توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل استحسان (فقه سیاسی) دارای ۴۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل استحسان (فقه سیاسی)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل استحسان (فقه سیاسی) :

پاورپوینت کامل استحسان (فقه سیاسی)

منبع: پاورپوینت کامل استحسان (فقه سیاسی)

مقالات مرتبط: استحسان.

استحسان یکی از روش‌های اجتهادی در فقه اهل سنت است که در مقابل قیاس مطرح می‌شود.
این واژه به معنای «نیکو شمردن» است و در فقه حنفی یشترین کاربرد را دارد.
استحسان در موارد خاص موجب عدول از قیاس به حکم قوی‌تر یا مناسب‌تر می‌شود.
مذاهب دیگر مانند شافعی و امامیه مشروعیت آن را محدود یا رد کرده‌اند.

فهرست مندرجات

۱ – تعریف استحسان
۲ – ادله و مستندات
۳ – استحسان در دو سده نخستین
۳.۱ – مثال‌ها و کاربرد
۳.۲ – دیدگاه ابوحنیفه
۳.۳ – استحسان به قیاس
۴ – استحسان در آثار فقها
۴.۱ – مقایسه بین ابوحنیفه و شاگردان
۴.۲ – کاربرد استحسان در مذاهب مختلف فقهى
۴.۲.۱ – نقد شافعى
۴.۲.۲ – استحسان در منابع اصولى
۴.۲.۳ – استحسان در فقه حنفى
۴.۲.۳.۱ – تعریف
۴.۲.۳.۲ – تقسیم‌بندى
۴.۲.۴ – استحسان در فقه مالکى
۴.۲.۵ – استحسان در فقه حنبلى
۵ – پانویس
۶ – منبع

۱ – تعریف استحسان

استحسان، اصطلاحى براى یکى از روش‌هاى اجتهادى در فقه اهل‌سنت است که اغلب در عرض قیاس مطرح مى‌شود. این واژه در لغت به معناى «نیکو شمردن» است و در فقه سد نخستین (هجری قمرى)، نمودى از عنصر اجتهاد الرأی بود که در فقه سده ۲ (هجری قمرى)، به ویژه نزد ابوحنیفه و پیروان او، مفهوم محدودتر و مشخص‌ترى یافت. مؤلفان کتب اصول فقه که در سده‌هاى بعد در صدد ارائه تعریفى روشن از استحسان بوده اند، تصورى مبهم از ماهیت آن نزد فقیهان سده ۲ (هحری قمرى) داشتند و همین امر موجب مى‌شد تا تشتتى گسترده در تعاریف آنان رخ نماید. در نگرشى کلى و با لحاظ کردن مشترکات مطرح‌شده در این تعریفات، مى‌توان به اجمال، استحسان را عدول از حکم قیاس به حکمى دیگر، یا به تعبیر دیگر عمل نکردن به قیاس، در مواردى خاص و به جهتى خاص دانست.

۲ – ادله و مستندات

با قطع نظر از ابهام موجود در تعریف، مدافعان استحسان در جهت اثبات حجیت آن به ادله گوناگون تمسک جسته‌اند.
مهم‌ترین مستند آنان، آیه

(فَبَشِّرْ عِبادِ اَلَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ اَلْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ‌)

[۱] زمر/سوره۳۹، آیه۱۸.

و نیز آیات ۷ و ۱۴۵ سوره اعراف

[۲] اعراف/سوره۷، آیه۷.

[۳] اعراف/سوره۷، آیه۱۴۵.

و آیات ۳۹ و ۵۵ سوره زمر

[۴] زمر/سوره۳۹، آیه۳۹.

[۵] زمر/سوره۵۵، آیه۱۸.

بود که مردمان را به پیروى «قول احسن» فراخوانده‌اند.
همچنین روایتى از زبان ابن مسعود با مضمون «مارأه المسلمون حسنا فهو عندالله حسن»: « آنچه را مسلمانان نیکو شمارند، همان نزد خداوند نیکوست» مورد استناد قرار گرفته، و حتى در این باره به دلیل اجماع نیز تمسک شده است.

۳ – استحسان در دو سده نخستین

از مطالعه در عبارات نقل‌شده از صحابه و فقهاى تابعین برمى‌آید که نزد ایشان بسیار مرسوم بود که گزینش اجتهادى خود را نه با تعبیرى قاطع به عنوان حکمى مسلّم از شریعت، بلکه با تعبیرهایى چون «أحب إلى» بیان کنند. مقصود از کاربرد چنین تعبیرهایى نه بزرگ شماردن رأى خود، بلکه گونه‌اى از احتیاط در صدور حکم شرعی بود. بعید نیست که نخستین کاربردهاى تعبیر «استحسان» در لسان فقیهان، بیانى از رأى اجتهادى خود بر همین شیوه بوده است.

۳.۱ – مثال‌ها و کاربرد

در مفهومى نزدیک‌تر به تعاریف اصولى از استحسان، یکى از کاربردهاى قدیم این واژه در نقل بخاری از یکى از فقهاى تابعین (گویا از اصحاب رأی) دیده مى‌شود:

«اقرار مریض را به سبب سوءظن او نسبت به وارثان جایز ندانسته است، اما سپس استحسان کرده، گفته است که اقرار مریض به ودیعه، بضاعت و مضاربه جایز تواند بود.»

در این کاربرد عنصر عدول از یک اصل، به‌روشنى دیده مى‌شود.

۳.۲ – دیدگاه ابوحنیفه

در مورد ابوحنیفه که به‌عنوان شاخص‌ترین فقیه در عمل به استحسان شهرت یافته است، مهم‌ترین گزارش کهن، گفتارى از سهل ابن مزاحم است، مبنى بر اینکه وى در موارد قبح قیاس، روى به استحسان مى‌آورد، تنها توضیح افزوده در کلام سهل، این نکته است که ابوحنیفه در پاره‌اى از مسائل به تعامل مسلمین (عرف) رجوع مى‌کرده است. محمد بن حسن شیبانى نیز اوج فقاهت ابوحنیفه را در استحسان و موارد ترک قیاس متجلى دانسته است.
در جاى‌جاى کتب فقه حنفی، نمونه‌هایى از عمل ابوحنیفه به استحسان دیده مى‌شود که مى‌توان در تحلیل کلى این موارد، عوامل اصلى مؤثر در عدول وى از قیاس را نکاتى چون ناسازگارى قیاس با روابط متعارف اجتماعى، جریان مرسوم معاملات و ایجاد عسر و حرج دانست.

۳.۳ – استحسان به قیاس

ابوحنیفه افراط در کاربرد قیاس را نکوهش مى‌کرد و گاهى چنین به نظر مى‌رسد که چون به‌کارگیرى قیاس عام را در برخى از موارد قبیح مى‌شمرد، با تمسک به «اثرى»، آن قیاس را تخصیص مى‌داد و در آن موارد خاص از قیاس عدول مى‌کرد، اثرى که شاید به خودى خود نزد او دلیلى ضعیف شمرده مى‌شد. این شیوه نیز در فقه ابوحنیفه استحسان خوانده شده است.
این دو گونه قیاس، بعدها از سوى تحلیلگران فقه ابوحنیفه استحسان به قیاس و استحسان به اثر خوانده مى‌شد.

۴ – استحسان در آثار فقها

در تألیفات قاضی ابویوسف، به‌عنوان قدیم‌ترین آثار فقه حنفى، عدول از قیاس به اثر بارها دیده مى‌شود، روشى که ابویوسف خود نیز آن را استحسان نامیده است.
در این استحسانات، در جانب مخالف قیاس، یک اثر و حتى در مواردى یک فتوا از فقیهى متقدم وجود دارد که خود پایه مستحکمى براى حکم فقیه نمى‌نماید، بلکه رأى در این استحسانات و نقش غیر قابل اغماضى که دارد، ضعف سندى اثر را جبران مى‌کند.

۴.۱ – مقایسه بین ابوحنیفه و شاگردان

محمد بن حسن شیبانی در کتاب «الاستحسان» از مجموعه الاصل به تبیین پاره‌اى از احکام فقهی پرداخته که ملاک حکم در تمامى آنها استحسان و عدول از قیاس براى مراعات عرف و گریز از عسر و حرج بوده است.
در مقایسه‌اى کلى میان فروع فقه ابوحنیفه و دو شاگرد او، موارد متعددى به چشم مى‌خورند که در آنها ابوحنیفه بر قیاس عمل کرده، و ابویوسف شیبانى به استحسان عدول کرده و قیاس را نامناسب شمرده‌اند.
شاید همین امر موجب شده تا برخى از اصولیان حنفى در سده‌هاى بعد چنین تصور کنند که در موارد تردد بین قیاس و استحسان، عمل به هر دو جایز است، اما قول معتبر نزد اصولیان حنفى، لزوم استحسان در صورت قبح قی