاسِ وَ یَصُدّونَ عَن سَبیلِ اللّهِ وَ اللّهُ بِما یَعْمَلونَ مُحیطٌ)

[۷۸] انفال/سوره۸، آیه۴۷.

(و مانند کسانى نباشید که از روى سرمستى و غرور و خودنمایى در برابر مردم، از سرزمین خود به سوى میدان بدر بیرون آمدند و مردم را از راه خدا باز مى‌داشتند و سرانجام شکست خوردند و خداوند به آنچه عمل مى‌کنند، احاطه و آگاهى دارد.)

[۷۹] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۳.

[۸۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۲۶-۱۲۷.

[۸۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۹۶-۹۷.

[۸۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۳۲.

[۸۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۴۲.

۲.۱۵ – رِءْیاً (آیه ۷۴ سوره مریم)

رِئْى (بر وزن علم) به معنای منظر و قیافه‌ است.

(وَ کَمْ أَهْلَکْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْیاً)

[۸۴] مریم/سوره۱۹، آیه۷۴.

«چه بسیار کسانى پیش از آن‌ها هلاک ساختیم که اثاث و منظرشان از این‌ها بهتر بود.»

[۸۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۴، ص۱۳۶.

[۸۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۴، ص۱۰۰.

[۸۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۵، ص۱۹۸.

[۸۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۸۱۳.

۲.۱۶ – رَأَیْتَ‌ (آیه ۱ سوره ماعون)

(أَ رَأَیْتَ‌ الَّذی یُکَذِّبُ بِالدّینِ. فَذلِکَ الَّذی یَدُعُّ الْیَتیمَ)

[۸۹] ماعون/سوره۱۰۷، آیات۱-۲.

(أ رأیت)

در آیه شریفه به معنى اخبرنى نیست بلکه معنى آن چنین است: «آیا دیدى و شناختى آن‌که را که جزا را تکذیب می‌کند او کسى است که یتیم را طرد مى‌نماید.»

[۹۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۶۳۳.

[۹۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۳۶۸.

[۹۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۷، ص۳۰۴.

[۹۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۸۳۳.

۲.۱۷ – رَأَیْتَ‌ (آیه ۹ سوره علق)

(أَ رَأَیْتَ‌ الَّذی یَنْهى‌. عَبْداً إِذا صَلَّى. أَ رَأَیْتَ‌ إِنْ کانَ عَلَى الْهُدى‌. أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوى‌. أَ رَأَیْتَ‌ إِنْ کَذَّبَ وَ تَوَلَّى أَ لَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ‌ یَرى‌)

[۹۴] علق/سوره۹۶، آیات۹- ۱۳.

یعنى: «آیا دیدى آن کس را که نمازگزار را از نماز نهى می‌کند حال چنین کسى در پیش خدا چگونه خواهد بود؟! به من بگو اگر نهی شده در هدایت باشد یا امر به تقوی کند حال ناهى چگونه خواهد بود؟! بگو ببینم اگر ناهى مکذب و روگردان از حق باشد پیش خدا چه وضعى خواهد داشت؟!»

[۹۵] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۵۵۱.

[۹۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۳۲۵.

[۹۷] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۷، ص۱۸۴.

[۹۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۷۸۲.

«أ رأیت» در هر سه مورد براى افاده تعجب است و تکرار آن براى تأکید آمده و جواب اذا در آیه اول و جواب هر دو «ان» در آیات بعدى محذوف است و فاعل‌

(کَذَّبَ وَ تَوَلَّى)

همان نهى کننده است که در آیه اول مذکور می‌باشد و هر سه «أ رأیت» معناى خبر بده دارند.

۲.۱۸ – الرَّأْیِ (آیه ۲۷ سوره هود)

(وَ ما نَراکَ اتَّبَعَکَ إِلّا الَّذینَ هُمْ‌ أَراذِلُنا بادیَ الرَّأْیِ)

[۹۹] هود/سوره۱۱، آیه۲۷.

(و کسانى را که از تو پیروى کرده‌اند، جز افراد پست ساده‌لوح، مشاهده نمى‌کنیم.)

[۱۰۰] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۲۴.

[۱۰۱] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۲۹۹.

[۱۰۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۲۰۱.

[۱۰۳] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۳۹.

[۱۰۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۳۴.

رَأى‌ به معنى دیدن و نیز به معنى نظریّه و آنچه به فکر می‌رسد آمده است. در این آیه ظاهرا رأى مشهود که جمع آن آراء است مراد مى‌باشد.
زمخشری گفته: نصب بادى الرأى براى ظرفیت است و اصل آن «وَقْتَ حُدوثِ أَوَّلِ رَأْیِهِمْ» یا «وقت حدوث ظاهِرِ رَأْیِهِمْ» است؛ یعنى مردم به نوح گفتند که فقط اشخاص پست به تو گرویده‌اند آن هم در ابتداى رأى و بدون تدبر و تفکر.

[۱۰۵] زمخشری، جارالله، الکشاف، ج۲، ص۳۸۸.

۲.۱۹ – أَراکَ (آیه ۱۰۵ سوره نساء)

(لِتَحْکُمَ بَیْنَ النّاسِ بِما أَراکَ اللَّهُ)

[۱۰۶] نساء/سوره۴، آیه۱۰۵.

(تا به آن‌چه خداوند به تو آموخته، در میان مردم قضاوت کنى.)

[۱۰۷] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۹۵.