شیعه فایل |
پاورپوینت کامل امام الحرمین ابوالمعالی جوینی
در حال بارگذاری
توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد
پاورپوینت کامل امام الحرمین ابوالمعالی جوینی دارای ۱۰۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است
شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.
لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل امام الحرمین ابوالمعالی جوینی،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
بخشی از متن پاورپوینت کامل امام الحرمین ابوالمعالی جوینی :
عبدالملک بن عبدالله جوینی
مقالات مرتبط: عبدالملک بن عبداللّه جوینی (مقالهدوم).
جوینی مشهور به امام الحرمین و ملقب به ضیاءالدین، کنیهاش ابوالمعالی متکلم بزرگ اشعری و فقیه و اصولی شافعی است.
فهرست مندرجات
۱ – معرفی جوینی
۱.۱ – تحصیلات جوینی
۱.۲ – افول آوازه و تفوق علمی جوینی
۱.۳ – تدریس نخبهپرورانه جوینی
۱.۴ – موضع مساعد جوینی نسبت به تصوف
۱.۵ – آثار جوینی
۱.۵.۱ – مهمترین کتاب فقهی جوینی
۱.۵.۲ – دیگر آثار فقهی جوینی
۱.۵.۳ – آثار جوینی در حوزه علم کلام
۱.۶ – تاثیر جوینی بر اندیشه اسلامی
۱.۷ – نطر ابن خلدون درباره کتاب الارشاد جوینی
۱.۸ – اموری که بعد از جوینی وارد کلام شد
۱.۹ – تأثیر فلسفه بر جوینی
۱.۱۰ – برهان حدوث جوینی
۱.۱۱ – جوینی و نظریه احوال
۱.۱۲ – تقسیم صفات خدا به نفسی و معنوی
۱.۱۳ – تلفیق نظریه صفات جوینی با نظریه احوال
۱.۱۴ – کلام نفسی جوهر و حقیقت کلام الهی
۲ – فهرست منابع
۳ – پانویس
۴ – منبع
۱ – معرفی جوینی
جُوَینی، عبدالمَلِک بن عبداللهبن یوسفبن محمدبن حَیویه، مشهور به امام الحرمین و ملقب به ضیاءالدین، کنیهاش ابوالمعالی متکلم بزرگ اشعری و فقیه و اصولی شافعی است.
جوینی در ۱۸ محرم ۴۱۹ به دنیا آمد.
[۱] ابن خلکان، ج ۳، ص ۱۶۹.
[۲] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۶۸، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
زادگاهش دقیقاً مشخص نیست، ابوالفداء در تقویمالبلدان،
[۳] اسماعیلبن علیابوالفداء، کتاب تقویمالبلدان، ج۱، ص ۴۵۱، چاپ رنو و دسلان، پاریس ۱۸۴۰.
او را به آزادور (از توابع جوین) نسبت داده است.
بروکلمان، ظاهراً به قرینه یکی دانستن محل تولد و مرگ او، قریه بُشتَنِقان را زادگاه وی دانسته است.
۱.۱ – تحصیلات جوینی
جوینی نزد پدرش به تعلم پرداخت.
[۴] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۷۳، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
[۵] ابنعماد، ج ۳، ص ۲۶۱ـ۲۶۲.
نزد ابوالقاسم اسکافی اسفراینی، که با دو واسطه شاگرد ابوالحسن اشعری بود،
[۶] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۴، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
[۷] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۵، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
کلام و اصول فقه آموخت و در همان اوان بر آرای کلامی او تعلیق نوشت.
[۸] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۵، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
همچنین علوم قرآنی را نزد ابوعبدالله خبازی، از استادان معروف قرآن، فراگرفت.
[۹] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۵، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
جوینی از پدرش و نیز از ابوحسان محمد مُزَکّی، ابوسعد عبدالرحمانبن حَمْدان نَضرَوی، ابوالحسن علیبن محمد طِرازی، ابوسعد محمدبن علی صفار و ابونصر منصوربن رامِش حدیث شنید.او از ابونعیم حافظ اصفهانی اجازه روایت حدیث داشت.
کسانی چون ابوعبدالله فُراوی، زاهربن طاهر شَحّامی و اسماعیلبن ابیصالح مؤذِّن از او روایت کردهاند.
[۱۰] ذهبی، ج ۱۸، ص۴۷۰.
[۱۱] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۱، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
[۱۲] ابننجار، ذیل تاریخ بغداد، ج ۱۶، ص ۴۴، در احمدبن علی خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، أو، مدینهالسلام، چاپ مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت ۱۴۱۷/۱۹۹۷.
وی هنوز بیست سال نداشت که با فوت پدر در ۴۳۸، به تدریس در مدرسه او پرداخت و چندان در مجالس مناظره طبعآزمایی کرد تا قوت و فضل او بر همه آشکار شد،
[۱۳] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۶، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
۱.۲ – افول آوازه و تفوق علمی جوینی
اما این آوازه و تفوق علمی از ۴۴۵ به افول گرایید.در آن سال در پی دستور عمیدالملک کُندُری، وزیر طغرلبیگ سلجوقی، مبنی بر لعن رافضه و اشاعره در منابر خراسان، برخی علما از جمله جوینی سخت به محنت افتادند.
[۱۴] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۴، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
[۱۵] ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱۰، ص ۳۳.
[۱۶] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۶، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
دورانِ سختِ جوینی حدود یازده سال به طول انجامید.
وی بخشی از این مدت را در بغداد به مناظره با علما گذراند.
[۱۷] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۴، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
همچنین چهار سال، از ۴۵۱ تا ۴۵۴، در مکه و مدینه مجاور شد و به تدریس و فتوا و جمع کردن آرای مذاهب پرداخت و لقب امامالحرمین از همینرو بر او اطلاق شده است.
[۱۸] ابن خلکان، ج ۳، ص ۱۶۸.
[۱۹] ابنعماد، ج ۳، ص ۳۵۹.
با بر سر کار آمدن البارسلان سلجوقی (حک: ۴۵۵ـ۴۶۵) و وزارت خواجه نظامالملک، اوضاع دگرگون شد و جوینی در ۴۵۵ یا کمی بعد از آن به نیشابور بازگشت.
خواجه مدرسه نظامیه نیشابور را برای او بنیان گذارد
[۲۰] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۴، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
و او بیست سال، تا آخر عمر، در این مدرسه تدریس کرد.
آوازه علمی جوینی چنان بود که از خراسان و جرجان و عراق، طالبان دانش به نیشابور میآمدند و در حوزه درسی او حدود سیصد تن، از جمله گروهی از بزرگان و دانشمندان، حاضر میشدند.
[۲۱] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۱ـ۱۷۳، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
به نوشته برخی منابع، او در هنگام مرگ، بالغ بر چهارصد شاگرد داشت.
[۲۲] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۸، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
[۲۳] ابن خلکان، ج ۳، ص ۱۷۰.
از بزرگان همعصرش، ابواسحاق شیرازی او را «امام امامان»،
[۲۴] ابنجوزی، المنتظم فی تاریخالملوک و الامم، ج ۱۶، ص ۲۴۵، چاپ محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۲.
«نزهت روزگار»
[۲۵] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۲، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
و شیخالاسلام صابونی «قرهالعین اسلام»
[۲۶] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۳، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
خواندهاند.
او زعامت شافعیان و تولیت اوقاف را نیز برعهده داشت
[۲۷] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۵، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
و در ۲۵ ربیعالاخر ۴۷۸ در بشتنقان، در نزدیکی نیشابور، که روزهای آخر عمر خود را به علت بیماری در آنجا میگذراند، درگذشت و در نیشابور به خاک سپرده شد.
[۲۸] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۱۷، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
[۲۹] ابن خلکان، ج ۳، ص ۱۶۹.
[۳۰] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۸۱، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
۱.۳ – تدریس نخبهپرورانه جوینی
جوینی روش تدریس نخبهپرورانهای داشت، به گونهای که شاگردان گزیده او در تمامی اوقات روز و شب فرصت داشتند با استاد در هر مسئلهای گفتگو کنند و او با گشادهرویی و سعه صدر، به بررسی عقلی و تحلیل مسائل اعتقادی و برانگیختن شوق تأمل و تحقیق در مسائل ایمانی، حتی در گفتگوهای عام، میپرداخت.
[۳۱] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۷ـ۱۷۹، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
ادعا شده است که در آخرین لحظات زندگی از این کار خود اظهار پشیمانی کرد.
[۳۲] ابنجوزی، المنتظم فی تاریخالملوک و الامم، ج ۱۶، ص ۲۴۵، چاپ محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۲.
[۳۳] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۸۵ـ۱۸۷، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
وی تا پایان زندگی شوق آموختن داشت، به گونهای که در سالهای آخر عمر، عالمی نحوی را که به نیشابور آمده بود هر روز به خانه میبرد و نزد او ادبیات میخواند.
[۳۴] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۹، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
در مقام علمی و استادی او همین بس که ابوحامد غزالی عمدتاً پرورده حوزه درسی او بود.
[۳۵] ابنعساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابیالحسن الاشعری، ج۱، ص ۲۲۳، چاپ محمدزاهد کوثری، قاهره ۱۴۲۰/۱۹۹۹.
[۳۶] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۶، ص ۱۹۶، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
۱.۴ – موضع مساعد جوینی نسبت به تصوف
با وجود فضای تعقل و نظرورزی در حوزه درسی جوینی، که در درس کلام، خلاف و بررسی استدلالی آرای مذهب فقهی و نیز در مناظرات علمی وی با بزرگان دوره خود جلوه داشت،
[۳۷] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۱، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
[۳۸] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۷۶ـ۱۷۷، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
علاقه به عوالم معنوی و موضع مساعد نسبت به تصوف هم در او به چشم میخورد
[۳۹] عبدالوهاببن علی سبکی، ج ۵، ص ۱۸۰، طبقات الشافعیه الکبری، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
[۴۰] عبدالوهاببن علی سبکی، ج ۵، ص ۱۸۹، طبقات الشافعیه الکبری، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
و این عجیب نیست چون جوینی به خانوادهای تعلق داشت که بعضاً صوفی بودند.
[۴۱] یاقوت حموی، ذیل «جوین».
خود او گاه وقتی از زهد و احوال صوفیان سخن میگفت مخاطبان را به رقت میآورد.
[۴۲] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۸۰، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
۱.۵ – آثار جوینی
جوینی در فقه، اصول فقه و کلام آثار فراوانی به جای گذاشت. مهمترین اثر او در علم اصول، کتاب الورقات فی اصول الفقه، بارها چاپ شده است، از جمله در ضمن مجموع متون اصولیه لاشهر مشاهیر علماء المذاهب الاربعه در دمشق (بدون تاریخ) و همچنین در حاشیه کتاب شرح تنقیح الفصول فی الاصول احمدبن ادریس قَرافی، که در ۱۳۰۶ در قاهره منتشر شده است.
لئون برشه این کتاب را به فرانسه برگرداند و در ۱۳۰۹ ش/ ۱۹۳۰ در تونس منتشر کرد.
تا قرن یازدهم شرحها و منظومههای فراوانی در باره این کتاب به نگارش در آمد، از جمله ارشاد الفحول سعدالدین تفتازانی (متوفی ۷۹۱)، شرحهای جلالالدین محمدبن احمد مَحَلّی (متوفی ۸۶۴) و محمدبن محمدبن عبدالرحمان (ابنامام الکاملیه، متوفی ۸۷۴).
روش او در اصول فقه به بهترین وجه در کتاب البرهان فی اصول الفقه آمده است. بر اساس این کتاب میتوان گفت او احتمالاً نخستین کسی است که علاقه به طراحی یک نظام اصول فقه در پایه مذهب اشعری داشته است.
[۴۳] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۸۰، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
[۴۴] حنا فاخوری و خلیلجر، تاریخ الفلسفه العربیه، ج ۱، ص ۱۸۷، بیروت ۱۹۹۳.
پیچیدگی و دیریابی مطالب کتاب باعث شده است سبکی
[۴۵] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۹۲، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
آن را «لُغز (معمای) الامه» بنامد.
ابنخلدون
[۴۶] ابنخلدون، ج۱، مقدمه، ص۵۷۶.
این کتاب را در کنار المستصفی، کتاب اصولی غزالی، از بهترین کتابهای اصولی میداند که متکلمان نوشتهاند.
۱.۵.۱ – مهمترین کتاب فقهی جوینی
مهمترین کتاب فقهی جوینی نهایه المطلب فی درایه المذهب است که از کتابهای مهم فقه شافعی نیز بهشمار میآید.
۱.۵.۲ – دیگر آثار فقهی جوینی
دیگر آثار فقهی جوینی اینهاست: مُغیثُ الخلق فی بیان الاحق، در ترجیح آرای شافعی بر دیگر مذاهب؛ الدُرَّه المضیئه فی ما وقع فیه الاختلاف بین الشافعیه و الحنفیه؛ کتاب الفروق؛ رساله فی التقلید و الاجتهاد؛ رساله فی الفقه.
همچنین الاسالیب فی الخلافیات، درباره اختلاف حنفیان و شافعیان و الکافیه فیالجدل از آثار وی است.
[۴۷] حاجیخلیفه، ج ۱، ستون ۷۵.
الغیاثی یا غیاثالامم فی التیاث الظُلَم را جوینی برای خواجهنظامالملک نوشت و در آن در پی گردآوری «احکامالله فی الزعامه»
[۴۸] عبدالملکبن عبدالله جوینی، الغیاثی: غیاثالامم فیالتیاثالظلم، ج۱، ص ۱۴، چاپ عبدالعظیم دیب، قطر ۱۴۰۱.
و ارائه اثری مشابه الاحکام السلطانیه ابوالحسن ماوردی (متوفی ۴۵۰) بود.
در این کتاب او احکام الاهی را به دو بخش تقسیم کرده است: احکام رهبران و صاحبان امر، احکام مکلفان مستقل از امر و نهی رهبران.
سپس در سه بخش به مباحث پرداخته است: در امامت و ابواب آن، در حالتِ نبودِ رهبران، در حالتِ نبودِ اهل اجتهاد و شریعت.
[۴۹] عبدالملکبن عبدالله جوینی، الغیاثی: غیاثالامم فیالتیاثالظلم، ج۱، ص ۱۹، چاپ عبدالعظیم دیب، قطر ۱۴۰۱.
مباحث این کتاب به فقه محدود نشده بلکه بعضاً مبحث حکومت را نیز وارد حوزه علم کلام کرده است و احتمالاً اثر ماوردی در آن به این سبب سطحی و ناقص خوانده شده
[۵۰] عبدالملکبن عبدالله جوینی، الغیاثی: غیاثالامم فیالتیاثالظلم، ج۱، ص ۱۴۱ـ۱۴۲، چاپ عبدالعظیم دیب، قطر ۱۴۰۱.
که فاقد نگرش کلامی بوده است.
به گفته ابنخلدون
[۵۱] ابنخلدون، ج ۱، مقدمه، ص ۵۷۲.
جوینی در زمینه علم فرایض نیز تألیفاتی بر اساس مذهب شافعی داشته است.
به نظر تاجالدین سبکی
[۵۲] عبدالوهاببن علی سبکی، طبقات الشافعیه الکبری، ج ۵، ص ۱۹۲، چاپ محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره ۱۹۶۴ـ۱۹۷۶.
انتقادهای جوینی از اشعری و مالک، مانع از گسترش و رواج آثار فقهی او، به خصوص در میان مالکیان، شد.
۱.۵.۳ – آثار جوینی در حوزه علم کلام
جوینی در حوزه علم کلام هم آثار مهمی تألیف کرده است.
نوشتههای کلامی او معرف دوره انتقال از مرحله متقدم کلام اشعری به مرحله متأخر آن است.
[۵۳] مقدمه فرانک، ص ۴، عبدالملکبن عبدالله جوینی، چاپ ر م فرانک، تهران ۱۳۶۰ ش.
کتاب مهم و ممتاز کلامی او، الشامل فی اصول الدین و کتاب کلامی دیگرش الارشاد الی قواطع الادله فی اصول الاعتقاد است که بسیاری آن را شرح کردهاند.
ابنرشد در الکشف عن مناهج الادله، که به نقد متکلمان اختصاص دارد، آرای جوینی را با استناد به الارشاد نقد کرده است
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
