پاورپوینت کامل دُبُر (مفردات‌قرآن)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل دُبُر (مفردات‌قرآن) دارای ۴۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل دُبُر (مفردات‌قرآن)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل دُبُر (مفردات‌قرآن) :

منبع: دُبُر (قاموس قرآن (جلد ۲))

مقالات مرتبط: دُبُر (لغات‌قرآن)، دُبُر (مفردات‌نهج‌البلاغه)، دبر.

دُبُر (به ضم دال و باء) از واژگان قرآن کریم به معنای عقب است.
جمع آن أَدْبار می‌باشد.
مشتقات دُبُر که در آیات قرآن آمده عبارتند از:

أدْبار (به سکون دال و فتح باء) به معنای پشت؛

أَدْبَر (به سکون دال و فتح باء) به معنای پشت کرده است؛

یُدَبِّرُ (به فتح دال و کسر باء) به معنای تدبیر امر، یعنى در پى کار خود است و آن را دنبال می‌کند؛

یَتَدَبَّرُونَ‌ (به فتح دال و باء) به معنای تدبّر می‌کنند، یعنى به عواقب آن نظر می‌کنند و در آن فکر و تأمّل می‌کنند؛

یَدَّبَّرُوا (به فتح دال و باء) به معنای اندیشیدند؛

مُدْبِرِینَ‌ (به سکون دال و کسر باء) به معنای پشت کردن؛

إدْبار (به سکون دال و فتح باء) به معنای پشت کردن؛

دابِر (به فتح دال و کسر باء) به معنای آخر؛

مُدَبِّرات (به فتح دال و کسر باء) به معنای تدبیرکنندگان است.

فهرست مندرجات

۱ – معنای دُبُر
۲ – کاربردها
۲.۱ – دُبُرٍ (آیه ۲۵ سوره یوسف)
۲.۲ – دُبُرَهُ‌ (آیه ۱۶ سوره انفال)
۲.۳ – أَدْبارَ (آیه ۴۰ سوره ق)
۲.۴ – الْأَدْبارَ (آیه ۱۵ سوره انفال)
۲.۵ – أَدْبارَهُمْ‌ (آیه ۵۰ سوره انفال)
۲.۶ – أَدْبَرَ (آیه ۱۷ سوره معارج)
۲.۷ – یُدَبِّرُ (آیه ۳ سوره یونس)
۲.۸ – یَتَدَبَّرُونَ‌ (آیه۲۴ سوره محمد)
۲.۹ – یَدَّبَّرُوا (آیه۶۸ سوره مؤمنون)
۲.۱۰ – مُدْبِرِینَ‌ (آیه۲۵ سوره توبه)
۲.۱۱ – إِدْبارَ (آیه۴۹ سوره طور)
۲.۱۲ – دابِرُ (آیه۴۵ سوره انعام)
۲.۱۳ – فَالْمُدَبِّراتِ‌ (آیه۷۹ سوره نازعات)
۳ – پانویس
۴ – منبع

۱ – معنای دُبُر

دُبُر

[۱] قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۲، ص۳۲۶.

[۲] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۳۰۶.

[۳] طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۳، ص۲۹۸.

(بر وزن عنق) به معنای عقب و مقابل جلو است.
راغب می‌گوید: دبر شى‌ء خلاف قبل آن است و به طور کنایه به دو عضو مخصوص (آلت تناسلى و مقعد) گفته می‌شود.

[۴] راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۳۰۶.

۲ – کاربردها

به مواردی از دُبُر که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ – دُبُرٍ (آیه ۲۵ سوره یوسف)

(وَ اسْتَبَقَا الْبابَ وَ قَدَّتْ قَمِیصَهُ مِنْ‌ دُبُرٍ)

[۵] یوسف/سوره۱۲، آیه۲۵.

یعنى «از پى هم به طرف در دویدند و او پیراهن یوسف را از عقب درید.»

[۶] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۱۹۱.

[۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۴۰.

[۸] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۲۰۰.

[۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۴۷.

همان‌گونه که اشاره شد، قبل و دبر در اصل به معنى جلو و عقب‌اند و آن دو جزء یک شى‌ءاند. مثل جلو پیراهن و عقب آن
گاهى کنار از شى‌ءاند. مثل این‌که بگوییم زید در جلو من و یا در عقب من است.
مثال اوّلى از قرآن:

۲.۲ – دُبُرَهُ‌ (آیه ۱۶ سوره انفال)

(وَ مَنْ یُوَلِّهِمْ یَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ‌ إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ)

[۱۰] انفال/سوره۸، آیه۱۶.

(و هر کس در آن هنگام به آنها پشت کند مگر آنکه هدفش از کناره‌گیرى، تجدید نیرو براى حمله مجدد باشد.)

[۱۱] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۷۸.

[۱۲] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۴۵.

[۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۳۷.

[۱۴] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۱۸۳.

[۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۱۳.

و آیه ۲۵ یوسف

[۱۶] یوسف/سوره۱۲، آیه۲۵.

که گذشت.
مثال دوّم:

۲.۳ – أَدْبارَ (آیه ۴۰ سوره ق)

(وَ أَدْبارَ السُّجُودِ)

[۱۷] ق/سوره۵۰، آیه۴۰.

(و بعد از سجده‌ها)

[۱۸] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۲۰.

[۱۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۸، ص۵۴۰.

[۲۰] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۸، ص۳۶۰.

[۲۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۳، ص۲۸۱.

[۲۲] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۲۲۵.

بیشتر استعمال آن در قرآن در قسم اوّل است.
در المیزان فرموده که استعمال آن در قسم دوّم به طور توسّع و مجاز است.

[۲۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۷، ص۱۳۰.

[۲۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۹۲.

از دبر به مناسبت معناى اوّلى افعالى مشتقّ شده است. مثل أَدْبَرَ، تَدَبَّرَ، ادَّبَّرَ همچنین مُدَبِّر، دَابَرَ و أدبار

۲.۴ – الْأَدْبارَ (آیه ۱۵ سوره انفال)

(فَلا تُوَلُّوهُمُ‌ الْأَدْبارَ)

[۲۵] انفال/سوره۸، آیه۱۵.

(به آن‌ها پشت نکنید (و فرار ننمایید).)

[۲۶] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۷۸.

[۲۷] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۴۵.

[۲۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۳۷.

[۲۹] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۱۸۲.

[۳۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۸۱۳.

أدبار جمع دبر است.

۲.۵ – أَدْبارَهُمْ‌ (آیه ۵۰ سوره انفال)

(یَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ‌)

[۳۱] انفال/سوره۸، آیه۵۰.

(در حالى که بر صورت و پشت آن‌ها مى‌زنند.)

[۳۲] مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۸۳.

[۳۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۱۳۱.

[۳۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۰۰.

[۳۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۲۳۹.

[۳۶] طبرسی،فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۳۰۰.

۲.۶ – أَدْبَرَ (آیه ۱۷ سوره معارج)

(تَدْعُوا مَنْ‌ أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى‌)

[۳۷] معارج/سوره۷۰، آیه۱۷.

«می‌خواند کسى را که به حق پشت کرده و اعراض نموده است‌.»

[۳۸] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۱۳.

[۳۹] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۱۲.

[۴۰] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۵، ص۳۱۲.

[۴۱] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۳۴.

۲.۷ – یُدَبِّرُ (آیه ۳ سوره یونس)

(ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ‌ یُدَبِّرُ الْأَمْرَ)

[۴۲] یونس/سوره۱۰، آیه۳.

«سپس بر عرش تسلّط یافت امر را تدبیر می‌کند.»

[۴۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۱۰.

[۴۴] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۱۰.

[۴۵] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۲۵۵.

[۴۶] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر