پاورپوینت کامل حق نظارت عمومی (فقه سیاسی)

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل حق نظارت عمومی (فقه سیاسی) دارای ۴۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل حق نظارت عمومی (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل حق نظارت عمومی (فقه سیاسی) :

منبع: پاورپوینت کامل حق نظارت عمومی (فقه سیاسی)

حق نظارت عمومی به معنای اختیار و مسئولیت همگانی مردم در ارزیابی و کنترل عملکرد حاکمان و نهادهای قدرت است.
این حق بخشی از مشارکت سیاسی است و شامل نظارت، انتقاد، اعتراض و مطالبه پاسخگویی مسئولان می‌شود.
در اندیشه اسلامی، این مفهوم در قالب حق‌ النصیحه، دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر تبلور می‌یابد.
حق‌النصیحه تذکر خیرخواهانه و انتقاد اصلاح‌طلبانه از حاکمان مشروع جامعه اسلامی است.
امر به معروف و نهی از منکر عالی‌ترین صورت نظارت عمومی است که می‌تواند مبنای اصلاح یا قیام علیه حاکم ظالم باشد.
فقهای اسلامی درباره مشروعیت قیام علیه حاکم جائر اختلاف نظر دارند.
در فقه شیعه، اعمال خشونت و قیام مسلحانه در امر به معروف، مختص امام معصوم بوده و در عصر غیبت منوط به اذن نایب اوست.
این دیدگاه شیعی منجر به پرهیز از مقابله نظامی با حکام جائر شده است.
تسامح فقه شیعه با حاکمان جائر ناشی از تقیه است، در حالی که اهل‌سنت آن را مبتنی بر نصوص و سیره صحابه می‌دانند.
شیعه هرگونه همکاری با دولت جائر را حرام می‌داند، اما برخی فقهای اهل‌سنت مشروعیت‌بخشی به سلاطین را مجاز شمرده‌اند.
نهادهایی مانند شورای نگهبان در نظام‌های اسلامی معاصر، نمونه‌هایی از تحقق این نظارت در چارچوب فقهی و حقوقی هستند.

فهرست مندرجات

۱ – مفهوم حق نظارت عمومی
۲ – حق‌النصیحه (تذکر خیرخواهانه)
۲.۱ – تعریف و انگیزه
۲.۲ – ماهیت سیاسی
۲.۳ – محتوای انتقاد
۳ – دعوت به خیر
۳.۱ – ماهیت حق و تکلیف
۳.۲ – نهادینه‌سازی و الگوهای غربی
۴ – امر به معروف و نهی از منکر
۴.۱ – کاربرد در عرصه سیاسی و حکومتی
۴.۲ – دیدگاه فقه اهل‌سنت
۴.۲.۱ – اختلاف نظر در مشروعیت
۴.۲.۲ – استدلال مخالفان
۴.۲.۳ – توجیهات تاریخی و فقهی برای عدم قیام
۴.۲.۴ – دیدگاه های فقهی صریح و اصلاح گرانه
۴.۲.۵ – توجیه مبتنی بر پرهیز از فتنه ابن تیمیه
۴.۲.۶ – تاکید خلفا بر نظارت عمومی
۴.۳ – دیدگاه فقه شیعه
۴.۴ – مقایسه دو دیدگاه شیعه و سنی
۴.۴.۱ – مبنای نظری
۴.۴.۲ – موضع در قبال همکاری
۵ – سایر شیوه‌های نظارتی
۵.۱ – نهادهای نظارتی مدرن
۶ – پانویس
۷ – منبع

۱ – مفهوم حق نظارت عمومی

یکى از مهم‌ترین مصادیق حق مشارکت مردم در تعیین سرنوشت اجتماعى – سیاسى خویش، حق نظارت همگانى و عمومى است.
حق مشارکت تنها در جنبه‌هاى مثبت حضور مردم در صحنه‌هاى سیاسى خلاصه نمى‌شود، بعد دیگر حق نظارت عمومى، حق اعتراض، انتقاد و حتى عزل مسئولان است.
از این‌رو در بررسى همه جانبه حق مشارکت باید براى حق نظارت عمومى جایگاه ویژه قائل شد.
حق النصیحه، دعوت به خیر و امر به معروف و نهى از منکر از محورهاى اصلى حق نظارت و از ابعاد مختلف آن است.

۲ – حق‌النصیحه (تذکر خیرخواهانه)

این بخش به عنوان شاخص‌ترین بعد نظارت عمومی است:

۲.۱ – تعریف و انگیزه

یکى از شاخص‌ترین ابعاد حق نظارت عمومى، تذکرات خیرخواهانه است که از روى دلسوزى نه انتقام و نه جابه‌جایى قدرت، عامه مردم به ویژه صاحب‌نظران دلسوخته در برابر عملکردهاى قدرت حاکم (هرچند مشروع) ابراز مى‌کنند.

۲.۲ – ماهیت سیاسی

انتقاد دلسوزانه، حق هر فرد در جامعه اسلامى است و بنابر برخى از نصوص اسلامى، جزیى از تکالیف اجتماعى است.

[۱] نووی، یحیی بن شرف، دلیل الفالحین لطرق ریاض الصالحین، ج۱، ص۴۵۹.

مفهوم سیاسى این حق یا تکلیف آن است که همه آحاد ملت در رهبرى، مسئولیت‌هاى کلان اجتماعى، دولتمدارى و اعمال اقتدار عالى در جامعه اسلامى سهیم هستند و مى‌توان از آن به تعمیم امامت نیز نام برد.

۲.۳ – محتوای انتقاد

به هر حال ارائه نقطه نظرات اصلاح‌طلبانه که در حدیث نبوى

[۲] کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ص۴۰۳.

به «النصیحه لائمه المسلمانان» تعبیر شده است هرچند ماهیت تکلیفى دارد، اما در ایجاد حق «نصح» قابل تردید نیست.
در فرهنگ سیاسى معاصر از این حق یا تکلیف به انتقاد سازنده و حرکت اصلاح‌طلبانه تعبیر مى‌شود که از نظر محتوا نمى‌تواند مطلق باشد. مفاد انتقاد و اصلاح باید منطبق با موازین اسلامى و سایر حقوق و مسئولیت‌هاى شناخته‌شده باشد.

۳ – دعوت به خیر

این اصل، که صراحت قرآنی دارد، بعد دیگری از نظارت عمومی را شکل می‌دهد.

۳.۱ – ماهیت حق و تکلیف

در مورد اصل دعوت به خیر نیز که صریح قرآن است

(وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى اَلْخَیْرِ)

[۳] آل عمران/سوره۳، آیه۱۰۴.

مسئله حق و تکلیف مطرح است.
در هر دو حال مفاد این اصل نوعى نظارت عمومى است که در یک نتیجه کلى تحت عنوان دعوت به خیر شکل مى‌گیرد.

۳.۲ – نهادینه‌سازی و الگوهای غربی

نهادینه شدن دعوت به خیر در جامعه اسلامى مستلزم تجربیات جامع الاطرافى در زمینه روش‌هاى مناسب آن است.
از الگوهاى غربى که در این تجربیات براى به دست آوردن رویه مناسب با دعوت به خیر مطرح مى‌شود مى‌توان طرح جامعه مدنی را نام برد.

• برخى بر درستى این الگو و تطبیق اقسام نظارت هاى عمومى مانند «النصیحه لائمه المسلمانان»، «دعوت به خیر»، «امر به معروف و نهى از منکر» و نیز بسیارى از مدیریت‌هاى اقتصادى، سیاسى، اجتماعى و فرهنگى که مورد تأکید اسلام است و همچنین مصادیق تعاون، با الگوى جامعه مدنى، پا مى‌فشارند.
• در صورتى که جامعه مدنى به مفهومى که در کنار دموکراسی و لیبرالیزم جا گرفته در نظام اسلامى جایگاه مشابهى ندارد؛ در اندیشه غرب وقتى دموکراسى و لیبرالیزم پا مى‌گیرد، دولت متکى بر این دو اصل یک نظام فراگیر نیست و خود از آن به دولت کوچک تعبیر مى‌کنند.

در حقیقت بخش کوچکى از مجموعه منظومه‌اى نظام‌هاى اجتماعى به نظام سیاسى اختصاص دارد و دیگر نظام‌هاى اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى بیرون از نظام سیاسى در حوزه جامعه مدنى قرار مى‌گیرند.

۴ – امر به معروف و نهی از منکر

یکى از مهم‌ترین راهکارهاى نظارت عمومى در دو قالب تکلیف و حق، نظارتى است که در نصوص اسلامى از آن به امر به معروف و نهى از منکر تعبیر شده و از اهم فرایض الهى برشمرده شده است.

[۴] عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۷، ص۳۰۱.

از مصادیق برجسته این دو فریضه، مسائل سیاسى و حوزه حکومتى است که خود باب مستقلى در نصوص اسلامى دارد.

[۵] غزالی، ابوحامد، إحیاء علوم الدین، ج۷، ص۱۴.

[۶] نووی، یحیی بن شرف، دلیل الفالحین لطرق ریاض الصالحین، ج۱، ص۴۸۰.

۴.۱ – کاربرد در عرصه سیاسی و حکومتی

گفتار امام علی (علیه‌السلام) در مورد احساس وظیفه در قبول خلافت

[۷] دشتی، محمد، نهج البلاغه، ص۱۲۳، خطبه ۱۳۱.

[۸] دشتی، محمد، نهج البلاغه، ص۱۰، خطبه ۳.

و نیز گفتار امام حسین (علیه‌السلام) در بیان علت قیام

[۹] ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۳۷.

شواهدى بر کاربرد دو فریضه امر به معروف و نهى از منکر در مسائل سیاسى و حکومتى است.
در شرایطى که دولت حاکم، فاقد شرایط لازم و مشروعیت و مقبولیت است، امر به معروف و نهى از منکر مى‌تواند مستند شرعى براى قیام، حرکت براندازى و انقلاب باشد، مشروط بر آنکه دفع فاسد به افسد نباشد و نتیجه معکوس به بار نیاید.

۴.۲ – دیدگاه فقه اهل‌سنت

فقهاى اهل‌سنت این نوع امر به معروف و نهى از منکر که به شکل قیام و براندازى انجام مى‌شود را تحت عنوان عزل خلیفه و حاکم مطرح کرده‌اند.

۴.۲.۱ – اختلاف نظر در مشروعیت