پاورپوینت کامل امتیاز اسیران جنگی (فقه سیاسی)


در حال بارگذاری
25 نوامبر 2025
فایل پاورپوینت
20870
4 بازدید
۱۹۹,۰۰۰ تومان
خرید

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل امتیاز اسیران جنگی (فقه سیاسی) دارای ۹۲ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل امتیاز اسیران جنگی (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن پاورپوینت کامل امتیاز اسیران جنگی (فقه سیاسی) :

پاورپوینت کامل امتیاز اسیران جنگی (فقه سیاسی)

منبع: پاورپوینت کامل امتیاز اسیران جنگی (فقه سیاسی)

امتیازات اسیران جنگى، در فقه اسلامی براساس بینش حقوق اسلامی و انسان‌دوستى تعریف شده است.
اسیر به فردى گفته مى‌شود که در جبهه‌هاى جنگى به اسارت درآمده و از حقوق مشخصى برخوردار است.
نگهدارى و مراقبت از اسیران شامل حفاظت از جان، حفظ شؤونات، تأمین امور رفاهى و مداواى مجروحان است.
اسیران مجروح نباید به حال خود رها شوند و هرگونه قتل یا تجهیز آنها ممنوع است.
اشتغال اسیران باید با رضایت آنان و بدون اجبار انجام شود و حق دریافت مزد دارند.
اسیران از حق قضایى برخوردارند و مى‌توانند به دستگاه قضایى مراجعه و شکایت کنند.
رعایت سلسله‌مراتب، احساسات و عواطف اسیران و تأمین ارتباط با خویشاوندان بخشى از حقوق آنهاست.
رعایت احسان و انسان‌دوستى در رفتار با اسیران، از اصول اساسى فقه اسلامی و منابع دینى محسوب مى‌شود.

فهرست مندرجات

۱ – ماهیت امتیاز اسیران جنگى
۱.۱ – بینش حقوقى اسلام نسبت به اسیر
۱.۲ – جنگ، جرم و مجازات در نگاه اسلام
۲ – تخفیف مجازات اسیر جنگى در فقه اسلامى
۲.۱ – نقش انگیزه‌ها در ارزیابى اعمال
۲.۲ – تفاوت جهاد و جنگ‌هاى سلطه‌طلبانه
۳ – حقوق اسیران
۳.۱ – کیفیت نگهدارى اسیران
۳.۱.۱ – معنای شدّ الوثاق
۳.۱.۲ – مصادیق تاریخی
۳.۲ – نگهدارى در منازل
۳.۲.۱ – ملاحظات
۳.۳ – نگهدارى در کمپ‌ها و اردوگاه‌هاى جنگى
۳.۴ – مسائل رفاهى اسیران
۳.۴.۱ – تأکید اسلام بر مسائل رفاهی
۳.۴.۲ – نمونه‌خای تاریخی
۳.۴.۳ – حکم فقهی
۳.۵ – کار و دستمزد اسیران
۳.۶ – مسئولیت‌پذیرى اسیران جنگى
۳.۷ – حق قضایى اسیران
۳.۸ – رعایت سلسله‌مراتب اسیران
۳.۹ – رعایت احساسات و عواطف اسیران
۳.۹.۱ – سیره نبوی
۳.۹.۲ – احکام فقهی
۳.۹.۳ – روایات
۳.۱۰ – نقل و انتقال اسیران جنگى
۳.۱۰.۱ – دیدگاه فقها
۳.۱۰.۲ – مستند فقها
۳.۱۱ – اسیران مجروح
۳.۱۲ – سایر حقوق اسیران
۴ – پانویس
۵ – منبع

۱ – ماهیت امتیاز اسیران جنگى

به‌هر هر نیرویى که در حال نبرد یا پس از آن به اسارت یکى از دو جبهه متخاصم درآمده است، اسیر گفته مى‌شود.
در فقه اسلامى، جایگاه اصلى بحث در خصوص اسیر و امتیازات و حقوق وى باب جهاد است، هر چند که از آن به مناسبت در باب‌هاى طهارت، صلات و صوم نیز بحث شده است.
امتیازات و حقوق اسیر جنگى در اسلام مبتنى بر بینش حقوق اسلامی در این خصوص است.

۱.۱ – بینش حقوقى اسلام نسبت به اسیر

در بینش حقوقى اسلام خصایص معنوى، خود عنصر مؤثرى در کنار اهداف مادى چون نظم، امنیت و عدالت به شمار مى‌روند، همان‌گونه که وقتى مجرم بیمار است، از امتیازات خاصى برخوردار مى‌شود و این نوع خصایص معنوى که در موارد بسیارى بر اصول خشک و بى‌روح عدالتخواهى حاکم مى‌شود چیزى غیر از مسئله انسان‌دوستى است که در عرف حقوقى معاصر براى تخفیف در مجازات‌ها به آن استناد مى‌شود.
انسان‌دوستى که از کرامت انسان ناشى مى‌شود به همان اندازه که در تخفیف مجازات‌ها مى‌تواند مؤثر باشد باید در تشدید مجازات‌ها نیز به کار گرفته شود و انسان‌دوستى نسبت به مرتکبان جرایم سبب فدا شدن حقوق آنهایى نشود که از آثار شوم و مخرب این جرایم آسیب مى‌بینند.

۱.۲ – جنگ، جرم و مجازات در نگاه اسلام

در دیدگاه اسلام تمامى کسانى‌که به خاطر اهداف تبهکارانه‌اى چون توسعه‌طلبی، تجاوز و سایر مطامع نامشروع سلطه‌طلبانه دست به جنگ مى‌زنند، مجرم محسوب مى‌شوند و به همین دلیل در صحنه پیکار به مجازات مى‌رسند، مجوز کشتار در مقابل کشتار در جبهه جنگ مانند مجوز قصاص در جرم عادى قتل مى‌باشد.
به همین دلیل است که تا جنگ ادامه دارد، افراد سلاح به دست دشمن به اسارت گرفته نمى‌شوند ولى از آنجا که هدف در بینش اسلامى محدود کردن و خاتمه دادن به جنگ است به کسانى‌که سلاح را بر زمین مى‌گذارند و یا تسلیم مى‌شوند، امتیاز برخوردارى از عواطف انسانى و بالاتر از آن، صلاحیت مشارکت در پایان بخشیدن به جنگ داده مى‌شود.

۲ – تخفیف مجازات اسیر جنگى در فقه اسلامى

اسیر جنگى در حقیقت به دلیل عملى که انجام داده و با کنار گذاردن سلاح و یا تسلیم، در پایان بخشیدن به جنگ تشریک مساعى کرده، شایستگى تخفیف را پیدا کرده است.
اگر از دیدگاه فقه اسلامى جهات مخففه مجازات اسیر جنگى را در ارتکاب به جرم جنگ برشمریم، باید به نکات زیر توجه کنیم:

الف – عواطف انسان دوستانه نسبت به انسانى که در شرایط خاص مرتکب جرم شده است؛

ب – تشریک مساعى اسیر جنگى در رسیدن به اهداف نیکوکارانه و تحکیم نظم، امنیت و عدالت در سطح بین‌المللى؛

ج – رعایت روح جوانمردى و شهامت در مورد کسانى‌که مغلوب شده و به اسارت گرفته شده‌اند.

۲.۱ – نقش انگیزه‌ها در ارزیابى اعمال

بر اساس اصل «انما الاعمال بالنیّات» و«لکل امرء مانوى»، انگیزه‌ها در ارزیابى اعمال نقش مؤثرى دارند و به همین دلیل است که دفاع هر چند با جنگ و اقدامات مسلحانه همراه باشد مشروع شمرده مى‌شود و نیز در مسائل ملى و داخلى سرکوب مسلحانه، باندهاى قاچاق مواد مخدر و سرقت‌هاى مسلحانه یک عمل کاملاانسانى و منطبق با موازین منطقى و اصول انسان‌دوستى تلقى مى‌شود.

۲.۲ – تفاوت جهاد و جنگ‌هاى سلطه‌طلبانه

تفاوت جهاد که داراى انگیزه‌ها و اهداف الهى و انسانى است با جنگ‌هایى که در جهت دستیابى به سلطه، استثمار و تجاوز انجام مى‌شود از اصل فوق ناشى مى‌شود. از این رو است که مى‌توان به ماهیت توجیهات تبهکارانه استکبار امریکا در حملات نظامى به کشورهاى فقیر زیر پوشش تقسیم غذا و یا جنایات رژیم صهیونیستى در ندادن اجازه بازدید کمیته بین‌المللى صلیب سرخ از اردوگاه رقت‌بار ۹۰۰۰ فلسطینی اسیر در جنگ ۱۹۸۲ لبنان به بهانه تروریست بودن آنان به وضوح پى برد و از لابه‌لاى مقاصد شوم و انگیزه‌هاى تبهکارانه جنگ‌افروزان ماهیت اعمال وحشیانه و جنایات جنگى آنها را مشاهده کرد.

[۱] عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۶، ص۱۹۴-۱۹۶.

۳ – حقوق اسیران

در فقه اسلامى اسراى جنگى داراى حقوقى هستند که در زیر به این حقوق اشاره مى‌شود:

۳.۱ – کیفیت نگهدارى اسیران

نخستین دستورى که در قرآن به هنگام گرفتن اسیر آمده است، فرمان

(فَشُدُّوا اَلْوَثاقَ‌)

[۲] محمد/سوره۴۷، آیه۳.

است که به معناى در اختیار کامل داشتن اسیر است.

۳.۱.۱ – معنای شدّ الوثاق

گرچه معناى ظاهرى و لغوى این کلام، بستن اسیر با ریسمان محکم است، ولى این جمله در واقع اصطلاحى است که در بیان معنى محافظت و مراقبت کامل به کار برده مى‌شود.

[۳] اندلسی، ابوحیّان، تفسیر البحر المحیط، ج۸، ص۷۶.

و استفاده از دو واژه «شد و وثاق» به دلیل آن است که معمولا هر اسیرى در درجه اول سعى بر آن دارد که خود را از دست دشمن رها کند و با استفاده از فرصت‌هاى پیش آمده، فرار کرده و به جبهه خودى به پیوندد و از این رو اولین وظیفه دستگیر کننده اسیر آن است که با استفاده از امکانات موجود، ترتیبى اتخاذ کند که اسیر قادر بر فرار نباشد.
اما در کنار انجام این وظیفه باید حفاظت و مراقبت کامل از جان و شؤونات اسیر انجام شود، تا حوادثى که نتیجه آن با فرار یکسان است، پیش نیاید. برخى از مفسران «وثاق» را به معنى خوددارى از قتل اسیر تفسیر کرده‌اند که به نظر بعید مى‌رسد.

[۴] خطیب شربینی، محمد بن احمد، سراج المنیر، ج۴، ص۲۳.

[۵] آلوسی، شهاب‌الدین، تفسیر روح المعانی، ج۲۶، ص۳۹.

۳.۱.۲ – مصادیق تاریخی

نگهدارى در مسجد که از نقطه‌نظر قداست، نظافت و احترام شایسته‌ترین محل محسوب مى‌شده است، اما نگهدارى اسیران جنگى در شرایط آن روز در محل آزادى چون مسجد که حتى فاقد سقف کامل بود، ناگزیر همراه با نوعى تدابیر احتیاطى لازم بود که به‌طور معمول آنها را با وسیله‌اى مى‌بستند تا شبانگاه فرار نکنند و همین عمل که به‌ناچار براى رعایت احتیاط و محافظت انجام مى‌شد گاه پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) را مى‌آزرد، چنانکه در جریان اسکان اسراى بدر در مسجد، مشاهده شده که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) بیتابى مى‌کند و خواب به چشمش راه نمى‌یابد.
هنگامى‌که از علت آن سؤال کردند پاسخ فرمود: ناله برخى از اسرا که از بسته شدن ناراحت هستند، مرا از استراحت و خواب باز مى‌دارد، سپس دستور دادند که بست از دست و پاى آنان باز کنند.

[۶] بیهقی، ابوبکر، سنن الکبری، ج۹، ص۱۵۱.

[۷] ابن کثیر، اسماعیل بن علی، البدایه و النهایه، ج۷، ص۱۶۱.

۳.۲ – نگهدارى در منازل

در واگذارى اسیران جنگى به افراد و نگهدارى در منازل شخصى، دو عبارت از رسول‌خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) نقل‌شده است:

• اولى عبارتى است که بیهقی و برخى دیگر آن را نقل کرده‌اند که مى‌فرمود:«استوصوا بهم خیرا »

[۸] ابوالفداء، اسماعیل بن علی، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۰۶.

عبارتى که یکى از اصلى‌ترین شعارهاى اجتماعى سیاسى را در جامعه اسلامى بیان مى‌کند و مفاد آن مبادله خیر بین آحاد امت است یعنى خیر برسانید و در مقابل آن خیرى به دست آورید و خیر عبارت از فرجام کارى است که با منافع و مصالح معنوى و مادى همراه باشد.

• عبارت دوم، جمله «و احسن الیه» است که در منابع دیگر حدیث و تاریخ به چشم مى‌خورد و معناى آن نیز بیانگر یکى دیگر از شعایر اجتماعى و اقتصادى جامعه اسلامى است که رفتار با اسیر نیز مانند رفتار با آحاد مسلمانان باید بر اساس احسان باشد. احسان عبارت از عمل پسندیده‌اى است که طرف مقابل را با سود معنوى و مادى بهره‌مند مى‌کند.به علاوه، این عبارت به نحوى اصطلاح عرفى پذیرایى را در بردارد.

۳.۲.۱ – ملاحظات

نگهدارى اسیران جنگى در منازل شخصى به منظور بهره‌کشى از آنها نبوده و در واقع در شرایط آن زمان بهترین شیوه پذیرایى از اسیر به شمار مى‌آمده است، ولى نگهدارى در منازل فاقد محدودیت و حفاظت لازم بوده به طورى که گاه اسرا موفق به فرار مى‌شدند.

[۹] بیهقی، ابوبکر، سنن الکبری، ج۹، ص۱۵۲

از برخى از روایات چنین به دست مى‌آید که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) خود در نگهدارى اسرا، سهمى را تقبل مى‌فرمود، چنانکه بیهقی نقل مى‌کند که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) اسیرى را در خانه یکى از همسرانش نگهدارى مى‌کرد، هنگامى‌که به خانه آمد جویاى حال اسیر شد. همسر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در پاسخ گفت تعدادى از زنان مدینه به دیدنم آمده بودند مرا به خود مشغول کردند و بعد متوجه شدم که اسیر از خانه خارج شده است.

[۱۰] بیهقی، ابوبکر، سنن الکبری، ج۹، ص۱۵۲

از مفاد این حدیث و نظایر آن مى‌توان چنین نتیجه گرفت که «شر الوثاق» الزاما به معناى بستن دست یا پاى اسیر نیست و آنچه که در اجراى این فرمان لازم است حفاظت و مراقبت به تناسب شرایط زمان است، چنانکه نگهدارى در مسجد یا منازل شخصى نیز خصوصیتى نداشته و از مصادیق نگهدارى اطمینان‌بخش در آن زمان بوده است.

۳.۳ – نگهدارى در کمپ‌ها و اردوگاه‌هاى جنگى

اگر «شر الوثاق» را در شرایط امروز تفسیر کنیم، معناى آن نگهدارى اسیران در کمپ‌ها و اردوگاه‌هاى جنگى است که از نظر حفاظت، امنیت و برخوردارى از امکانات بهداشتى و رفاهى متناسب با وضع اسرا باشد.زیرا حفاظ‌هاى امنیتى، نگهبانى و دیدبانى، بسى مطمئن‌تر از بستن دست و پاى اسیر است.
در برخى از متون و منابع اسلامى قرائنى دیده مى‌شود که نشان‌دهنده آن است که تعدادى از اسیران جنگى در صدر اسلام در مدینه آزادانه رفت و آمد مى‌کردند و مى‌توانستند براى رفع نیازهاى خود به شخصیت‌هاى اسلامى مراجعه کنند.
نمونه آن را مى‌توان در احادیثى که در تفسیر آیه:

(وَ یُطْعِمُونَ اَلطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْکِیناً وَ یَتِیماً وَ أَسِیراً )

[۱۱] انسان/سوره۷۶، آیه۸.

در مورد مراجعه اسیر به خانه علی (علیه‌السلام) و ایثار آن حضرت در دادن تنها غذاى افطارى خود و خانواده‌اش به اسیر وارده شده، ملاحظه کرد.

[۱۲] قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر قمی، ج۲، ص۳۹۸.

[۱۳] طباطبایی، سید محمدحسین، تفسر المیزان، ج۲۰، ص۱۲۶.

[۱۴] عروسی حویزی، عبد‌علی، ج۵، ص۴۷۸.

استفاده از این شیوه نگهدارى از اسیران جنگى بهترین روش انسان دوجامعستانه و مبتنى بر اصول انسانیت است که در نخستین ماده ۱۹۴۹ کنوانسیون ژنو نیز بر آن تأکید شده است.

۳.۴ – مسائل رفاهى اسیران

در کنوانسیون ژنو بر مسائل رفاهى اسیران جنگى اعم از بهداشت، درمان، تغذیه و پوشاک تأکید فراوان شده و قابل تردید نیست که برخوردارى از اینگونه امور از حقوق طبیعى هر انسان زنده محسوب مى‌شود و هر انسانى که حق زنده ماندن را داشته باشد باید از این مسائل رفاهى بهره‌مند شود.

۳.۴.۱ – تأکید اسلام بر مسائل رفاهی

در اسلام اگر حق حیات اسیر به رسمیت شناخته شده است، ناگزیر تأمین لوازم حق حیات نیز پذیرفته شده و اسیران جنگى نیز مانند همه قشرهاى محروم و مستمند از تأمین اجتماعى برخوردار هستند و نشانه این نوع تفکر در مورد اسیر، آیه ۸ سوره دهر است که رسیدگى به تغذیه اسیران را در کنار ضرورت تأمین اجتماعى مستمندان و ایتام آورده است.

۳.۴.۲ – نمونه‌خای تاریخی

در سیره نبوی نیز مواردى دیده مى‌شود که با گفتار و عمل، تأکید بر احسان نسبت به اسیران شده است.

[۱۵] شوکانی، محمد بن علی، نیل الاوطار، ج۷، ص۳۵۴.

[۱۶] سجستانی، ابوداود، سنن، ج۴، ص۲۵۶.

[۱۷] عسقلانی، ابن حجر، فتح الباری، ج۶، ص۱۴۴.

[۱۸] آلوسی، شهاب‌الدین، تفسیر روح المعانی، ج۲۹، ص۱۵۵.

و بى‌شک عدم رسیدگى به وضع رفاهى آنان احسان محسوب نمى‌شود. یاران پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در جنگ بدر امور اسیران را بر امور خود مقدم مى‌داشتند.

[۱۹] ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح ابن ابی‌الحدید، ج۱۴، ص۱۶۵.

از مجموع آنچه که در مورد رفتار با اسیران جنگى در متون و منابع اسلامی به دست مى‌آید و به برخى از آنها نیز اشاره شد، مى‌توان چنین استفاده کرد که رسیدگى و نگهدارى و مراقبت امور رفاهى اسیران جنگى از واجبات کفایی است و انجام آن مستقیما بر عهده دولت اسلامى و بیت‌المال است و یا به‌طور غیر مستقیم از باب حسبه به دولت اسلامى واگذار مى‌شود.

[۲۰] بروجردی، سیدحسین، جامع الاحادیث، ج۱۳، ص۱۷۹.

[۲۱] بیهقی، ابوبکر، سنن الکبری، ج۹، ص۱۸۳.

[۲۲] حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۹۱.

۳.۴.۳ – حکم فقهی

در هر حال هرگاه به هر دلیلى دولت توان نگهدارى و رسیدگى به امور رفاهى اسیران را نداشته باشد، انجام این مهم از باب واجب کفایى بر عهده عامه مسلمانان خواهد بود. همانطورکه دو دسته دیگر یعنى مستمندان و ایتام که در آیه ۸ سوره دهر در کنار اسیران ذکر

  راهنمای خرید:
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.