پاورپوینت کامل حسن بن سهل سرخسی

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل حسن بن سهل سرخسی دارای ۷۲ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل حسن بن سهل سرخسی،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل حسن بن سهل سرخسی :

مقالات مرتبط: پاورپوینت کامل حسن بن سهل سرخسی (مقاله‌دوم).

حسن‌ بن سهل، از دولت‌مردان برجسته عباسی در قرن دوم و سوم بوده و در سال ۱۶۵یا ۱۶۶ به دنیا آمده است. او ایرانی بود و خاندانش را از بازماندگان خاندان‌های حکومتگر ایران دانسته‌اند.

[۱] ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم فی التاریخ الامم، ج۱۱، ص۲۴۰.

[۲] ابن‌طقطقی، محمد بن علی، الفخری فی الآداب السلطانیه و الدول‌الاسلامیه، ص۱۶۴.

[۳] ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۱۷۱.

[۴] جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۲۲۹-۲۳۰.

[۵] ابن‌عمرانی، محمد بن علی، الانباء فی تاریخ الخلفاء، ص۹۸.

[۶] ابن‌خلّکان، شمس الدین احمد، وفیات الاعیان، ج۲، ص۱۲۰.

فهرست مندرجات

۱ – زندگینامه
۲ – تحکیم پایه‌های خلافت مامون
۳ – نخستین مخالفان
۴ – سرکوب قیام ابوالسّرایا
۵ – دلایل اتهام برادران سهل
۶ – شورش مردم حربیه
۷ – وزارت حسن بن سهل‌
۸ – درگذشت حسن بن سهل‌
۹ – رفتار و شخصیت علمی
۱۰ – پانویس
۱۱ – منبع

۱ – زندگینامه

از زندگی حسن‌ بن سهل پیش از ورود به دربار عباسیان، اطلاعات اندکی وجود دارد. اما در برخی منابع آمده است که حسن و برادرش، فضل از منجمان مجوسی بودند که از طریق طالع‌بینی گذران زندگی می‌کردند.

[۷] ابن‌عمرانی، محمد بن علی، الانباء فی تاریخ الخلفاء، ص۹۸.

آنان هنگامی به دربار راه یافتند که پدرشان، سهل، مورد توجه یحیی بن خالد برمکی، وزیر معروف هارون، قرار گرفت و در پی آن، حسن و فضل نیز به خدمت پسران وی درآمدند.

[۸] جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۲۳۰.

[۹] ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم فی التاریخ الامم، ج۱۱، ص۲۴۰.

[۱۰] هندوشاه ‌بن سنجر نخجوانی، تجارب السلف، ص۱۶۲.

ظاهراً از دوره عباسیان بود که خاندان سهل تغییر کیش را ضروری دیدند. در اغلب منابع به اسلام آوردن سهل و پسرانش در زمان هارون اشاره شده است.

[۱۱] جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۲۳۰.

[۱۲] ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم فی التاریخ الامم، ج۱۱، ص۲۴۰.

[۱۳] ابن‌اثیر، علی بن ابی الکرم، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۹۷.

[۱۴] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ ‌الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ص۱۳۱.

۲ – تحکیم پایه‌های خلافت مامون

حسن نیز مانند فضل، بعد از سقوط برمکیان، به مامون پیوست و در مقام یکی از مشاوران خلیفه، او را در سفر به خراسان همراهی کرد. گفته شده است که مامون برای چاره‌اندیشی در برابر تهدیدات امین، با حسن ‌بن سهل مشورت نمود و او خلیفه را تشویق به مقاومت کرد.

[۱۵] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۳۷۷-۳۷۸.

[۱۶] جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۲۳۱.

[۱۷] جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۲۸۹-۲۹۰.

از این‌رو حسن نیز، مانند فضل، در تحکیم پایه‌های خلافت مامون مؤثر بوده است. اولین منصب رسمی حسن در دربار مامون، ریاست دیوان خراج در سال ۱۹۶بود.

[۱۸] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۴۲۴.

[۱۹] ابوالفداء، اسماعیل ‌بن علی، المختصر فی اخبار البشر: تاریخ ابی الفداء، ج۱، جزء۲، ص۲۰.

[۲۰] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ اسلام، ص۳۶.

وی دو سال در این سمت باقی ماند تا این که مامون، بعد از مرگ امین در ۱۹۸، او را به امارت مناطق وسیعی شامل عراق، جبال، حجاز، یمن، فارس و اهواز منصوب کرد.

[۲۱] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۲۷.

[۲۲] جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۳۰۵.

۳ – نخستین مخالفان

با ماموریت طاهر بن حسین از رقه و فراخواندن هرثمه بن اعین به خراسان، تمام عراق، فارس، حجاز و یمن در اختیار حسن بن سهل قرار گرفت واگذاری امارت به حسن‌ بن سهل، واکنش‌های مختلفی در پی داشت. اولین مخالفت از سوی امیران مامون، یعنی طاهر بن حسین و هرثمه بن اَعْین بود که زحمت فتح بسیاری از این مناطق و استوار کردن خلافت مامون در آنجاها را متحمل شده بودند.

[۲۳] یعقوبی، احمد، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۴۶.

[۲۴] مستوفی، حمداللّه، تاریخ گزیده، ص۳۱۱.

مردم عراق نیز از همان آغاز، بیزاری خود را از حکومت حسن ‌بن سهل اعلام داشتند. آنان برکناری طاهر و امارت حسن ‌بن سهل بر عراق را به سلطه‌جویی فضل‌ بن سهل بر مامون نسبت می‌دادند و حتی فضل را مسبب جدایی خلیفه از خاندانش می‌دانستند. از این‌رو، بنای ناسازگاری گذاشتند و فتنه‌هایی پدید آمد.

[۲۵] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۲۸-۵۲۹.

[۲۶] ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم فی التاریخ الامم، ج۱۰، ص۷۲-۷۳.

۴ – سرکوب قیام ابوالسّرایا

اقدامات حسن بن سهل نشان داد که وی توانایی لازم برای اداره غرب خلافت اسلامی را ندارد، زیرا با ورود او بحران و آشوب منطقه را فرا گرفت. اولین کسی که از اوضاع آشفته عراق در سال ۱۹۹ق بهره‌برداری نمود، ابن‌طباطبا بود. شروع این قیام در سال ۱۱۹، با قیام محمد بن ابراهیم علوی معروف به ابن طباطبا و سبب قیام به شکلی با عزل طاهر بن حسین مرتبط بود.

[۲۷] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۱۳، ص۵۶۲۹.

ابن طباطبا ابتدا کوفه را تصرف کرد و عامل حسن بن سهل را از کوفه بیرون کرد. سپس با پیوستن به سری بن منصور شیبانی، مشهور به ابوالسّرایا، وسعت گرفت، بر بصره و کوفه تسلط یافتند،

[۲۸] اصفهانی، ابوالفرج، مقاتل الطالبین، ترجمه رسولی محلاتی، ص۴۷۷ – ۴۷۸.

به نظر ابن طباطبا مردم بغداد از نفوذ فضل بن سهل بر مامون خشمگین شده و با آمدن حسن بن سهل بر این مخالفت افزودند و در همین راستا جرات مخالفت با وی را به دست آوردند. حسن بن سهل چندین بار سپاهیانش را برای سرکوب این شورش اعزام می‌کرد، و هر بار شکست می‌خوردند ابن طباطبا در یکی از این نبردها کشته شد و پس از درگذشت ابن طباطبا، کودک کم سن و سالی از سادات حسینی را، که نامش محمد‌ بن محمد، بن یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن علی بن ابی‌طالب بود به پیشوایی خود برگزیدند، ولی فرماندهی و رهبری واقعی آنان را ابوالسرایا به دست گرفته بود و از آن پس، داعیان و هواداران خود را به شهرهای اطراف فرستاد و مردم را به بیعت فراخواند.

[۲۹] ابن کثیر، اسماعیل، البدایه و النهایه، ج۱۰، ص۲۶۶.

[۳۰] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۷، ص۱۱۷.

وی دارای شوکتی زیاد شد، و مردم را برای خلافت یکی از اهل بیت دعوت کرد، ولی حسن بن سهل با وی به جنگ برخاست، حسن بن سهل به ناچار هرثمه ابن اعین را که عازم خراسان بود با تهدید و تطمیع به جنگ ابوالسرایا و ابن طباطبا اعزام کرد هرثمه، به‌ رغم کدورتی که از حسن به دل داشت، به حمایت او شتافت و ابوالسرایا را شکست داد و کوفه را تصرف کرد، ابوالسرایا به اهواز گریخت و در جلولا در حالی که به سختی مریض بود، در سال ۲۰۰ دستگیر شد و به فرمان حسن ‌بن سهل به قتل رسید.

[۳۱] یعقوبی، احمد، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۴۷.

[۳۲] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۲۸-۵۳۵.

[۳۳] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ص۷۰-۷۱.

[۳۴] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ص۷۳.

[۳۵] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ص۷۶.

سپس حسن به سرکوب علویانی پرداخت که در مناطقی چون بصره، مکه و یمن درصدد انتقام از عباسیان برآمدند، از جمله ابراهیم‌ بن موسی، زید بن موسی، معروف به زیدالنار، حسین‌ بن حسن اَفْطَس و محمد بن جعفر.

[۳۶] ابن‌ طقطقی، الفخری فی الآداب السلطانیه و الدول‌الاسلامیه، ص۳۰۵.

[۳۷] یعقوبی، احمد، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۳.

[۳۸] ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد، تاریخ ابن خلدون، ترجمه و متن، ج۲، ص۳۷۸.

[۳۹] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۳۵-۵۴۲.

۵ – دلایل اتهام برادران سهل

اعتبار بیش از حد فضل بن سهل سبب شده بود که فضل به علت کدورتی که با طاهر پیدا کرده بود، برادرش حسن بن سهل را به حکومت بغداد و عراق منصوب و طاهر را مامور جنگ با نصر بن شبث در رقه کند. مامون بدونه هیج قید و بندی تمام امور کشور را در اختیار وی قرار داده بود.

[۴۰] صفا، ذبیح الله، علوم عقلی در تمدن اسلامی، ص۵۹.

[۴۱] صفا، ذبیح الله، علوم عقلی در تمدن اسلامی، ص۱۲۹.

به علاوه استیلا و نفوذ وی در خلیفه به حدی بود که نمی‌گذاشت احدی به درگاه او راه یابد به همین دلیل هرثمه بن اعین که از وضعیت آشفته بغداد و اعتراض مردم برای نفوذ فضل بر مامون به خشم آمده بود، کوشید تا به هر شکل ممکن به نزد خلیفه راه یابد و شرح دقیقی از تمام وقایع رخ داده را به عرض خلیفه برساند، زیرا وی نیز هم مانند طاهر بن حسین چندان تمایلی به حسن بن سهل و اطاعت از فرمان وی نداشت، و به همین سبب، هنگامی که عازم خراسان بود، به نامه‌های حسن سهل برای جنگیدن با ابوالسرایا چندان توجهی نکرد. اما با تهدیدات وی خود را به نبرد با ابوالسرایا راضی ساخت.

[۴۲] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۱۳، ص۵۶۳۱.

اما بی‌درنگ بعد از پیروزی توجهی به فرمان بازگشت حسن بن سهل و نامه‌های پی در پی در به دست گرفتن حکومت شام و حجاز نکرد.

[۴۳] جهشیاری، محمد بن عبدوس، جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۳۹۸ – ۳۹۹.

هرثمه قصد داشت مامون را از آن چه مردم دربار او و فضل بن سهل می‌گویند، مطلع سازد، اما فضل که خود رضایتی به حضور و گزارش وی نداشت، مامون را نسبت به نافرمانی وی تحریک کرد و نیز شورش ابوالسرایا را به دستور او دانست. مامون در بدو ورودش وی را به اتهام یاری علویان و ابوالسرایا زندانی کرد و در زندان توسط فضل بن سهل کشته شد.

[۴۴] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۱۳، ص۵۶۴۶.

[۴۵] تاریخ ابن‌اثیر، علی بن ابی الکرم، الکامل فی التاریخ، ج۱۰، ص۲۵۹.

[۴۶] تاریخ ابن‌اثیر، علی بن ابی الکرم، الکامل فی التاریخ، ج۱۰، ص۲۶۱.

[۴۷] ابی عبدالله بن عبدووس، جهشیاری، محمد بن عبدووس، الوزراء و الکتاب، ص۳۹۲.

۶ – شورش مردم حربیه

در همان ایام سال ۲۰۰، گروهی از سپاهیان بغداد، به نام حربیه، شوریدند و کارگزاران حسن را از بغداد اخراج کردند. پرداخت نکردن مقرری سپاهیان و اعتراض آنان به قتل هرثمه در همان سال را از مهم‌ترین دلایل این شورش دانسته‌اند.

[۴۸] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۴۳-۵۴۴.

[۴۹] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۴۶.

این شورش چنان ناامنی و فساد اجتماعی را در بغداد گسترش داد که اهالی آنجا را به ستوه آورد.

[۵۰] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۵۱-۵۵۳.

گفته شده است که حسن ابتدا با دادن وعده‌های مالی و مکاتبه با فرماندهان شورشیان توانست تا حدی آنان را آرام کند، اما انتشار خبر قتل هرثمه، که حسن و فضل در مظانّ اتهام آن بودند، دوباره حربیه را تهییج و شورش ایشان را تشدید کرد.

[۵۱] طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۸، ص۵۵۱-۵۵۳.

همچنین با پیوستن محمدبن ابی‌خالد (یکی از کارگزاران حسن ‌بن سهل) و پسرانش به حربیه، شورش قوّت یافت. محمد بن ابی‌خالد، به سبب آن که علی بن هشام او را استخفاف می‌کرد، و زهیر بن المسیب به سبب خلافی که پیش آمده بود. او را تازیانه زده بود، برآشفت، و به حربیه پیوست، و اعلام نبرد کرد. مردم نیز بر او گرد آمدند، چنان که علی بن هشام در صرصر هم نتوانست قرار گیرد. بعضی گویند که علی بن هشام، عبدالله بن علی بن عیسی را حد زد، و این سبب خشم ح